Wskaźnik w oznaczeniu miareczkowym to substancja (lub cecha układu), która pozwala zauważyć moment zakończenia reakcji, czyli punkt końcowy miareczkowania. W miareczkowaniach redoks zdarza się, że sam miareczkant jest jednocześnie wskaźnikiem – nazywa się to samowskaźnikiem.
Roztwór KMnO4 jest silnie zabarwiony (fioletowy). Podczas miareczkowania w odpowiednich warunkach (typowo w środowisku kwaśnym) dodawany KMnO4 ulega redukcji, więc jego barwa znika tak długo, jak długo w próbce znajduje się reduktor zużywający nadmanganian. Gdy reduktor zostanie całkowicie zużyty, pierwszy niewielki nadmiar KMnO4 utrzymuje się jako trwałe, blade różowe zabarwienie. To wizualny sygnał punktu końcowego, więc roztwór KMnO4 pełni rolę wskaźnika.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:
- Kwas siarkowy(VI) – jego rola w takich oznaczeniach to zwykle zapewnienie właściwego środowiska (np. kwaśnego) i przebiegu reakcji redoks. Nie jest jednak sygnałem wizualnym końca miareczkowania.
- Woda utleniona – jest odczynnikiem o właściwościach utleniających/redukujących zależnie od warunków, ale sama z siebie nie stanowi standardowego wskaźnika punktu końcowego w klasycznej permanganometrii.
- Oranż metylowy – to wskaźnik kwasowo-zasadowy (zmienia barwę w określonym zakresie pH). Jeżeli oznaczenie jest redoks i punkt końcowy obserwuje się po barwie KMnO4, oranż metylowy nie spełnia funkcji wskaźnika końca reakcji.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wśród odpowiedzi pojawia się KMnO4, warto rozważyć, czy nie chodzi o miareczkowanie permanganometryczne, w którym zabarwienie miareczkanta jest naturalnym "wskaźnikiem" zakończenia.
