KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
"Rasa ojcowska świń zaliczana do średniej wielkości ras mięsnych, późno dojrzewających i szybko rosnących, czarno umaszczona z różnej szerokości białym pasem, który przechodzi przez łopatki, przednie kończyny oraz brzuch." Opis dotyczy rasy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis czarnego umaszczenia z białym pasem przechodzącym przez łopatki, kończyny przednie i brzuch jest cechą bardzo charakterystyczną rasy Hampshire.
Pietrain jest zwykle biało-szary w łaty, Duroc ma umaszczenie rude, a złotnicka pstra jest rasą rodzimą o innym typie i wyglądzie.

Pełne wyjaśnienie:

W rozpoznawaniu ras świń w praktyce (na egzaminie i w gospodarstwie) najpewniejsze są cechy fenotypowe łatwe do zauważenia, zwłaszcza umaszczenie i jego układ. Opis "czarno umaszczona z białym pasem o różnej szerokości, który przechodzi przez łopatki, przednie kończyny oraz brzuch" odpowiada rasie Hampshire. Taki pas (tzw. "belt") jest najbardziej znanym wyróżnikiem tej rasy i często wystarcza do identyfikacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "pietrain" – kojarzona jest z innym wyglądem: częste są jasne zwierzęta z ciemniejszymi plamami (łaciate), a nie jednolicie czarne z wyraźnym białym pasem przez przód tułowia. W zadaniach egzaminacyjnych Pietrain bywa też łączony z bardzo silnym umięśnieniem, ale układ maści nie jest "pasowy".
  • "duroc" – typowo ma umaszczenie rude/ciemnorude (od złotego do brunatnego). Brak charakterystycznego białego pasa przez łopatki i kończyny przednie, więc opis fenotypu się nie zgadza.
  • "złotnicka pstra" – jest rasą rodzimą, o pstrym (łaciatym) umaszczeniu, ale nie jest to klasyczny, jednolity czarny kolor z jednym poprzecznym pasem na przodzie ciała. Również jej ogólny opis użytkowy i pochodzenie są inne niż typowa rasa ojcowska używana w towarowej produkcji mięsnej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się "czarna świnia z białym pasem przez łopatki i przód tułowia", najczęściej chodzi o Hampshire. Gdy opis mówi o rudej maści – rozważ Duroc, a gdy o łatkach/plamistości – częściej Pietrain lub rasy pstre (zależnie od pozostałych cech).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rasa ojcowska to rasa (lub linia), z której dobiera się zwykle knury do krzyżowania towarowego. Celem jest poprawa cech tucznych i rzeźnych potomstwa (np. tempo wzrostu, umięśnienie). W praktyce rolniczej pomaga to uzyskać wyrównane tuczniki o dobrych wynikach produkcyjnych.
Najbardziej charakterystyczne jest czarne umaszczenie oraz biały pas (o różnej szerokości) przebiegający przez łopatki i obejmujący często przednie kończyny oraz brzuch. Ten układ barw jest na tyle typowy, że bywa kluczową wskazówką w zadaniach egzaminacyjnych.
Bo jest to cecha o dużej "mocy diagnostycznej": niewiele ras ma tak wyraźny, pasowy układ maści. Na egzaminie pozwala to szybko odróżnić rasy pasowe od ras rudych (np. Duroc) i łat (np. Pietrain). Najpierw identyfikuj umaszczenie, dopiero potem cechy użytkowe.
Hampshire jest zwykle czarny z białym pasem na przodzie ciała. Duroc ma natomiast umaszczenie rude (różne odcienie czerwieni/brązu) i nie ma typowego białego pasa przez łopatki. To jedna z najłatwiejszych różnic do wykorzystania w zadaniach.
Hampshire kojarzy się z układem "pasowym": czarny tułów i wyraźny biały pas. Pietrain częściej opisuje się jako jasny z ciemniejszymi plamami (łaciaty), bez jednolitego czarnego tła i bez charakterystycznego pasa przez łopatki. Jeśli w opisie jest "pas", Pietrain zwykle odpada.
Złotnicka pstra jest rasą pstrą/łaciatą, ale jej wzór umaszczenia nie jest typowo opisywany jako jednolity czarny kolor z jednym poprzecznym białym pasem przez łopatki i przód tułowia. W zadaniach testowych taki "pas" jest klasycznym wyróżnikiem Hampshire.
Pomagają: typ użytkowy (mięsny/tłuszczowy), tempo wzrostu, dojrzewanie, poziom umięśnienia oraz ogólna budowa. Jednak w testach wielokrotnego wyboru najczęściej decydują cechy łatwe do jednoznacznego opisania, czyli właśnie maść i jej wzór.
Najczęstsze błędy to ignorowanie kluczowego szczegółu (np. białego pasa), skupienie się wyłącznie na "rasie mięsnej" (bo pasuje do wielu) oraz mylenie plamistości (łaty) z pasem. Pomaga metoda: najpierw maść, potem układ barw, na końcu cechy użytkowe.
Przy wstępnej ocenie zwierząt w stadzie, podczas zakupu/wprowadzania materiału hodowlanego, w rozmowach z obsługą gospodarstwa oraz przy kontroli spójności dokumentacji z rzeczywistym wyglądem zwierząt. To nie zastępuje rodowodu, ale bywa szybką kontrolą "na miejscu".
Stosuj fiszki z jednym wyróżnikiem na rasę: Hampshire = "czarny + biały pas", Duroc = "rudy", Pietrain = "jasny w plamy + silne umięśnienie (skojarzenie)". Dodaj po 1–2 cechy pomocnicze, ale nie przeładowuj. Potem rozwiązuj krótkie testy porównawcze.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • FAO DAD-IS (Domestic Animal Diversity Information System) – breed description page: Hampshire (Pig) – https://www.fao.org/dad-is/browse/by-country-and-species/en/ (należy przejść do: Pig → Hampshire) - accessed 2026-02-28
  • Oklahoma State University, Department of Animal & Food Sciences – Breeds of Livestock: Hampshire Swine (opis umaszczenia i "belt") – https://breeds.okstate.edu/swine/ - accessed 2026-02-28
  • Encyklopedia/Pomoc naukowa: Wikipedia (PL) – "Hampshire (rasa świń)" (opis czarnej maści z białym pasem) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Hampshire_(rasa_%C5%9Bwi%C5%84) - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Atlas/kompendium ras świń używanych w Polsce (materiały szkolne z zootechniki)
  • Katalogi hodowlane i opisy ras publikowane przez organizacje hodowlane trzody chlewnej
  • Bazy danych ras zwierząt gospodarskich (opisy fenotypu i użytkowości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego