KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 20.
Rozważ następujące dane o wydawnictwie kartograficznym: "Atlas świata", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2020. Wybierz prawidłowy opis bibliograficzny tego wydawnictwa zgodnie z normami bibliograficznymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny opis bibliograficzny powinien zawierać podstawowe dane wydawnicze w typowej kolejności: tytuł, wydawca, miejsce wydania, rok. Odpowiedź ""Atlas świata", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2020." zachowuje komplet elementów i logiczny układ, a pozostałe warianty pomijają elementy lub zmieniają kolejność.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie bibliograficznym publikacji (takiej jak atlas) kluczowe jest ujęcie pełnych danych identyfikujących wydanie. W praktyce działalności informacyjno-bibliograficznej najczęściej oczekuje się schematu, w którym po tytule podaje się dane wydawnicze: wydawca, miejsce wydania i rok wydania. Taki zapis ułatwia jednoznaczne rozpoznanie dokumentu oraz odróżnienie różnych edycji.

Odpowiedź ""Atlas świata", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2020." jest poprawna, ponieważ zawiera wszystkie podstawowe elementy wymagane do identyfikacji: tytuł, nazwę wydawcy, miejsce i rok wydania, w spójnej kolejności.

Dlaczego pozostałe propozycje są niewłaściwe:

  • ""Atlas świata". Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2020." — interpunkcja sugeruje rozdzielenie tytułu i dalszych danych w sposób typowy dla innego formatu zapisu; w zadaniu oczekiwany jest jednolity ciąg elementów opisu.
  • ""Atlas świata", Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020." — zapis jest niekompletny, ponieważ pomija miejsce wydania ("Warszawa"), które jest standardowym elementem danych wydawniczych.
  • ""Atlas świata", 2020, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa." — elementy są w nietypowej kolejności (rok wstawiony przed wydawcą i miejscem), co utrudnia zgodność z przyjętym schematem opisu.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź (1) kompletność danych (czy jest tytuł, wydawca, miejsce i rok), a dopiero potem (2) kolejność i konsekwencję zapisu. Najczęstszy błąd to wybór wariantu "estetycznego", ale niepełnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis bibliograficzny to uporządkowany zapis danych identyfikujących publikację (np. tytuł, autor, wydawca, miejsce i rok wydania). Jego celem jest jednoznaczne wskazanie konkretnego wydania, aby można je było znaleźć w katalogu, bibliografii lub ofercie księgarni.
Dla atlasu kluczowe są: tytuł oraz dane wydawnicze (wydawca, miejsce wydania, rok). W zależności od przyjętego standardu mogą dochodzić: redaktor, numer wydania, skala lub seria, ale w prostych zadaniach zwykle sprawdza się minimum danych wydawniczych.
Miejsce wydania pomaga odróżnić wydania o podobnych danych oraz wspiera identyfikację wydawcy i edycji. W praktyce informacyjno-bibliograficznej zwiększa to jednoznaczność opisu, szczególnie gdy ta sama nazwa wydawcy występuje w różnych lokalizacjach lub w różnych okresach.
Opis bibliograficzny to zwykle "hasło" w bibliografii lub katalogu, nastawione na identyfikację publikacji. Przypis bibliograficzny jest elementem pracy/tekstu i może mieć inny układ interpunkcji oraz dodatkowe dane (np. strony). Na egzaminie trzeba stosować format wskazany w poleceniu.
Najczęstsze błędy to niespójne użycie cudzysłowu (raz jest, raz go nie ma), mieszanie kropek i przecinków po tytule oraz "uciekanie" w estetykę zamiast wymagań schematu. Ważne jest, by tytuł był zapisany jednolicie i nie gubił pozostałych elementów danych wydawniczych.
Zależy to od przyjętego standardu i celu zapisu. W niektórych skróconych wykazach (np. notka marketingowa) bywa dopuszczalne ograniczenie danych, ale w zadaniach z norm bibliograficznych zwykle wymaga się pełnego minimum. Jeśli polecenie nie mówi o skróceniu, lepiej nie pomijać miejsca.
Zastosuj prostą kontrolę: (1) czy jest tytuł? (2) czy jest wydawca? (3) czy jest miejsce wydania? (4) czy jest rok? Jeśli brakuje któregoś elementu, opis jest zwykle niepełny. Dopiero potem oceniaj kolejność i interpunkcję zgodnie z wymaganym schematem.
Wydawca to podmiot odpowiedzialny za publikację (np. oficyna). Miejsce wydania to lokalizacja wskazywana w danych wydawniczych. Oba elementy mają różne funkcje: wydawca identyfikuje instytucję, a miejsce ułatwia rozróżnianie edycji i porządkowanie informacji.
Nie zawsze "zawsze" — kolejność może zależeć od normy lub stylu cytowań. Jednak w wielu szkolnych i egzaminacyjnych zadaniach z podstaw opisu bibliograficznego właśnie taki układ jest oczekiwany, bo jest prosty i czytelny. Najważniejsze jest trzymanie się schematu wskazanego w poleceniu.
Ćwicz na przykładach: książka, atlas, mapa, czasopismo. Zrób listę "minimum danych" dla opisu (tytuł + dane wydawnicze), a potem ucz się rozpoznawać błędy: brak miejsca, brak roku, przestawiona kolejność, mieszana interpunkcja. Na egzaminie najpierw sprawdzaj kompletność, potem format.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawny opis bibliograficzny powinien zawierać podstawowe dane wydawnicze w typowej kolejności: tytuł, wydawca, miejsce wydania, rok."

Źródła:

  • ISO 690:2021, Information and documentation — Guidelines for bibliographic references and citations to information resources.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działalności informacyjno-bibliograficznej (schematy opisu bibliograficznego)
  • Poradniki bibliograficzne bibliotek (zasady tworzenia opisów i cytowań)
  • Dokumentacja stylu/standardu bibliograficznego stosowanego w danej instytucji (szkoła/biblioteka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego