KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
Różnica wysokości między krawędziami jezdni o szerokości 10 m i jednostronnym spadku poprzecznym równym 3% wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek 3% oznacza 3 jednostki wysokości na 100 jednostek długości. Dla szerokości 10 m: 0,03 × 10 m = 0,30 m. Po przeliczeniu 0,30 m = 30 cm, więc różnica wysokości między krawędziami jezdni wynosi 30 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Spadek poprzeczny wyrażony w procentach opisuje, o ile zmienia się wysokość na danym odcinku mierzonym poziomo. Zapis 3% należy rozumieć jako 3/100, czyli współczynnik 0,03.

W tym zadaniu odcinkiem odniesienia jest szerokość jezdni: 10 m. Różnicę wysokości między krawędziami oblicza się więc jako:

Δh = 0,03 × 10 m = 0,30 m

Następnie wynik trzeba podać w jednostkach z odpowiedzi. Ponieważ 1 m = 100 cm, to:

0,30 m = 30 cm

Dlatego poprawną odpowiedzią jest 30 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 33 mm – to 3,3 cm, czyli ok. 10 razy mniej niż 30 cm. Taki wynik zwykle wynika z pomylenia przeliczenia m→cm/mm albo błędnego użycia procentu.
  • 3 cm – to wynik "intuicyjny", gdy ktoś kojarzy liczbę 3% z 3 cm, ale bez uwzględnienia, że procent odnosi się do całej szerokości 10 m.
  • 3 mm – to wartość skrajnie zaniżona, typowa dla błędu o dwa rzędy wielkości (np. potraktowanie 3% jak 0,003 lub nieprawidłowe przeliczenie jednostek).

W praktyce drogowej takie obliczenia służą do kontroli spadków zapewniających odwodnienie oraz do sprawdzania, czy profilowanie i wykonanie warstw odbywa się zgodnie z projektem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień spadek procentowy na współczynnik: np. 3% = 0,03. Potem pomnóż przez szerokość (odległość odniesienia): Δh = 0,03 × 10 m = 0,30 m. Na końcu przelicz jednostki na cm lub mm zgodnie z odpowiedziami.
Spadek 3% oznacza, że na każdych 100 jednostkach długości w poprzek jezdni wysokość zmienia się o 3 jednostki. Przykładowo na 10 m szerokości różnica wysokości wynosi 0,03 × 10 m = 0,30 m, czyli 30 cm.
Ponieważ procent to ułamek części całości: 3% = 3/100 = 0,03. Różnica wysokości jest "częścią" szerokości jezdni wynikającą z nachylenia. Dlatego stosuje się wzór Δh = (spadek) × (szerokość).
Wystarczy pamiętać, że 1 m = 100 cm. Zatem 0,30 m × 100 = 30 cm. Częsty błąd to przeliczenie na mm bez kontroli rzędu wielkości; 0,30 m to 300 mm, a nie 30 mm.
Nie. 3% oznacza 3/100 długości odniesienia. Wysokość w cm zależy od tego, jaka jest szerokość (lub inna odległość). Dla 1 m byłoby 3 cm, ale dla 10 m jest to 30 cm.
Najczęściej myli się procent ze współczynnikiem (3% traktowane jak 3), błędnie dobiera odległość odniesienia (nie 10 m), albo gubi jednostki przy przeliczaniu m↔cm↔mm. Pomaga zapis: 3% = 0,03 i kontrola, czy wynik ma sens (tu dziesiątki cm).
Oceń rząd wielkości: 3% to 3 cm na 1 m. Przy 10 m powinno być ok. 10 razy więcej, czyli ok. 30 cm. Jeśli wychodzą milimetry, to prawie na pewno popełniono błąd w procentach lub jednostkach.
Podczas wyznaczania i kontroli przekroju poprzecznego, profilowania podłoża, układania warstw konstrukcyjnych oraz odbiorów robót. Różnica wysokości wynika ze spadku, który wpływa na odwodnienie i bezpieczeństwo użytkowania drogi.
Potrzebujesz dwóch informacji: wartości spadku (np. 3%) oraz szerokości/odległości, na której ten spadek działa (np. 10 m między krawędziami). Następnie liczysz Δh = (spadek/100) × szerokość i przeliczasz jednostki.
Matematycznie nie: w obu przypadkach procent zamienia się na ułamek i mnoży przez długość odniesienia. Różni się tylko kierunek: poprzeczny dotyczy szerokości jezdni, a podłużny dotyczy długości w osi drogi. Wzór Δh = i × L działa analogicznie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Spadek 3% oznacza 3 jednostki wysokości na 100 jednostek długości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" – definicja procentu jako 1/100: https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" – przeliczanie procentu na ułamek dziesiętny i obliczanie procentu z liczby: https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-fractions-decimals/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii drogi (spadki, przekroje poprzeczne) dla szkół branżowych
  • Powtórzenie matematyki: procenty i przeliczanie jednostek długości
  • Zadania rachunkowe dotyczące spadków podłużnych i poprzecznych w budownictwie drogowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego