Roztwór mianowany (standardowy) sporządza się tak, aby jego stężenie było znane z dużą dokładnością. Najprostszą drogą jest przygotowanie go bezpośrednio z substancji podstawowej (wzorca pierwotnego), czyli takiej, którą można wiarygodnie odważyć i na tej podstawie obliczyć liczbę moli.
Substancja podstawowa powinna m.in.:
- mieć wysoką czystość i znany skład,
- być trwała w warunkach przechowywania,
- nie być higroskopijna (nie powinna chłonąć wody z powietrza),
- nie reagować z składnikami powietrza (np. z CO2),
- mieć możliwie dużą masę molową (mniejszy błąd ważenia względny).
Odpowiedź "NaOH" jest poprawna, ponieważ wodorotlenek sodu jest higroskopijny i dodatkowo może pochłaniać CO2, tworząc węglany. W praktyce oznacza to, że masa naważki NaOH nie odpowiada pewnej, stałej liczbie moli czystego NaOH, więc nie daje się z niego przygotować roztworu mianowanego "z definicji" tylko przez odważenie. Taki roztwór NaOH zwykle trzeba następnie standaryzować (wyznaczyć jego dokładne miano) wobec odpowiedniego wzorca pierwotnego.
Pozostałe propozycje mogą pełnić rolę substancji podstawowych w odpowiednich zastosowaniach analitycznych:
- "NaCl" (chlorek sodu) jest stabilną solą o stałym składzie i bywa wykorzystywany jako wzorzec w wybranych procedurach (zależnie od metody i wymagań czystości).
- "Na2CO3" (węglan sodu) jest klasycznym wzorcem pierwotnym m.in. do wyznaczania miana roztworów kwasów w analizie miareczkowej.
- "KBrO3" (bromian(V) potasu) jest stabilnym utleniaczem i bywa stosowany jako wzorzec w miareczkowaniach redoks.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się substancja typu NaOH lub KOH, warto od razu sprawdzić w pamięci dwie cechy: higroskopijność i reakcja z CO2. To częsta przyczyna, że takie zasady nie są wzorcami pierwotnymi.
