KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 18.
Rozważ następującą tabelę, która pokazuje różnice między prądnicą prądu stałego a prądnicą prądu przemiennego:
Typ prądnicy Typ wyjściowego prądu Obecność komutatora
Prądnica prądu stałego Prąd stały Tak
Prądnica prądu przemiennego Prąd przemienny Nie

Na podstawie powyższych informacji, które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że prądnica prądu stałego ma komutator, a prądnica prądu przemiennego go nie posiada. Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie o braku komutatora w prądnicy prądu przemiennego. Pozostałe odpowiedzi są sprzeczne z informacją o typie prądu lub o obecności komutatora.

Pełne wyjaśnienie:

Komutator jest elementem charakterystycznym dla prądnic prądu stałego. W maszynie DC umożliwia mechaniczne "przełączanie" połączeń uzwojeń wirnika tak, aby na zaciskach otrzymać prąd o stałym kierunku (w uproszczeniu: realizuje prostowanie w samej maszynie). W prądnicy prądu przemiennego (generatorze AC) komutator nie jest potrzebny, bo na wyjściu naturalnie powstaje prąd przemienny.

W zadaniu podano tabelę z dwiema informacjami jednocześnie: typ prądu na wyjściu oraz obecność komutatora. Zgodnie z tym zestawieniem:

  • prądnica prądu stałego: prąd stały, komutator: tak,
  • prądnica prądu przemiennego: prąd przemienny, komutator: nie.

Stąd poprawne jest zdanie: "Prądnica prądu przemiennego nie ma komutatora."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Prądnica prądu stałego generuje prąd przemienny." – przeczy zarówno nazwie, jak i informacji z tabeli (w tym ujęciu prądnica DC ma dawać prąd stały).
  • "Prądnica prądu przemiennego generuje prąd stały." – jest sprzeczne z tabelą (AC → prąd przemienny). W praktyce w pojazdach prąd stały uzyskuje się zwykle po prostowaniu, ale nie zmienia to faktu, że sama maszyna generuje AC.
  • "Prądnica prądu stałego nie ma komutatora." – jest niezgodne z tabelą (dla DC komutator: tak).

W kontekście motoryzacji warto pamiętać, że współczesny układ ładowania opiera się na alternatorze (generatorze AC) oraz prostowniku diodowym, który zapewnia prąd stały dla instalacji pojazdu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Komutator to element maszyny prądu stałego współpracujący ze szczotkami. Umożliwia zmianę połączeń uzwojeń wirnika podczas obrotu, dzięki czemu na zaciskach otrzymuje się prąd o stałym kierunku. W generatorach prądu przemiennego komutator nie jest potrzebny.
Najprościej po konstrukcji i wyjściu: prądnica DC ma komutator i szczotki pracujące na segmentach komutatora, a na wyjściu daje prąd stały. Prądnica AC (np. alternator) zwykle nie ma komutatora, a na wyjściu wytwarza prąd przemienny.
W generatorze AC napięcie indukuje się w uzwojeniach w sposób naturalnie zmienny w czasie, więc na wyjściu otrzymuje się prąd przemienny bez mechanicznego przełączania. Komutator jest potrzebny głównie wtedy, gdy chcemy uzyskać prąd stały bez zewnętrznego prostownika.
Alternator wytwarza prąd przemienny w uzwojeniach stojana. Dopiero układ prostowniczy (mostek diodowy) zamienia go na prąd stały potrzebny do zasilania instalacji 12/24 V i ładowania akumulatora. To częsta pułapka na egzaminach.
Diody tworzą prostownik, który zamienia prąd przemienny z alternatora na prąd stały. Dzięki temu akumulator jest ładowany właściwym prądem, a instalacja elektryczna pojazdu ma stabilną polaryzację. Uszkodzenie diod może powodować słabe ładowanie lub tętnienia napięcia.
Typowe objawy to iskrzenie na szczotkach, przegrzewanie, nierówna praca i spadek wydajności. Przyczyną bywa zużycie segmentów, zabrudzenie lub niewłaściwy docisk szczotek. W diagnostyce istotne jest też sprawdzenie stanu szczotek i ciągłości uzwojeń.
Oznacza to, że prąd płynie w jednym kierunku (ma stałą polaryzację), choć jego wartość może się zmieniać. W maszynach DC efekt ten uzyskuje się dzięki komutatorowi. W układach z alternatorem prąd stały uzyskuje się zwykle przez prostowanie diodami.
Najczęściej działa przyzwyczajenie językowe: potocznie mówi się "prądnica", mając na myśli alternator. Do tego dochodzi pomylenie tego, co wytwarza sama maszyna, z tym, co otrzymujemy po prostowniku. Pomaga zapamiętać: alternator = AC + diody = DC w instalacji.
Kluczowe są: uzwojenia stojana, wirnik (wzbudzenie), regulator napięcia, mostek diodowy oraz połączenia masy i przewód ładowania. Usterka każdego z tych elementów może obniżać napięcie ładowania lub powodować wahania. Diagnozę zaczyna się zwykle od pomiaru napięcia na akumulatorze.
Utrwal definicje: DC vs AC, komutator, szczotki, prostownik, regulator. Ćwicz rozpoznawanie, co jest elementem konstrukcji maszyny, a co elementem układu elektrycznego pojazdu. Na testach zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy wyjścia generatora, czy napięcia w instalacji po prostowaniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Z tabeli wynika, że prądnica prądu stałego ma komutator, a prądnica prądu przemiennego go nie posiada."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85dnica - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Komutator - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Alternator - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: rozdział o maszynach prądu stałego i przemiennego
  • Materiały dydaktyczne z mechatroniki pojazdowej: układ ładowania i alternator
  • Schematy układu ładowania pojazdu (alternator, regulator napięcia, prostownik)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego