Silnik elektryczny (zwłaszcza indukcyjny) jest dla sieci w dużej mierze odbiornikiem indukcyjnym. Oznacza to, że pobiera nie tylko moc czynną (zamienianą na pracę mechaniczną i straty), ale także moc bierną indukcyjną, potrzebną do wytworzenia pola magnetycznego. Skutkiem jest przesunięcie fazowe: prąd "opóźnia się" względem napięcia, a współczynnik mocy cos φ jest mniejszy od 1.
Dodanie kondensatora w takim układzie jest klasycznym sposobem na kompensację mocy biernej. Kondensator ma charakter pojemnościowy, więc "wytwarza" moc bierną o przeciwnym znaku niż indukcyjność. W efekcie część mocy biernej krąży lokalnie między elementami obwodu, a z sieci trzeba jej dostarczyć mniej. To właśnie prowadzi do poprawy współczynnika mocy (zwiększenia cos φ) i zwykle do zmniejszenia prądu pobieranego z sieci przy tej samej mocy czynnej.
- "Poprawa współczynnika mocy układu" – jest poprawna, bo opisuje typowy cel stosowania kondensatorów kompensacyjnych przy obciążeniach indukcyjnych.
- "Zwiększenie prądu płynącego do silnika" – jest mylące: kompensacja cos φ z reguły nie służy temu, aby prąd był większy, lecz aby przy tej samej pracy użytecznej ograniczyć niekorzystny udział prądu związanego z mocą bierną.
- "Zmniejszenie napięcia płynącego do silnika" – kondensator nie jest elementem przeznaczonym do regulacji/spadku napięcia zasilania silnika w typowych układach kompensacji; napięcie jest parametrem sieci, a kompensacja dotyczy głównie relacji fazowej i mocy biernej.
- "Zabezpieczenie silnika przed przepięciami" – same kondensatory mogą występować w układach tłumienia zakłóceń lub przepięć, ale w tym typie pytania standardowo chodzi o kompensację mocy biernej i poprawę cos φ, a nie o ochronę przeciwprzepięciową.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się "cos φ" lub "współczynnik mocy", a obciążeniem jest silnik/cewka, bardzo często jest to trop dotyczący kompensacji mocy biernej.
