KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 15.
Rozważ następujący układ logiczny: Y = A AND (NOT B). Jeśli A = 1 i B = 1, jaka będzie wartość Y?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla A=1 i B=1 najpierw wykonuje się negację: NOT B = 0. Następnie koniunkcja AND daje 1 AND 0 = 0, więc wyjście Y ma wartość 0.
To klasyczny warunek "A i nie-B", w którym stan B=1 blokuje wyjście mimo A=1.

Pełne wyjaśnienie:

Wyrażenie Y = A AND (NOT B) opisuje funkcję logiczną, w której wyjście jest w stanie wysokim tylko wtedy, gdy spełnione są jednocześnie dwa warunki: A=1 oraz B=0 (bo B jest zanegowane).

Dla danych wejściowych A=1 i B=1 postępujemy zgodnie z kolejnością działań w logice:

  • Najpierw negacja sygnału B: gdy B=1, to NOT B = 0.
  • Następnie bramka AND (koniunkcja): 1 AND 0 = 0.

Zatem poprawny wynik to Y=0. Intuicyjnie można to zapamiętać tak: "B działa jak blokada" — jeśli B=1, to po zanegowaniu dostajemy 0, a AND z 0 zawsze zeruje wyjście.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "1" byłaby prawdziwa wtedy, gdyby po negacji było 1, czyli gdyby B=0. Przy B=1 negacja daje 0, więc wyjście nie może być 1.
  • Odpowiedź "2" nie pasuje do logiki binarnej w typowych układach cyfrowych, gdzie rozpatruje się stany 0/1 (niski/wysoki). Funkcja logiczna AND/NOT w takim ujęciu nie generuje wartości 2.
  • Odpowiedź "Nie można określić" jest błędna, bo wyrażenie jest jednoznaczne, a dla zadanych stanów wejść wynik wynika wprost z definicji NOT i AND (można też użyć tablicy prawdy).

W praktyce taki zapis spotyka się m.in. w warunkach zezwolenia z sygnałem blokującym (inhibit): sygnał A musi być aktywny, a sygnał B nie może być aktywny, aby na wyjściu pojawiła się "1".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NOT B oznacza negację sygnału B, czyli odwrócenie stanu logicznego. Jeśli B=1, to NOT B=0, a jeśli B=0, to NOT B=1. W układach cyfrowych spotyka się to jako inwerter lub wejście/wyjście aktywne stanem niskim.
AND (koniunkcja) daje wynik 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają wartość 1. Jeżeli choć jedno wejście ma 0, wynik jest 0. To odpowiada działaniu bramki AND w technice cyfrowej i jest podstawą wielu warunków "zezwolenia".
Najpierw liczysz negację: gdy B=1, to NOT B=0. Potem wykonujesz AND: A AND (NOT B) = 1 AND 0 = 0. Kluczowe jest, aby nie pominąć negacji i wykonać ją przed AND, zgodnie z nawiasem.
Gdy B=1, po negacji otrzymujesz NOT B=0. Wtedy wejściem do AND jest 0, a AND z 0 zawsze daje 0 niezależnie od A. Dlatego stan B=1 "blokuje" pojawienie się jedynki na wyjściu w funkcji A AND (NOT B).
W klasycznej logice binarnej (stosowanej w podstawowych układach cyfrowych) rozpatruje się stany 0 i 1. Operatory NOT i AND działają na tych stanach i nie generują wartości 2. Inne liczby pojawiają się dopiero w arytmetyce wielobitowej, a nie w pojedynczym wyniku bramki.
Tablica prawdy ma cztery przypadki: gdy (A,B)=(0,0) to Y=0; (0,1) to Y=0; (1,0) to Y=1; (1,1) to Y=0. Widać, że jedynka pojawia się tylko wtedy, gdy A=1 oraz B=0.
Taki warunek stosuje się, gdy sygnał A jest zezwoleniem, a B jest blokadą (inhibit). Przykładowo: urządzenie ma działać, gdy jest włączone (A=1), ale nie może działać, gdy aktywne jest zabezpieczenie lub błąd (B=1). Wtedy B skutecznie wyłącza wyjście.
Najczęściej pomija się negację (traktuje NOT B jak samo B), miesza się AND z OR albo ignoruje nawias i kolejność działań. Pomaga metoda kroków: (1) policz NOT, (2) podstaw wynik do AND, (3) sprawdź wynik z tablicą prawdy.
Na schematach zanegowanie często oznacza się kółkiem (tzw. bąbelkiem) na wejściu/wyjściu bramki lub kreską nad symbolem sygnału w zapisie logicznym. Taki sygnał bywa też opisany jako aktywny stanem niskim, co jest ważne przy montażu i diagnostyce układów.
Nie. To zadanie dotyczy logiki cyfrowej: stanów 0/1 oraz działania operatorów NOT i AND. Wiedza analogowa (np. o wzmacniaczach czy filtrach) nie jest potrzebna. Wystarczy rozumieć podstawowe bramki logiczne i umieć wykonać proste podstawienie wartości.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla A=1 i B=1 najpierw wykonuje się negację: NOT B = 0."

Źródła:

  • Wikipedia: "Algebra Boole'a" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Algebra_Boole%27a (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: "Bramka logiczna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_logiczna (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: "Koniunkcja" (logika) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Koniunkcja (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw techniki cyfrowej (bramki, funkcje logiczne, tablice prawdy)
  • Ćwiczenia z algebry Boole’a i upraszczania wyrażeń logicznych
  • Noty aplikacyjne producentów układów logicznych (opis bramek i poziomów logicznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego