Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - TEST WIEDZY NR 2



PYTANIE NR 37.
Rozważ poniższą tabelę, która przedstawia sekwencję działań w języku sekwencyjnym graficznym (SFC):
StanWarunek przejścia
1X1
2X2
3X3
Jeżeli stan początkowy to stan 1, a X1, X2 i X3 są prawdziwe, w jakim stanie skończy sekwencja?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W SFC aktywny jest krok początkowy (stan 1), a gdy warunek przejścia jest spełniony, sekwencja przechodzi do następnego kroku.
Skoro X1, X2 i X3 są prawdziwe, następują przejścia 1→2 oraz 2→3. Ostatnim osiągniętym krokiem będzie więc stan 3.

Pełne wyjaśnienie:

W języku SFC (Sequential Function Chart) program jest opisany jako ciąg kroków (stanów) połączonych przejściami. Każde przejście ma warunek przejścia (tu: X1, X2, X3). Typowa interpretacja jest taka, że:

  • na początku aktywny jest stan początkowy (tu: stan 1),
  • gdy warunek przejścia z aktualnego stanu jest spełniony, sterowanie przechodzi do kolejnego stanu,
  • jeśli kolejne warunki są spełnione, sekwencja może przejść dalej aż do ostatniego dostępnego kroku.

W przedstawionej tabeli mamy liniową sekwencję: 1 → 2 → 3. Skoro podano, że X1, X2 i X3 są prawdziwe, to:

  • z kroku 1 spełniony jest warunek X1, więc sekwencja przechodzi do kroku 2,
  • z kroku 2 spełniony jest warunek X2, więc przechodzi do kroku 3,
  • po osiągnięciu kroku 3 (przy braku dalszych kroków w tabeli) ostatnim osiągniętym stanem jest stan 3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Stan 1 – byłby poprawny, gdyby X1 było fałszywe (brak przejścia 1→2) lub gdyby sekwencja nie mogła wykonywać przejść.
  • Stan 2 – byłby poprawny, gdyby X1 było prawdziwe, ale X2 fałszywe (zatrzymanie na kroku 2).
  • Stan 4 – w tabeli nie ma takiego stanu, więc nie ma podstaw, by sekwencja mogła go osiągnąć.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przechodź przez SFC "krok po kroku" i sprawdzaj warunek przejścia dla aktualnie aktywnego kroku, zamiast wybierać odpowiedź intuicyjnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest SFC w programowaniu sterowników PLC?
SFC (Sequential Function Chart) to sposób opisu sterowania jako sekwencji kroków połączonych przejściami. Każde przejście ma warunek logiczny; gdy jest spełniony, aktywacja przechodzi do następnego kroku. Stosuje się go do procesów "krok po kroku".
Jak rozumieć "stan" (krok) w SFC?
Krok (stan) w SFC oznacza aktualny etap pracy sekwencji. Gdy krok jest aktywny, zwykle wykonywane są przypisane do niego akcje (np. załączenie wyjść, ustawienia bitów). Krok pozostaje aktywny do momentu spełnienia warunku przejścia.
Jak działa warunek przejścia w SFC?
Warunek przejścia to wyrażenie logiczne (np. sygnał czujnika), które musi być prawdziwe, aby sekwencja mogła przejść z bieżącego kroku do następnego. Jeżeli warunek jest fałszywy, sekwencja zatrzymuje się na aktualnym kroku.
Dlaczego przy prawdziwych X1 i X2 sekwencja przechodzi dalej?
Bo w typowej semantyce SFC przejścia są "odblokowywane" spełnieniem warunku. Jeśli krok 1 jest aktywny i X1=1, możliwe jest przejście do kroku 2. Następnie, gdy krok 2 jest aktywny i X2=1, możliwe jest przejście do kroku 3.
Czy sekwencja w SFC zawsze kończy się na ostatnim stanie z tabeli?
Nie zawsze. Zależy od tego, czy są dalsze przejścia oraz czy ich warunki są spełnione. W zadaniach egzaminacyjnych często pokazuje się tylko fragment sekwencji; wtedy "końcowy stan" rozumie się jako ostatni osiągnięty aktywny krok w pokazanym fragmencie.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o SFC?
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie, że przejścia są wykonywane kolejno, zatrzymanie analizy po pierwszym przejściu, mylenie kroku z warunkiem oraz dopisywanie nieistniejących stanów. Pomaga prześledzenie 1→2→3 na spokojnie, warunek po warunku.
Kiedy w automatyce mechatronicznej stosuje się SFC?
SFC stosuje się tam, gdzie proces ma jasne etapy: rozruch, bazowanie, dojazd, chwyt, obróbka, odjazd, stop. To typowe dla stanowisk montażowych, przenośników, maszyn pakujących i układów z siłownikami oraz czujnikami krańcowymi.
Jak sprawdzić, w którym kroku SFC "utknęła" sekwencja?
W praktyce obserwuje się aktywny krok (bit/stan w diagnostyce PLC) i sprawdza, czy warunek przejścia jest spełniony (czujnik, timer, sygnał gotowości). Jeśli warunek jest fałszywy, to właśnie on blokuje przejście do następnego kroku.
Czy w SFC mogą być rozgałęzienia i równoległe kroki?
Tak, SFC może mieć alternatywne ścieżki (wybór przejścia) oraz rozgałęzienia równoległe, zależnie od narzędzia i przyjętej semantyki. W takim przypadku analiza "stanu końcowego" jest trudniejsza, bo może być aktywnych kilka kroków naraz.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o sekwencje SFC?
Ćwicz proste sekwencje 3–6 kroków: wypisz krok startowy, a potem sprawdzaj warunki przejść po kolei. Dobrą metodą jest tabelka: "aktywny krok → warunek → następny krok". Ucz się też, co oznacza brak spełnienia warunku (zatrzymanie).
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W SFC aktywny jest krok początkowy (stan 1), a gdy warunek przejścia jest spełniony, sekwencja przechodzi do następnego kroku.Skoro X1, X2 i X3 są prawdziwe, następują przejścia 1→2 oraz 2→3."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages, rozdział dotyczący Sequential Function Chart (SFC)
  • IEC 60848:2013, Specification language GRAFCET for sequential function charts, opis semantyki kroków i przejść

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do PLC obejmujące SFC (kursy/rozdziały o sekwencjach)
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w pracowni (sekcja o SFC)
  • Normy i opisy języków PLC (IEC 61131-3) – część o SFC
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego