KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 11.
Rozważ następującą tabelę przedstawiającą dane kadrowe w firmie:
StanowiskoIlość pracowników
Kierownik5
Specjalista15
Asystent30
Jaki procent ogólnej liczby pracowników stanowią specjaliści?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Specjalistów jest 15 osób. Łącznie zatrudnionych: 5 + 15 + 30 = 50. Udział specjalistów w ogólnej liczbie pracowników to 15/50 = 0,3, czyli 30%. Pozostałe wartości wynikają z błędnej sumy lub nieprawidłowego przeliczenia ułamka na procent.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć, jaki procent wszystkich pracowników stanowią specjaliści, trzeba najpierw ustalić liczbę wszystkich zatrudnionych ujętych w tabeli. W tabeli są trzy grupy stanowisk: kierownik (5), specjalista (15) i asystent (30). Sumujemy je:

5 + 15 + 30 = 50 pracowników łącznie.

Następnie wyznaczamy udział specjalistów w tej całości. Specjalistów jest 15, więc tworzymy ułamek:

15 / 50.

Ten ułamek zamieniamy na procent, mnożąc przez 100%:

(15 / 50) × 100% = 0,3 × 100% = 30%.

Dlatego poprawna odpowiedź to 30%.

  • Odpowiedź "25%" jest typowa dla błędu w doborze podstawy (np. przyjęcie innej sumy niż 50) albo dla mechanicznego skojarzenia 1/4 bez sprawdzenia danych.
  • Odpowiedź "33%" często wynika z niepoprawnego zaokrąglenia lub z przyjęcia błędnej sumy 45 (np. nieuwzględnienie jednej kategorii) i policzenia 15/45 ≈ 33,3%.
  • Odpowiedź "50%" oznaczałaby, że specjaliści stanowią połowę zatrudnienia, co wymagałoby 25 specjalistów przy sumie 50; to błąd interpretacji danych z tabeli lub pomylenie wartości w wierszach.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z tabelą zawsze wykonaj dwa kroki: (1) policz całość (sumę), (2) podziel część przez całość i dopiero na końcu przelicz na procent. To minimalizuje ryzyko wyboru odpowiedzi "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz liczbę wszystkich pracowników (sumę wierszy w tabeli). Potem podziel liczebność badanej grupy przez tę sumę i wynik pomnóż przez 100%. Otrzymasz udział procentowy, np. (liczba specjalistów / wszyscy pracownicy) × 100%.
Oznacza udział danej kategorii w całkowitym zatrudnieniu uwzględnionym w tabeli. Nie wybierasz "wygodnej" podstawy (np. tylko pracowników bez kierowników), tylko sumujesz wszystkie pozycje z tabeli i względem tej sumy liczysz procent.
Bo procent zawsze odnosi się do jakiejś całości. Bez poprawnie policzonej sumy łatwo przyjąć złą podstawę (np. pominąć jeden wiersz) i otrzymać mylący wynik typu 33% zamiast 30%. Suma jest punktem odniesienia dla ułamka i procentu.
Użyj schematu: część/całość → liczba dziesiętna → ×100%. Przykład: 15/50 = 0,3, a 0,3 × 100% = 30%. Jeśli da się skrócić ułamek (np. 15/50 = 3/10), rachunek jest jeszcze szybszy.
Przy sumie 50 pracowników 15/50 daje dokładnie 30%, więc 33% nie pasuje. Taki wynik pojawia się zwykle, gdy ktoś policzy inną (błędną) sumę, np. 45, albo zaokrągli "na oko". W poprawnym podejściu liczy się dokładny udział.
Najczęściej: (1) pomijanie wiersza w tabeli przy sumowaniu, (2) mylenie "części" z "całością", (3) błędne przeliczenie ułamka na procent (zapomnienie o ×100), (4) zaokrąglanie bez potrzeby. Pomaga zapisanie ułamka i kontrola, czy wynik ma sens.
Oceń przybliżeniowo: 15 z 50 to nieco mniej niż 1/3 (bo 1/3 z 50 to ok. 16,7), więc wynik powinien być trochę poniżej 33%, czyli około 30%. Taka kontrola sensowności pozwala wyłapać błędy typu 50% lub 25%.
Gdy analizuje się strukturę zatrudnienia (udział stanowisk), planuje rekrutacje, ocenia rotację, porównuje działy lub raportuje dane do kierownictwa. Procenty ułatwiają porównania w czasie, nawet gdy zmienia się liczba pracowników, bo pokazują udział względny, nie tylko liczby.
W arkuszu zsumuj kolumnę "Ilość pracowników" (np. funkcją SUMA), a potem oblicz: liczba_specjalistów / suma × 100. Często wygodniej ustawić format komórki jako "Procent", wtedy wpisujesz tylko iloraz (np. 15/50), a arkusz pokaże 30%.
Ćwicz stały schemat: suma → ułamek → procent. Rozwiązuj zadania z tabelami (kadry, koszty, sprzedaż), zapisuj obliczenia w 2–3 liniach i zawsze rób kontrolę sensowności wyniku. Pomaga też umiejętność skracania ułamków i praca na "łatwych" proporcjach.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Specjalistów jest 15 osób. Łącznie zatrudnionych: 5 + 15 + 30 = 50."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-02)
  • CK-12, "Percent" (definicja i przekształcenia ułamka na procent) — https://www.ck12.org/book/ck-12-middle-school-math-concepts/section/2.13/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: procenty, ułamki i proporcje
  • Ćwiczenia z analizy danych w tabelach (arkusz kalkulacyjny)
  • Zadania egzaminacyjne z obszaru analizy zatrudnienia i prostych obliczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego