KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 8.
Rezystory R1 = 20 Ω, R2 = 40 Ω oraz R3 = 60 Ω połączone są równolegle. W rezystorze R3 wydzieliła się moc P3 = 135 W. Wyznacz wartość natężenia prądu płynącego przez rezystor R2.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu równoległym na każdym rezystorze jest to samo napięcie U. Z danych dla R3: P3=U2/R3, więc U=√(P3·R3)=√(135·60)=√8100=90 V. Prąd w gałęzi z R2: I2=U/R2=90/40=2,25 A, więc taka wartość jest poprawna.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystory połączone równolegle mają wspólny węzeł początkowy i końcowy, dlatego napięcie na każdej gałęzi jest jednakowe. Oznacza to, że jeśli wyznaczymy napięcie zasilające układ (napięcie na R3), to to samo napięcie będzie na R2.

Dane: R1=20 Ω, R2=40 Ω, R3=60 Ω oraz moc na R3: P3=135 W.

Krok 1: wyznaczenie napięcia na R3.
Najwygodniej użyć wzoru na moc w postaci zależnej od napięcia i oporu:
P = U2/R
Stąd:
U = √(P·R)
Podstawiamy dane dla R3:
U = √(135 W · 60 Ω) = √8100 = 90 V.

Krok 2: obliczenie prądu w gałęzi z R2.
Skoro na R2 jest to samo napięcie 90 V, stosujemy prawo Ohma:
I = U/R
I2 = 90 V / 40 Ω = 2,25 A.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "I2 = 1,5 A" odpowiadałoby napięciu 60 V (bo 1,5·40=60), czyli niezgodnemu z napięciem wynikającym z mocy na R3.
  • "I2 = 2,5 A" odpowiadałoby napięciu 100 V (2,5·40=100). Żeby uzyskać 100 V na R3, moc na R3 musiałaby wynosić P=U2/R=10000/60≈166,7 W, a nie 135 W.
  • "I2 = 4,5 A" oznaczałoby napięcie 180 V (4,5·40=180). Dla R3 dałoby to moc 1802/60=540 W, co jest wielokrotnie większe od podanej.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z połączeniem równoległym często najpierw opłaca się znaleźć napięcie z informacji o mocy w jednej gałęzi, a dopiero potem liczyć prądy w pozostałych gałęziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo i równe napięciu zasilania układu. To kluczowa własność: prądy w gałęziach mogą się różnić, ale U jest wspólne.
Użyj wzoru P = U2/R. Po przekształceniu otrzymasz U = √(P·R). To wygodne, gdy podano moc wydzielaną na jednym rezystorze i jego opór.
Bo podana jest moc na R3 i jego opór, więc najszybciej wyznaczyć napięcie z P=U2/R. W połączeniu równoległym to napięcie jest wspólne, więc od razu pozwala policzyć prąd w R2 z prawa Ohma.
To postać wzoru na moc wydzielaną na oporze, przydatna wtedy, gdy znasz napięcie na elemencie i jego opór. Pozwala też "odwrócić" obliczenia: mając moc i opór, możesz obliczyć napięcie przez pierwiastek.
Najczęściej myli się reguły: ktoś zakłada, że prąd jest taki sam jak w szeregowym. Drugi błąd to użycie złego wzoru na moc (np. P=I2R bez danych o I). Trzeci to pomyłki rachunkowe przy √(P·R).
W tym typie zadania nie. Skoro rezystory są równolegle, a napięcie wyznaczasz z danych o R3 i P3, to prąd w R2 wynika z I=U/R2. Wartość R1 nie wpływa na I w R2, jeśli U jest ustalone.
Możesz wykonać szybki test spójności: wylicz napięcie z gałęzi, gdzie znasz moc, a potem sprawdź, czy proponowany prąd daje to napięcie na R2 (U=I·R2). Jeśli napięcia się nie zgadzają, odpowiedź jest błędna.
Gdy bezpośrednio znasz prąd płynący przez element (albo łatwo go wyznaczyć), wtedy P=I2R jest wygodne. Gdy znasz napięcie lub chcesz je wyznaczyć z mocy, zwykle lepsze jest P=U2/R.
W równoległym napięcie na gałęzi jest stałe, więc z prawa Ohma I=U/R. Przy tym samym U, im większe R, tym mniejsze I. To intuicyjna zasada, która pomaga szybko ocenić, czy wynik ma sens.
Opanuj trzy równoważne wzory: P=UI, P=I2R, P=U2/R, oraz zasady połączeń szeregowego i równoległego. Ćwicz dobór właściwego wzoru do danych, a nie zapamiętywanie jednego schematu.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w połączeniu równoległym na każdym rezystorze jest to samo napięcie U.

Źródła:

  • Wikipedia: Prawo Ohma — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Połączenie równoległe — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Moc elektryczna — https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_elektryczna (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Notatki z elektrotechniki: połączenia rezystorów i prawo Ohma
  • Zbiór zadań z obwodów DC (moc, napięcie, prąd)
  • Arkusze egzaminacyjne/ćwiczenia z obliczeń elektrycznych na poziomie szkoły branżowej/technikum

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego