W anatomii czynnościowej i biomechanice (ważnych w pracy technika masażysty) rozróżnia się m.in. skurcze: koncentryczny, ekscentryczny i izometryczny. Kluczowe jest pytanie: co dzieje się z długością mięśnia w trakcie wytwarzania siły.
Odpowiedź "koncentrycznym" pasuje do opisu, w którym mięsień ulega skróceniu podczas pracy. W skurczu koncentrycznym przyczepy mięśnia zbliżają się do siebie, a mięsień wykonuje pracę "w kierunku" ruchu (np. unoszenie ciężaru, prostowanie kończyny przeciw oporowi, podnoszenie się z pozycji).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?
- "ekscentrycznym" – to praca mięśnia przy wydłużaniu. Mięsień wciąż generuje napięcie, ale jest "rozciągany" przez obciążenie lub grawitację (np. kontrolowane opuszczanie ciężaru). Jeśli w treści jest wyraźnie "ulega skróceniu", to nie jest ekscentryka.
- "izometrycznym" – w izometrii mięsień zmienia napięcie, ale nie zmienia długości (brak skrócenia i brak wydłużenia), np. utrzymanie pozycji lub docisk bez ruchu w stawie. Skoro w pytaniu pojawia się skracanie, izometria odpada.
- "izotonicznym" – to pojęcie bywa używane w opisach skurczu dynamicznego, ale w testach szkolnych często rozdziela się je od klasyfikacji "koncentryczny/ekscentryczny/izometryczny". Dodatkowo "izotoniczny" sugeruje stałe napięcie, a w praktyce ruchu napięcie często nie jest idealnie stałe. Dlatego jako precyzyjna nazwa skracania mięśnia pod obciążeniem najlepiej pasuje "koncentryczny".
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy mięsień się skraca, wydłuża czy pozostaje tej samej długości. Dopiero potem dobierz termin. To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa nazw.
