KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 3.
Załóżmy, że mamy obwód trójfazowy z prądem sinusoidalnym o składowych napięciowych U1, U2, U3. Jaka jest wartość napięcia międzyfazowego, jeżeli U1 = 230V?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie trójfazowym symetrycznym napięcie międzyfazowe jest większe od fazowego i wynosi √3·U. Gdy napięcie fazowe ma wartość 230 V (typowo L–N), to napięcie między dwiema fazami (L–L) wynosi 230·√3 ≈ 400 V, stąd poprawna wartość to 400 V.

Pełne wyjaśnienie:

W typowym układzie trójfazowym symetrycznym trzy napięcia fazowe są przesunięte w fazie o 120°. Oznacza to, że napięcia nie sumują się "arytmetycznie", tylko wektorowo (geometrycznie).

Napięcie fazowe to najczęściej napięcie między przewodem fazowym a przewodem neutralnym (L–N). W praktyce w sieci niskiego napięcia często spotyka się wartość 230 V jako napięcie fazowe.

Napięcie międzyfazowe to napięcie między dwoma przewodami fazowymi (L–L). W układzie symetrycznym zachodzi zależność:

Umiędzyfazowe = √3 · Ufazowe

Jeżeli więc przyjmujemy, że podane 230 V jest napięciem fazowym, to:

Umiędzyfazowe ≈ 230 V · 1,732 ≈ 398 V, co w zaokrągleniu eksploatacyjnym odpowiada 400 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 230 V odpowiada napięciu fazowemu (L–N), a nie międzyfazowemu (L–L) w układzie 230/400 V.
  • 115 V sugeruje błędne dzielenie przez 2, typowe dla mylenia zależności z innymi układami lub intuicyjnego "połowienia" wartości.
  • 460 V wygląda jak 2·230 V, czyli błąd polegający na założeniu, że między dwiema fazami napięcie jest podwojone, podczas gdy w rzeczywistości wynika z różnicy dwóch wektorów przesuniętych o 120°.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniach pojawia się para wartości 230/400, to zwykle oznacza to odpowiednio L–N oraz L–L w sieci trójfazowej symetrycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Napięcie międzyfazowe to napięcie mierzone między dwoma przewodami fazowymi (L–L), np. L1–L2. W typowej sieci 230/400 V jego wartość jest większa od napięcia fazowego (L–N) i wynosi około 400 V.
Napięcie fazowe to napięcie między fazą a przewodem neutralnym (L–N). W instalacjach niskiego napięcia najczęściej spotkasz 230 V jako napięcie fazowe, np. w gniazdach jednofazowych lub przy pomiarze L–N w rozdzielnicy.
Bo w układzie trójfazowym napięcia są przesunięte o 120° i łączą się wektorowo. W sieci symetrycznej zachodzi zależność U(L–L)=√3·U(L–N). Dlatego z 230 V (L–N) otrzymuje się około 400 V (L–L).
W układzie symetrycznym użyj wzoru ULL=√3·ULN. Podstawiając 230 V dostajesz 230·1,732 ≈ 398 V, co w praktyce zaokrągla się do 400 V. To typowa para wartości w sieci 230/400 V.
Nie. 400 V jest typowe dla sieci niskiego napięcia 230/400 V w układzie symetrycznym. W innych systemach (inne poziomy napięć, inne transformatory, inne standardy) wartości mogą być inne. Zawsze trzeba znać napięcie fazowe i typ układu połączeń.
Najczęściej myli się, że 230 V to napięcie międzyfazowe (a to zwykle L–N), albo przyjmuje się błędnie 2·230=460 V. Częsta jest też pomyłka z "połową" (115 V) wynikająca z nieuzasadnionego dzielenia. Pomaga pamiętać relację √3.
Podczas uruchamiania i diagnostyki instalacji trójfazowych: w rozdzielniach, przy podłączaniu silników, falowników, grzałek trójfazowych i weryfikacji zasilania maszyn. Pomiar L–L pozwala potwierdzić, że wszystkie fazy są obecne i mają poprawne wartości.
Na tabliczce często widnieje zapis typu 230/400 V lub układ połączeń (gwiazda/trójkąt). W uproszczeniu: 230 V zwykle odnosi się do napięcia fazowego, a 400 V do międzyfazowego. Trzeba też sprawdzić, w jakim połączeniu uzwojeń producent dopuszcza pracę.
Nie, napięcie międzyfazowe (L–L) istnieje między dwiema fazami niezależnie od obecności przewodu neutralnego. Przewód neutralny jest potrzebny do zasilania odbiorników jednofazowych (L–N) i do pomiaru napięcia fazowego w typowym układzie 230 V.
Przesunięcie 120° decyduje o relacjach wektorowych napięć i prądów. To właśnie ono powoduje, że napięcie międzyfazowe jest √3 razy większe od fazowego w układzie symetrycznym. Bez tego założenia nie da się poprawnie przejść od 230 V do 400 V.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w układzie trójfazowym symetrycznym napięcie międzyfazowe jest większe od fazowego i wynosi √3·U.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sieć trójfazowa" – opis zależności napięcia międzyfazowego i fazowego (U_LL = √3·U_LN), https://pl.wikipedia.org/wiki/Sie%C4%87_tr%C3%B3jfazowa - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN): "Three-phase electric power" – line-to-line vs line-to-neutral voltage relationship in wye system, https://en.wikipedia.org/wiki/Three-phase_electric_power - dostęp 2026-03-01
  • All About Circuits: "Three Phase AC Power" – zależność napięć w układzie trójfazowym, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/alternating-current/chpt-10/three-phase-ac-power/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki: układy trójfazowe i zależności napięć (rozdział o sieciach 3-fazowych)
  • Materiały dydaktyczne SEP/elektroenergetyka: pomiary napięć L–N i L–L
  • Kurs z podstaw elektrotechniki: wektory napięć w układzie trójfazowym symetrycznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego