KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 16.
Rozważ poniższą tabelę przedstawiającą wyniki pomiarów sytuacyjnych:
Punkt X [m] Y [m]
A 500.123 300.456
B 600.789 400.012
Zwróć uwagę na precyzję z jaką przedstawiono wyniki pomiarów. Jaką jednostkę miary użyto do przedstawienia tych wyników?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostka wyników jest podana w nagłówku tabeli przy współrzędnych jako X [m] i Y [m]. Symbol m oznacza metr, więc wartości współrzędnych zapisano w metrach. Liczba miejsc po przecinku informuje o precyzji zapisu, ale nie zmienia jednostki (to nadal metry).

Pełne wyjaśnienie:

W tabelach z wynikami pomiarów (także geodezyjnych) jednostkę miary podaje się zwykle w nagłówku kolumny, najczęściej w nawiasach kwadratowych. Tutaj widnieje zapis X [m] oraz Y [m], co oznacza, że współrzędne X i Y zostały przedstawione w metrach.

Warto rozróżnić dwie rzeczy:

  • Jednostka – mówi, "w czym" podano wynik (m, cm, mm).
  • Precyzja zapisu / rozdzielczość – wynika np. z liczby miejsc po przecinku (np. 0,001 m to zapis z dokładnością do tysięcznej części metra, czyli do 1 mm), ale nadal w metrach.

Dlatego odpowiedź "Metry" jest poprawna: symbol m jest podstawową jednostką długości w układzie SI.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo nie wynikają z oznaczenia jednostki w tabeli:

  • "Decymetry" wymagałyby oznaczenia [dm] lub przeliczenia i konsekwentnego zapisu w dm.
  • "Centymetry" wymagałyby nagłówka [cm] albo danych już przeliczonych do cm.
  • "Milimetry" również wymagałyby [mm]; same trzy miejsca po przecinku w metrach nie oznaczają, że jednostką są milimetry, tylko że metr podano z rozdzielczością 0,001 m.

Na egzaminie najpierw szukaj jednostki w nagłówku/legendzie, a dopiero potem interpretuj precyzję zapisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis w nawiasach kwadratowych określa jednostkę miary dla danej kolumny. Jeśli widzisz X [m] i Y [m], to współrzędne X i Y podano w metrach. To ważniejsze niż sama liczba miejsc po przecinku, bo jednostka decyduje o skali danych.
Miejsca po przecinku mówią o precyzji zapisu, a nie o jednostce. Przykładowo 500,123 m to nadal metry, tylko zapisane z rozdzielczością 0,001 m (czyli 1 mm). Jednostkę rozpoznajesz po nagłówku [m], [cm] albo [mm].
Jednostka jest zwykle w nagłówku tabeli lub opisie (np. [m]). Dokładność może wynikać z technologii pomiaru, podanych błędów, klasy instrumentu lub liczby miejsc po przecinku. Nie wolno "zgadywać" jednostki z samych cyfr – trzeba ją odczytać z opisu.
Najczęściej myli się jednostkę z precyzją zapisu, pomija nawiasy kwadratowe w nagłówkach albo zakłada z góry, że "w geodezji wszystko jest w mm". W praktyce współrzędne często zapisuje się w metrach, a milimetry dotyczą jedynie rozdzielczości zapisu lub niepewności.
W wielu zestawieniach współrzędnych w Polsce spotyka się zapis w metrach, ale kluczowa zasada brzmi: sprawdź nagłówek i opis danych. W niektórych systemach lub plikach mogą pojawić się inne jednostki, dlatego zawsze weryfikuj oznaczenia [m], [cm], [mm] przed obliczeniami.
Przeliczenia są proste: 1 m = 100 cm i 1 m = 1000 mm. Jeśli masz 500,123 m, to w centymetrach będzie to 50012,3 cm, a w milimetrach 500123 mm. Uważaj jednak: przeliczenie nie zmienia faktu, że w tabeli z [m] jednostką są metry.
Zapis do 0,001 m bywa używany, gdy chcesz zachować rozdzielczość 1 mm w prezentacji danych (np. przy opracowaniach, eksportach, porównaniach). To nadal prezentacja w metrach. O tym, czy taka rozdzielczość jest uzasadniona, decyduje dokładność pomiaru i wymagania projektu.
Szukaj informacji w nagłówku, metadanych, opisie eksportu lub ustawieniach programu. Czasem jednostki wynikają z konfiguracji projektu (np. ustawiona jednostka długości). Jeśli brak opisu, porównaj typowe wartości: współrzędne w metrach dla obszaru Polski mają zwykle rząd setek tysięcy lub milionów.
Nawiasy kwadratowe w tabelach to standardowy sposób podania jednostek. Ich przeoczenie prowadzi do błędów skali (np. 1000×), co w geodezji skutkuje złym położeniem punktów, błędnymi polami powierzchni i niepoprawnymi obliczeniami. To prosta rzecz, a daje pewne punkty.
Podobne zadania dotyczą odczytu: jednostek wysokości H [m], kątów (gon, °), odległości (m), powierzchni (m²) oraz skali. Często sprawdzają umiejętność czytania nagłówków, legend i opisów wyników. Trening polega na tym, by zawsze najpierw znaleźć jednostkę, a potem interpretować liczby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 95% zdających egzamin. łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Jednostka wyników jest podana w nagłówku tabeli przy współrzędnych jako X [m] i Y [m]."

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), "The International System of Units (SI)", 9th edition, 2019, rozdziały dot. jednostek podstawowych i symboli jednostek – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • ISO, "ISO 80000-1 Quantities and units — Part 1: General", informacje ogólne o zapisie wielkości i jednostek (dostęp: 2026-03-02)
  • Główny Urząd Miar, materiały informacyjne o układzie SI i jednostce "metr" – https://www.gum.gov.pl/pl/ (sekcja: metrologia / SI; dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o układzie SI i zapisie wielkości oraz jednostek (metrologia)
  • Instrukcje/poradniki do opracowania wyników pomiarów geodezyjnych (sekcje o prezentacji wyników i jednostkach)
  • Zadania treningowe z odczytu i interpretacji tabel pomiarowych (współrzędne X, Y, H)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego