KWALIFIKACJA ELE2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 6.
Rozruch silnika pierścieniowego dokonywany jest poprzez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik pierścieniowy ma wirnik uzwojony z wyprowadzonym obwodem na pierścienie ślizgowe, co umożliwia dołączanie rezystancji rozruchowej. Stosuje się więc rozrusznik (najczęściej oporowy), aby ograniczyć prąd rozruchowy i uzyskać większy moment startowy. Pozostałe opcje dotyczą typowych rozruchów silników klatkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Silnik pierścieniowy (asynchroniczny z wirnikiem uzwojonym) różni się od silnika klatkowego tym, że uzwojenie wirnika jest wyprowadzone na pierścienie ślizgowe i współpracuje ze szczotkami. Dzięki temu w czasie rozruchu można włączyć do obwodu wirnika dodatkową rezystancję (zwykle stopniowaną). Taki układ nazywa się w praktyce rozrusznikiem (często rozrusznikiem oporowym).

Dlaczego rozrusznik jest właściwy?
Dołączenie rezystancji w obwodzie wirnika pozwala ograniczyć prąd rozruchowy oraz poprawić warunki rozruchu, w szczególności uzyskać większy moment przy starcie. Następnie rezystancje są stopniowo zwierane (lub odłączane), aby silnik mógł przejść do pracy ustalonej z mniejszymi stratami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Przełącznik gwiazda-trójkąt – to metoda zmniejszania napięcia na uzwojeniu stojana, typowo stosowana dla silników klatkowych przy lekkich rozruchach. Nie wykorzystuje możliwości dołączania rezystancji do wirnika, która jest kluczową cechą silnika pierścieniowego.
  • Wyłącznik 0-1 – jest aparatem do prostego włączania/wyłączania obwodu, nie realizuje funkcji ograniczania prądu rozruchowego ani stopniowania rozruchu.
  • Bezpośrednie włączenie do sieci – jest możliwe w niektórych zastosowaniach, ale nie stanowi typowego, charakterystycznego sposobu rozruchu silnika pierścieniowego. Właśnie po to stosuje się wirnik uzwojony z pierścieniami, aby móc wykonać rozruch z rezystancją (rozrusznikiem) w obwodzie wirnika.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "silnik pierścieniowy", szukaj odpowiedzi związanych z pierścieniami, szczotkami i rezystorami w obwodzie wirnika (rozruch oporowy/rozrusznik), a nie metod typowych dla klatki (gwiazda-trójkąt, bezpośrednio).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik pierścieniowy to silnik asynchroniczny z wirnikiem uzwojonym, którego uzwojenia są wyprowadzone na pierścienie ślizgowe. Umożliwia to dołączanie rezystancji w obwodzie wirnika podczas rozruchu. Silnik klatkowy ma wirnik "klatkę" bez wyprowadzeń, więc nie stosuje rozruchu oporowego wirnika.
Rozrusznik w silniku pierścieniowym dołącza (często stopniowo) rezystory do obwodu wirnika przez pierścienie i szczotki. Dzięki temu ogranicza się prąd rozruchowy i poprawia moment rozruchowy. Po rozpędzeniu silnika rezystancje są zwierane/odłączane, aby zmniejszyć straty.
Opory rozruchowe pozwalają uzyskać korzystniejsze warunki startu: mniejszy udar prądowy oraz większy, bardziej "miękki" moment rozruchowy. Jest to szczególnie ważne w napędach o dużej bezwładności lub wymagających wysokiego momentu na starcie (np. przenośniki, podnośniki).
Zwykle nie jest to metoda charakterystyczna dla silnika pierścieniowego. Gwiazda-trójkąt zmienia sposób połączenia uzwojeń stojana i obniża napięcie w fazie rozruchu, co jest typowe dla silników klatkowych. Silnik pierścieniowy wykorzystuje możliwość sterowania obwodem wirnika przez rezystancję.
Wyłącznik 0-1 to prosty aparat łączeniowy służący do włączania i wyłączania zasilania (pozycja "0" i "1"). Sam w sobie nie jest urządzeniem rozruchowym: nie ogranicza prądu startowego, nie stopniuje rozruchu i nie realizuje funkcji typowych dla rozrusznika oporowego.
Rozruch bezpośredni (DOL) stosuje się, gdy sieć i zabezpieczenia mogą przenieść duży prąd rozruchowy, a obciążenie nie wymaga szczególnie dużego momentu przy starcie. Najczęściej dotyczy to mniejszych silników klatkowych. W silnikach pierścieniowych typowo korzysta się z rozrusznika, by poprawić parametry rozruchu.
Najbardziej charakterystyczne są pierścienie ślizgowe na wale oraz szczotki doprowadzające prąd do obwodu wirnika. Spotyka się też zewnętrzny układ rezystorów/rozrusznik. Jeśli widzisz wyprowadzenia z wirnika lub opis "wirnik uzwojony", to silnik pierścieniowy.
Możliwość dołączania rezystancji w obwodzie wirnika zmienia warunki elektromagnetyczne podczas startu, co pozwala uzyskać korzystniejszy przebieg momentu. W praktyce daje to większą kontrolę nad rozruchem ciężkich maszyn oraz ogranicza niepożądane spadki napięcia i udary mechaniczne w układzie napędowym.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie "gwiazda-trójkąt" lub "bezpośrednio" bez sprawdzenia typu silnika. Drugim jest mylenie aparatu łączeniowego (np. 0-1) z urządzeniem rozruchowym. Warto kojarzyć: pierścieniowy → pierścienie/szczotki → opory wirnika → rozrusznik.
Zwróć uwagę na słowa-klucze: "silnik pierścieniowy", "wirnik uzwojony", "pierścienie", "szczotki", "rezystory rozruchowe". Te elementy kierują do rozruchu przez dołączanie rezystancji w obwodzie wirnika. Jeśli w odpowiedziach jest "rozrusznik", to zwykle chodzi właśnie o taki układ.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Silnik pierścieniowy ma wirnik uzwojony z wyprowadzonym obwodem na pierścienie ślizgowe, co umożliwia dołączanie rezystancji rozruchowej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Silnik pierścieniowy" – opis budowy i zastosowań (pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_pierścieniowy) - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Silnik indukcyjny" – informacje ogólne o silniku asynchronicznym i rozruchu (pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny) - accessed 2026-02-18
  • Electrical4U: "Slip Ring Induction Motor: Construction, Working Principle and Starting" (https://www.electrical4u.com/slip-ring-induction-motor/) - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (rozdziały o silniku indukcyjnym i jego rozruchu)
  • Instrukcje/DTR układów rozruchowych z rozrusznikiem oporowym (schematy stopni oporów, kolejność zwierania)
  • Materiały szkoleniowe producentów napędów i aparatury łączeniowej dotyczące rozruchu silników indukcyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego