KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 4.
Symbol bramki EX-NOR przedstawiono na rysunku oznaczonym literą
Ilustracja przedstawia cztery symbole bramek logicznych, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka XNOR to negacja XOR, czyli daje "1" wtedy, gdy wejścia są takie same. Jej symbol jest jak XOR (dodatkowy łuk od strony wejść), ale ma inwersję na wyjściu – małe kółko. Dlatego poprawny jest rysunek przedstawiający XOR z negacją na wyjściu.

Pełne wyjaśnienie:

Bramka XNOR (czasem opisywana jako bramka równoważności) realizuje funkcję "1" dla jednakowych stanów na wejściach. Dla dwóch wejść oznacza to, że wynik jest wysoki, gdy oba wejścia są równe: 0 i 0 albo 1 i 1. Jest to więc negacja bramki XOR.

W praktyce na schematach najczęściej rozpoznaje się ją po symbolu XOR z inwersją na wyjściu. XOR ma charakterystyczny "podwójny łuk" od strony wejść (dodatkowa krzywa linia przed kształtem bramki OR). XNOR wygląda tak samo jak XOR, ale dodatkowo ma małe kółko na wyjściu, które oznacza negację (NOT) sygnału wyjściowego.

Dlaczego pozostałe rysunki mogą być mylące?

  • Symbol podobny do OR bez dodatkowego łuku od strony wejść nie jest XOR/XNOR, tylko OR (a z kółkiem na wyjściu – NOR).
  • Symbol z kółkiem na wyjściu, ale o kształcie AND, odpowiada NAND (lub AND z negacją), a nie XNOR.
  • Symbol XOR bez kółka na wyjściu to po prostu XOR, czyli "1" dla różnych stanów wejść, co jest odwrotnością XNOR.

W zadaniach egzaminacyjnych najpewniejsza metoda to sprawdzenie dwóch cech naraz: (1) czy jest dodatkowy łuk (cecha XOR), oraz (2) czy na wyjściu jest kółko (cecha negacji). Dopiero spełnienie obu warunków wskazuje na XNOR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka XNOR (równoważności) daje stan wysoki na wyjściu, gdy wejścia mają ten sam stan logiczny. Dla dwóch wejść: 0/0 i 1/1 → 1, a 0/1 i 1/0 → 0. To w praktyce negacja działania bramki XOR.
XNOR rozpoznasz jako symbol XOR (kształt podobny do OR, ale z dodatkowym łukiem od strony wejść) oraz z kółkiem na wyjściu, które oznacza negację. Jeśli brakuje kółka, to jest XOR, nie XNOR.
Ponieważ realizuje warunek "wejścia są równoważne", czyli mają ten sam stan logiczny. W układach cyfrowych jest to przydatne do porównywania bitów: gdy bity są zgodne, XNOR daje 1, a gdy różne – 0.
XOR daje 1, gdy wejścia są różne (0/1 lub 1/0). XNOR daje 1, gdy wejścia są takie same (0/0 lub 1/1). Na symbolu schematowym XNOR to XOR z dodatkowym kółkiem (negacją) na wyjściu.
Małe kółko (tzw. "bąbelek") oznacza negację sygnału, czyli operację NOT. Jeśli kółko jest na wyjściu, wynik działania bramki jest odwracany. Dlatego XOR z kółkiem na wyjściu staje się XNOR.
Tak. XNOR jest klasycznym elementem do porównywania pojedynczych bitów: gdy bity są identyczne, wyjście jest 1. Łącząc kilka bramek XNOR i dodatkową logikę (np. AND), można zbudować prosty komparator wielobitowy.
Najczęściej myli się XNOR z XOR przez pominięcie kółka negacji na wyjściu. Drugi błąd to mylenie z NOR: NOR to OR z kółkiem, ale bez dodatkowego łuku charakterystycznego dla XOR/XNOR. Warto zawsze sprawdzić oba elementy symbolu.
Pomaga reguła: "XNOR = zgodność". Jeśli wejścia są zgodne, wyjście jest 1. Można też pamiętać, że XNOR to XOR z negacją, więc jest "odwrotnością" zasady XOR (różne → 1).
W praktyce spotyka się je w układach porównujących sygnały, w logice sterującej oraz w prostych detektorach zgodności stanów. Dla elektronika istotne jest poprawne czytanie schematów i identyfikacja funkcji bramek podczas montażu i uruchamiania urządzeń.
NAND to bramka AND z kółkiem na wyjściu (kształt "D"). NOR to bramka OR z kółkiem na wyjściu (bez dodatkowego łuku XOR). XNOR ma cechy XOR (dodatkowy łuk od strony wejść) i dodatkowo kółko na wyjściu.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Bramka XNOR to negacja XOR, czyli daje "1" wtedy, gdy wejścia są takie same."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): XNOR gate — https://en.wikipedia.org/wiki/XNOR_gate (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Bramka XOR — https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_XOR (dostęp: 2026-03-01)
  • Electronics Tutorials: Logic XOR Gate — https://www.electronics-tutorials.ws/logic/logic_8.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do techniki cyfrowej (bramki i ich symbole, tabele prawdy)
  • Karty katalogowe układów logicznych (seria 74xx/HC) pokazujące symbole bramek
  • Ćwiczenia z czytania schematów ideowych i zamiany schematu na równania Boole’a

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego