KWALIFIKACJA MOD3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 16.
Rozważ następujące materiały: bawełna, poliester, jedwab i wełna. Który z nich jest najbardziej odporny na zagniecenia i dlaczego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poliester zwykle wykazuje najwyższą odporność na zagniecenia, bo włókna syntetyczne mają dobrą sprężystość i łatwiej "wracają" do pierwotnego kształtu. Bawełna i jedwab częściej trwale się gniotą, a wełna bywa sprężysta, lecz w tym zestawie poliester jest najbardziej typowo "niegniotący".

Pełne wyjaśnienie:

Odporność na zagniecenia wynika głównie z tego, jak włókna i przędza reagują na odkształcenie oraz jak łatwo materiał odzyskuje kształt po uciśnięciu. W praktyce krawieckiej przekłada się to na to, czy ubranie po siedzeniu lub spakowaniu do torby wygląda "świeżo", czy wymaga intensywnego prasowania.

Odpowiedź "Poliester, ponieważ jest to materiał syntetyczny" jest właściwa, ponieważ poliester ma na ogół wysoką sprężystość i dobrą zdolność powrotu do formy po zgnieceniu. Jako włókno termoplastyczne może też stabilniej "trzymać" nadany kształt, co w wielu tkaninach i dzianinach skutkuje mniejszą skłonnością do trwałych zagnieceń.

Pozostałe propozycje są mniej trafne z następujących powodów:

  • "Bawełna, ponieważ ma naturalne włókna" – naturalne pochodzenie nie oznacza odporności na gniecenie. Bawełna często ma niższą sprężystość i łatwiej tworzy widoczne zagniecenia, zwłaszcza w tkaninach koszulowych i płóciennych.
  • "Jedwab, ponieważ ma gładką powierzchnię" – gładkość wpływa na chwyt i połysk, ale nie gwarantuje odporności na zagniecenia. Wiele jedwabi (szczególnie lekkich) potrafi wyraźnie się gnieść i wymaga delikatnego prasowania/parowania.
  • "Wełna, ponieważ ma naturalne włókna" – wełna bywa sprężysta i w praktyce często "odpuszcza" drobne zagniecenia (np. po odwieszeniu), jednak samo uzasadnienie "bo naturalna" jest błędnym kryterium. W porównaniu zestawionym w pytaniu jako najbardziej typowo odporny na zagniecenia pozostaje poliester.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy zagnieceń, szukaj w uzasadnieniu pojęć typu "sprężystość", "odzyskiwanie kształtu", "pamięć kształtu", a nie cech pobocznych (np. gładkość, naturalność). To zwykle prowadzi do poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odporność na zagniecenia to zdolność materiału do niewytwarzania trwałych fałd oraz do odzyskiwania kształtu po zgnieceniu (np. podczas siedzenia). Zależy od sprężystości włókien, skrętu przędzy, splotu oraz wykończenia tkaniny.
Ponieważ włókna poliestrowe są na ogół bardziej sprężyste i lepiej "odbijają" po odkształceniu. W praktyce oznacza to, że fałdy szybciej zanikają i rzadziej utrwalają się jak w wielu tkaninach bawełnianych.
Wełna często ma dobrą sprężystość, więc drobne zagniecenia potrafią się zmniejszyć po odwieszeniu ubrania. Jednak odporność zależy od rodzaju wełny, splotu i gramatury. W testach egzaminacyjnych poliester bywa wskazywany jako najbardziej "niegniotący" w prostym porównaniu.
Wpływają oba czynniki. Włókno determinuje sprężystość i odzysk kształtu, a splot/struktura tkaniny decydują, jak łatwo tworzą się fałdy. Dlatego ta sama bawełna w innym splocie może gnieść się inaczej, ale ogólna tendencja włókna nadal jest ważna.
Stosuje się m.in. wykończenia przeciwgniotliwe, stabilizacje termiczne oraz odpowiednie apretury. W odzieży popularne są też mieszanki (np. bawełna z poliestrem), które łączą komfort z mniejszą podatnością na zagniecenia.
Nie. Gładkość dotyczy odczucia w dotyku i wyglądu powierzchni, ale o zagnieceniach decyduje przede wszystkim sprężystość i "pamięć" kształtu. Przykładowo jedwab może być bardzo gładki, a jednocześnie widocznie się gnieść.
Najprościej: zgnieć próbkę w dłoni na kilka–kilkanaście sekund, puść i obserwuj, jak szybko oraz jak bardzo wraca do pierwotnego wyglądu. Porównuj próbki o podobnej gramaturze, bo grubość i splot też zmieniają wynik.
To m.in. odzież podróżna, uniformy, odzież biurowa i elementy garderoby noszone wiele godzin. Materiały o dobrej odporności na zagniecenia ułatwiają utrzymanie schludnego wyglądu bez częstego prasowania.
Zwykle tak, bo domieszka poliestru zwiększa sprężystość i poprawia odzysk kształtu. Efekt zależy od udziału włókien, konstrukcji tkaniny i wykończenia, ale to częsty sposób na ograniczenie gniecenia koszul i spodni.
Najczęściej myli się "naturalne" z "mniej gniotące" oraz wybiera jedwab przez skojarzenie z gładkością. Warto szukać w odpowiedziach mechanizmu: sprężystość, odzysk kształtu, termiczne utrwalanie – to lepsze wskazówki niż opis wyglądu.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poliester zwykle wykazuje najwyższą odporność na zagniecenia, bo włókna syntetyczne mają dobrą sprężystość i łatwiej "wracają" do pierwotnego kształtu."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Polyester" (hasło encyklopedyczne), https://www.britannica.com/science/polyester (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica: "Cotton" (hasło encyklopedyczne), https://www.britannica.com/plant/cotton (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica: "Wool" (hasło encyklopedyczne), https://www.britannica.com/topic/wool (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik materiałoznawstwa odzieżowego (właściwości włókien i tkanin)
  • Tablice porównawcze właściwości włókien (gniecenie, sprężystość, pielęgnacja)
  • Materiały dydaktyczne o włóknach chemicznych i termoplastyczności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego