KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 2.
Rozważ obwód trójfazowy z prądem sinusoidalnym. Jeżeli napięcie międzyfazowe wynosi 400V, to jakie jest napięcie fazowe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W symetrycznym układzie trójfazowym (połączenie w gwiazdę) zachodzi zależność: napięcie międzyfazowe = √3 · napięcie fazowe (wartości skuteczne). Dla 400 V między fazami otrzymujemy Uf = 400/√3 ≈ 230 V, więc poprawna jest wartość 230 V.

Pełne wyjaśnienie:

W sieci trójfazowej rozróżnia się:

  • napięcie fazowe – mierzone między przewodem fazowym a punktem neutralnym (L–N),
  • napięcie międzyfazowe – mierzone między dwoma przewodami fazowymi (L–L).

Dla układu symetrycznego oraz typowego powiązania napięć w połączeniu w gwiazdę obowiązuje zależność wektorowa (dla wartości skutecznych):

Umiędzyfazowe = √3 · Ufazowe

Skoro napięcie międzyfazowe wynosi 400 V, to napięcie fazowe obliczamy przez podzielenie przez √3:

Ufazowe = 400/√3 ≈ 400/1,732 ≈ 231 V

Po zaokrągleniu do wartości stosowanej w praktyce otrzymujemy 230 V.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 200 V – wynika z błędnego "połowienia" 400 V; w układzie trójfazowym relacja nie jest 1/2, tylko 1/√3.
  • 400 V – to napięcie międzyfazowe, a pytanie dotyczy napięcia fazowego; pomylenie wielkości L–L z L–N to częsty błąd.
  • 460 V – jest większe od napięcia międzyfazowego, a w rozpatrywanej relacji napięcie fazowe jest mniejsze od międzyfazowego (bo dzielimy przez √3).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawia się para "400 V międzyfazowe", bardzo często odpowiada jej "230 V fazowe" (i odwrotnie), o ile mowa o układzie symetrycznym i wartościach skutecznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Napięcie międzyfazowe to napięcie mierzone pomiędzy dwoma przewodami fazowymi (L–L), np. L1–L2. W typowej sieci niskiego napięcia podaje się je jako 400 V. Nie jest to to samo co napięcie fazowe mierzone między L a N.
Napięcie fazowe to napięcie mierzone między przewodem fazowym a neutralnym (L–N). W praktyce instalacji nN odpowiada ono napięciu zasilania odbiorników jednofazowych. Dla sieci 3×400/230 V napięcie fazowe wynosi zwykle 230 V.
W układzie symetrycznym (gwiazda) korzysta się z relacji UL-L = √3 · Ufazowe. Dlatego Ufazowe = 400/√3 ≈ 230 V. Kluczowe jest użycie √3, a nie dzielenie przez 2.
√3 wynika z geometrii wektorów napięć fazowych przesuniętych o 120°. Napięcie międzyfazowe jest różnicą dwóch wektorów fazowych, a długość tej różnicy w układzie symetrycznym daje właśnie mnożnik √3.
Tak. W energetyce i w zadaniach egzaminacyjnych wartości 230 V i 400 V to z reguły wartości skuteczne (RMS). Jeśli nie ma informacji o amplitudzie lub wartości maksymalnej, przyjmuje się, że podane napięcia są skuteczne.
W typowym układzie trójfazowym nie są równe (dla gwiazdy: L–L = √3·L–N). Równość mogłaby wynikać z błędnego założenia pomiaru lub nietypowej konfiguracji. Na egzaminie przy standardowym układzie 3F należy je rozróżniać.
Najczęściej myli się, co jest mierzone: L–L (międzyfazowe) vs L–N (fazowe). Drugi typowy błąd to dzielenie 400 V przez 2 zamiast przez √3. Warto też uważać na zaokrąglenia: 400/1,732 ≈ 231 V.
Miernikiem napięcia: pomiar między L a N powinien dać około 230 V (napięcie fazowe), a pomiar między L1 a L2 (lub innymi fazami) około 400 V (napięcie międzyfazowe). Zawsze stosuj właściwe procedury BHP.
Tak, zmienia interpretację napięć na elementach. W połączeniu w trójkąt napięcie na każdej gałęzi jest równe napięciu międzyfazowemu. W połączeniu w gwiazdę napięcie fazowe jest mniejsze: UL-L = √3·Ufazowe.
Opanuj definicje L–N i L–L oraz trzy relacje: UL-L=√3·Ufazowe, analogicznie dla prądów w zależności od połączenia, oraz podstawy liczbowe √3≈1,732. Ćwicz krótkie zadania rachunkowe i interpretację pomiarów.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W symetrycznym układzie trójfazowym (połączenie w gwiazdę) zachodzi zależność: napięcie międzyfazowe = √3 · napięcie fazowe (wartości skuteczne)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Trójfazowy prąd przemienny" – zależności napięć fazowych i międzyfazowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_tr%C3%B3jfazowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Three-phase electric power" – relationship between line-to-line and phase voltages (wye connection), https://en.wikipedia.org/wiki/Three-phase_electric_power (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki: obwody prądu przemiennego i układ trójfazowy (dział o zależnościach napięć i prądów)
  • Zestawy zadań z elektrotechniki: przeliczenia 400/230 V oraz zadania z √3
  • Materiały producentów aparatury pomiarowej: interpretacja pomiarów L-L i L-N w sieci trójfazowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego