Amputacja kończyny dolnej powyżej stawu kolanowego oznacza, że głównym stawem "kończyny" staje się staw biodrowy. W okresie pooperacyjnym i w trakcie wczesnej rehabilitacji pojawiają się typowe tendencje do niekorzystnych ustawień, które z czasem mogą przejść w przykurcze.
Odpowiedź "zgięcia, odwiedzenia i rotacji zewnętrznej" opisuje najczęściej obserwowany wzorzec: kikut uda dąży do ustawienia w zgięciu biodra (często przez przebywanie w pozycji siedzącej i ułożenia przeciwbólowe), a także w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej (wpływ napięć tkanek oraz przewagi wybranych grup mięśniowych i nawykowego ułożenia kończyny). Klinicznie jest to istotne, bo takie ustawienie ogranicza później naukę chodu i dopasowanie protezy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe?
- "zgięcia, przywiedzenia i rotacji wewnętrznej" – zgięcie biodra jest częstym problemem, ale po amputacji uda typowy "pakiet" niekorzystnych tendencji dotyczy raczej odwiedzenia i rotacji zewnętrznej, a nie przywiedzenia i rotacji wewnętrznej. Taki zestaw nie odpowiada klasycznym wzorcom profilaktyki przeciwprzykurczowej po tej amputacji.
- "wyprostu, odwiedzenia i rotacji wewnętrznej" – wyprost biodra jest pożądany terapeutycznie, ale nie jest typową spontaniczną tendencją ustawienia kikuta we wczesnym okresie. Dodanie rotacji wewnętrznej dodatkowo nie pasuje do najczęściej spotykanego ustawienia po tej amputacji.
- "wyprostu, przywiedzenia i rotacji zewnętrznej" – wyprost i przywiedzenie to raczej cele postępowania (pozycjonowanie, ćwiczenia), które mają przeciwdziałać przykurczom. Połączenie ich z rotacją zewnętrzną tworzy niespójny klinicznie obraz typowej tendencji.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o amputację uda kojarz "biodro" i zapamiętaj, że największym ryzykiem funkcjonalnym jest przykurcz zgięciowy biodra oraz ustawienia utrudniające prawidłowe obciążanie i protezowanie. W praktyce terapeutycznej oznacza to potrzebę odpowiedniego ułożenia pacjenta, pracy na tkankach miękkich i współpracy w zespole rehabilitacyjnym.
