W zadaniu trzeba dopasować rodzaj układu do jego zasady działania. Kluczem jest rozróżnienie, czy dany układ służy do przeniesienia mocy i wykonania pracy, czy do ograniczania emisji zanieczyszczeń.
2. Napęd hydrauliczny → A
Napęd hydrauliczny wykorzystuje ciecz roboczą (najczęściej olej) pod ciśnieniem jako nośnik energii. W pompie energia mechaniczna silnika spalinowego jest zamieniana na energię hydrauliczną (ciśnienie i przepływ), a następnie w elemencie wykonawczym (silniku hydraulicznym lub siłowniku) energia hydrauliczna jest ponownie zamieniana na energię mechaniczną: ruch obrotowy lub postępowy. Dlatego poprawna jest odpowiedź A: "Przekształca energię hydrauliczną w mechaniczną".
1. Układ filtracji spalin → B
Układy oczyszczania/filtracji spalin w maszynach z silnikiem wysokoprężnym służą do ograniczania ilości szkodliwych składników spalin. W praktyce mogą obejmować rozwiązania redukujące cząstki stałe (sadza) oraz rozwiązania ograniczające tlenki azotu. Stąd poprawne dopasowanie do opisu B, który mówi o zmniejszaniu ilości cząstek stałych i tlenków azotu w spalinach.
Dlaczego pozostałe dopasowania są błędne?
- 1-A jest błędne, bo układ filtracji/oczyszczania spalin nie służy do wytwarzania ruchu ani przenoszenia mocy; jego celem jest spełnienie wymagań emisyjnych i ochrona środowiska.
- 2-B jest błędne, bo napęd hydrauliczny nie ma funkcji "czyszczenia spalin" — pracuje w obiegu oleju i elementach takich jak pompy, rozdzielacze, siłowniki, silniki hydrauliczne.
- Odpowiedzi 1-A, 2-A oraz 1-B, 2-B nie mogą być poprawne, bo przypisują tę samą zasadę działania do dwóch różnych układów o odmiennych celach.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści widzisz "energia hydrauliczna", "ciśnienie", "ruch/ moment" — myśl o napędzie hydrauliczny. Jeśli pojawiają się "spaliny", "cząstki", "tlenki azotu" — chodzi o układy emisyjne/oczyszczania spalin.
