KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 27.
Roztocz przedstawiony na rysunku rozwija się na czerwiu i dorosłych osobnikach pszczół miodnych żywiąc się ich hemolimfą. Jaką chorobę wywołuje ten roztocz?
Ilustracja przedstawia pszczołę miodną na plastrze miodu, na której widoczny jest roztocz Varroa destructor.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warroza to choroba pasożytnicza pszczół wywoływana przez roztocza Varroa, które rozwijają się na czerwiu i bytują na pszczołach dorosłych, osłabiając je przez żerowanie na hemolimfie.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych jednostek chorobowych lub są zbyt ogólne.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na roztocza pasożytujące na czerwiu i pszczołach dorosłych oraz żywiące się ich hemolimfą. Taki sposób żerowania i cykl rozwojowy są charakterystyczne dla roztoczy z rodzaju Varroa (najczęściej wskazywanym gatunkiem w praktyce jest Varroa destructor), a choroba wywoływana przez ten pasożyt to warroza.

Dlaczego odpowiedź "Warrozę" pasuje do opisu?

  • Warroza jest chorobą o etiologii pasożytniczej (roztocz).
  • Roztocz namnaża się w komórkach z czerwiem, a następnie przenosi się także na pszczoły dorosłe.
  • Żerowanie na hemolimfie prowadzi do osłabienia pszczół i pogorszenia kondycji rodziny pszczelej.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Kiślica" nie jest chorobą opisywaną jako wywoływana przez roztocza żerujące na hemolimfie pszczół; nie odpowiada podanym cechom pasożyta ani przebiegowi.
  • "Choroba roztoczowa" jest sformułowaniem zbyt ogólnym. W zadaniu oczekuje się nazwy konkretnej jednostki chorobowej, a nie ogólnej kategorii.
  • "Zgnilca amerykańskiego" wywołują bakterie i dotyczy on przede wszystkim czerwiu; to inny typ czynnika chorobotwórczego niż roztocz oraz inny mechanizm powstawania objawów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się połączenie "roztocz + czerw + pszczoły dorosłe", najczęściej chodzi o warrozę. Z kolei nazwy "zgnilec" zwykle kierują myślenie w stronę chorób bakteryjnych czerwiu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Warroza to choroba pasożytnicza rodzin pszczelich wywoływana przez roztocza z rodzaju Varroa. Pasożyt rozwija się w komórkach z czerwiem i przebywa też na pszczołach dorosłych, osłabiając je poprzez żerowanie na hemolimfie oraz sprzyjając pogorszeniu kondycji całej rodziny.
Jest groźny, bo rozmnaża się na czerwiu i jednocześnie pasożytuje na osobnikach dorosłych. Żerowanie na hemolimfie osłabia pszczoły, obniża ich żywotność i odporność, a w efekcie prowadzi do spadku siły rodziny i większej podatności na inne problemy zdrowotne.
W praktyce podejrzenie mogą budzić: osłabienie rodzin, gorsze przezimowanie, nierównomierny rozwój, zwiększony osyp pszczół oraz problemy z czerwiem. Same objawy nie są jednak stuprocentowo swoiste, dlatego ważne jest łączenie obserwacji z oceną obecności pasożyta.
W treści z warrozą zwykle pojawia się roztocz pasożytujący na czerwiu i pszczołach dorosłych. Zgnilec amerykański dotyczy przede wszystkim czerwiu, a czynnikiem etiologicznym są bakterie. Klucz to typ patogenu i mechanizm uszkodzeń.
Zwykle nie, ponieważ jest to określenie zbyt ogólne. W zadaniach testowych najczęściej oczekuje się nazwy konkretnej jednostki chorobowej. Jeśli opis pasuje do roztocza Varroa żerującego na czerwiu i pszczołach dorosłych, właściwą nazwą choroby jest warroza.
To wskazówka o sposobie żerowania typowym dla pasożytów zewnętrznych owadów. Informacja o hemolimfie sugeruje osłabianie organizmu gospodarza przez "odbieranie" mu płynów ustrojowych i składników odżywczych. W połączeniu z rozwojem na czerwiu mocno kieruje to w stronę warrozy.
W opisie biologii pasożyta kluczowe jest to, że część cyklu rozwojowego przebiega w komórkach z czerwiem, gdzie roztocz ma warunki do rozmnażania. Na egzaminie zwróć uwagę na sformułowania: "rozwija się na czerwiu" oraz "występuje też na dorosłych pszczołach".
Najczęstsze błędy to: wybór choroby "najbardziej znanej" bez dopasowania do opisu, mylenie chorób bakteryjnych czerwiu ze schorzeniami pasożytniczymi oraz traktowanie odpowiedzi ogólnych jako równoważnych nazwom jednostek chorobowych. Pomaga szukanie w treści słów-kluczy (roztocz, hemolimfa, czerw).
W kontekście egzaminacyjnym należy pamiętać o dwóch miejscach: pasożytowaniu i rozwoju na czerwiu oraz bytowaniu na pszczołach dorosłych. Ta kombinacja jest bardzo charakterystyczna i odróżnia warrozę od wielu chorób ograniczonych wyłącznie do czerwiu.
Ucz się skojarzeń: Varroawarroza ↔ czerw i pszczoły dorosłe ↔ hemolimfa. Przećwicz też diagnostykę różnicową: roztocza (choroby pasożytnicze) kontra bakterie (np. zgnilce). Pomocne są krótkie fiszki z etiologią i "hasłami" z treści zadań.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • EFSA (European Food Safety Authority), "Scientific Opinion on the risk of introduction and spread in the EU of the small hive beetle (Aethina tumida) and of Tropilaelaps spp." (kontekst pasożytów pszczół, odniesienia do Varroa w piśmiennictwie), https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/ - accessed 2026-03-02
  • NCBI Bookshelf, "Parasitic Diseases of Honey Bees" (opracowania przeglądowe dot. pasożytów, w tym Varroa i warrozy), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-03-02
  • University of Florida IFAS Extension, publikacje o "Varroa mites" i "Varroa destructor" (opis pasożyta i warrozy), https://edis.ifas.ufl.edu/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z chorób zwierząt użytkowych i chorób pszczół (rozdziały o pasożytach pszczół)
  • Materiały szkoleniowe/wytyczne dotyczące rozpoznawania i zwalczania warrozy w pasiekach
  • Atlasy/opracowania z parazytologii weterynaryjnej obejmujące roztocze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego