W ewidencji gruntów i budynków (EGiB) kluczowe jest rozróżnienie rodzaju zmiany od trybu jej wprowadzenia. Tryb "na wniosek" oznacza, że aktualizacja jest inicjowana przez zainteresowaną stronę, natomiast tryb "z urzędu" – że organ prowadzący ewidencję (starosta) aktualizuje dane na podstawie posiadanych, kompletnych dokumentów lub informacji z rejestrów publicznych.
Odpowiedź "Nie - oba tryby mogą być stosowane w obu przypadkach" jest poprawna, ponieważ:
- Zmiana danych dotyczących budynku może zostać wprowadzona na wniosek (np. gdy właściciel przedkłada dokumenty i żąda aktualizacji), ale może też zostać wprowadzona z urzędu, gdy organ dysponuje podstawą do aktualizacji (np. dokumentacją geodezyjną przyjętą do zasobu) i dokonuje jej jako czynności materialno-technicznej.
- Podział działki jest co do zasady wykonywany na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. Jednocześnie przepisy dopuszczają sytuacje wyjątkowe, w których podział może nastąpić z urzędu (np. gdy jest niezbędny do realizacji celu publicznego albo dotyczy nieruchomości gminnej w określonych warunkach). To oznacza, że nie da się przypisać mu wyłącznie jednego trybu w każdych okolicznościach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Odpowiedź "Tak" jest błędna, bo sugeruje jednoznaczne i wyłączne przypisanie trybów do obu czynności, a w praktyce i w świetle zasad aktualizacji EGiB dopuszczalne są oba tryby – zależnie od podstawy i przesłanek.
- Odpowiedź "Tabela jest niekompletna" nie rozwiązuje problemu poprawności: nawet jeśli tabela mogłaby zawierać dodatkowe przypadki, kluczowy błąd polega na tym, że nie można traktować trybu jako jedynego dla każdego z rodzajów zmian.
- Odpowiedź "Nie można jednoznacznie stwierdzić" jest błędna, bo da się stwierdzić, że przypisanie jest niepoprawne: dla obu pozycji istnieją sytuacje, w których występuje tryb "na wniosek" oraz sytuacje, w których możliwy jest tryb "z urzędu".
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "na wniosek" kontra "z urzędu", rozważ najpierw, czy dana czynność może mieć więcej niż jedną podstawę (wniosek strony, dokumentacja w zasobie, informacje z innych rejestrów, cele publiczne). To często eliminuje pułapkę "tylko jeden tryb".
