KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Regulując siewnik na 250 kg/ha żyta ustawiono parametry regulacyjne jak zaznaczono na tabeli wysiewu. W trakcie próby uzyskano wynik 230 kg. Na jaką wartość na skali siewnika należy przestawić przekładnię bezstopniową siewnika, aby uzyskać zakładaną normę wysiewu?
Ilustracja przedstawia orientacyjną tabelę wysiewu oraz zdjęcie mechanizmu regulacyjnego siewnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby skorygować niedosiew, stosuje się korektę proporcjonalną. Skoro przy nastawie na 250 kg/ha uzyskano 230 kg/ha, to siewnik wysiewa 230/250 = 0,92 normy. Dla uzyskania 250 kg/ha rzeczywiście trzeba ustawić teoretycznie 250/0,92 ≈ 272 kg/ha. Z tabeli: 45→250 i 50→300, więc 10 kg na 1 jednostkę; 272 jest o 22 kg wyżej, czyli ok. +2,2 → 47.

Pełne wyjaśnienie:

Kalibracja siewnika polega na tym, że tabela wysiewu podaje wartości orientacyjne, a rzeczywisty wysiew zależy m.in. od materiału siewnego (wilgotność, masa), stanu aparatu wysiewającego i warunków pracy. Dlatego po ustawieniu zgodnie z tabelą wykonuje się próbę kręconą i koryguje nastawę.

W zadaniu siewnik ustawiono na 250 kg/ha żyta, ale w próbie uzyskano 230 kg/ha. Oznacza to, że siewnik w tych warunkach realizuje tylko część normy: współczynnik korekcyjny wynosi 230/250 = 0,92 (czyli 92%). Aby rzeczywisty wysiew wyniósł 250 kg/ha, trzeba zwiększyć nastawę teoretyczną do: 250/0,92 ≈ 272 kg/ha.

Następnie trzeba przeliczyć tę wymaganą wartość na ustawienie skali przekładni bezstopniowej. Z danych z tabeli dla żyta: przy skali 45 jest 250 kg/ha, a przy skali 50 jest 300 kg/ha. Zmiana 50 kg/ha przypada na 5 jednostek skali, czyli 10 kg/ha na 1 jednostkę. Potrzebujemy przejść z 250 do ok. 272 kg/ha, a więc o 22 kg/ha więcej. To odpowiada 22/10 = 2,2 jednostki skali.

Nowa nastawa to 45 + 2,2 = 47,2, co w praktyce (skala nastaw) zaokrągla się do najbliższej możliwej wartości: 47.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 40 i 43 zmniejszają nastawę, a przy wyniku 230 zamiast 250 mamy niedosiew, więc kierunek korekty powinien być odwrotny (zwiększenie).
  • 50 to skok do 300 kg/ha z tabeli; to zbyt duża korekta w stosunku do brakujących ok. 22 kg/ha (nadmierne zwiększenie wysiewu).

W praktyce po przestawieniu na 47 należy wykonać krótką próbę kontrolną, aby potwierdzić uzyskanie założonej normy w danych warunkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korekta proporcjonalna zakłada, że jeśli siewnik w próbie wysiał np. 92% normy, to aby uzyskać normę docelową, trzeba zwiększyć nastawę teoretyczną w tej samej proporcji. Liczysz współczynnik: rzeczywisty/teoretyczny, a potem ustawienie: docelowy/współczynnik.
Bo wartość uzyskana w próbie (230 kg/ha) jest mniejsza niż założona norma (250 kg/ha). To znaczy, że w danych warunkach aparat wysiewający podaje za mało ziarna. Żeby osiągnąć cel, trzeba zwiększyć nastawę (a nie ją obniżać).
Iloraz 230/250 informuje, jaką część normy siewnik faktycznie realizuje w próbie. Wartość 0,92 oznacza 92% planowanej dawki. To najważniejsza informacja do obliczenia, o ile trzeba zwiększyć ustawienie teoretyczne, aby uzyskać docelowy wysiew w polu.
Najpierw liczysz współczynnik: rzeczywisty/teoretyczny (np. 230/250). Potem normę teoretyczną potrzebną do celu: docelowy/współczynnik (np. 250/0,92). Wynik mówi, jaką wartość z tabeli/ustawień trzeba "udawać", by w praktyce wyszło tyle, ile chcesz.
Wybierz z tabeli dwa punkty dla tej samej rośliny (np. skala 45 i 50) i zobacz odpowiadające im kg/ha. Oblicz, ile kg/ha przypada na 1 jednostkę skali (różnica kg/ha podzielona przez różnicę skali). Następnie przelicz potrzebną zmianę normy na zmianę skali.
W krótkim zakresie nastaw producenci często zakładają przybliżenie liniowe, a zadanie daje dwa punkty z tabeli (45→250 i 50→300). To pozwala policzyć "gradient" kg/ha na jednostkę skali i wykonać interpolację. W praktyce i tak potwierdza się wynik kolejną próbą kontrolną.
Najczęstsze to: odwrócenie proporcji (użycie 250/230 zamiast 230/250 bez interpretacji), pomylenie kierunku korekty (zmniejszenie nastawy przy niedosiewie), oraz pominięcie przeliczenia z kg/ha na jednostki skali. Błędy te prowadzą do nad- lub niedosiewu.
Tak. Przestawienie skali jest obliczeniem "na podstawie próby", ale nadal jest to przybliżenie. Zmiany w materiale siewnym i tarciu mechanizmów mogą powodować odchyłki. Krótka próba kontrolna pozwala potwierdzić, że po korekcie rzeczywisty wysiew jest bliski normie docelowej.
Gdy zmienia się wilgotność i masa ziarna, gdy aparat wysiewający jest zużyty, gdy są inne prędkości robocze i poślizg, albo gdy ustawienia elementów (np. zastawki) różnią się od założonych. Tabela jest orientacyjna, dlatego zawsze stosuje się kalibrację przed siewem produkcyjnym.
W praktyce wybiera się najbliższą możliwą wartość do ustawienia na podziałce (tu 47). Jeśli sprzęt pozwala na precyzyjniejsze nastawy między kreskami, można ustawić "odrobinę powyżej 47", ale na egzaminie zwykle oczekuje się liczby całkowitej z odpowiedzi. Potem weryfikuje się próbą.
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby skorygować niedosiew, stosuje się korektę proporcjonalną.

Źródła:

  • Opis ilustracji (wewnętrzny): "ORIENTACYJNA TABELA WYSIEWU" – dla żyta: skala 45 = 250 kg/ha, skala 50 = 300 kg/ha (analiza obrazu w zadaniu).

Materiały:

  • Instrukcja obsługi/DTR konkretnego modelu siewnika (rozdział: tabela wysiewu i próba kręcona)
  • Podręczniki z mechanizacji rolnictwa dotyczące siewników i aparatu wysiewającego
  • Materiały szkolne z kwalifikacji ROL.2: eksploatacja i regulacja maszyn rolniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego