KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 1.
Rozważ strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa. W której z poniższych struktur, decyzje są podejmowane na najniższym poziomie hierarchii?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Struktura macierzowa sprzyja decentralizacji: część decyzji przenosi się na niższe poziomy (zespoły projektowe i specjalistów), aby działać elastycznie i szybko. W strukturze funkcjonalnej oraz liniowo-sztabowej dominuje klasyczna hierarchia, więc decyzje częściej zapadają wyżej.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest kryterium: decyzje podejmowane na najniższym poziomie hierarchii, czyli możliwie blisko wykonawców i zespołów realizujących zadania.

Struktura macierzowa jest typowo uznawana za bardziej zdecentralizowaną, ponieważ łączy dwa wymiary zarządzania: funkcjonalny (np. finanse, kadry, produkcja) oraz projektowy (zespoły realizujące konkretne projekty). W praktyce oznacza to, że wiele decyzji operacyjnych jest podejmowanych w zespołach projektowych lub przez specjalistów, bez konieczności każdorazowego angażowania najwyższego kierownictwa. Taki model ma zwiększyć elastyczność i szybkość działania.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: Struktura macierzowa.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo zwykle wiążą się z większą centralizacją:

  • Struktura funkcjonalna – organizacja oparta na działach funkcjonalnych sprzyja koncentracji decyzji w ramach kierownictwa działów i wyższych szczebli. Decyzje przepływają "w górę" w hierarchii działu.
  • Struktura liniowo-sztabowa – zachowuje hierarchię liniową (decydują przełożeni liniowi), a sztab pełni głównie funkcje doradcze. To nie jest model, w którym decyzje standardowo przesuwa się na najniższy szczebel.
  • Struktura podziału pracy – to sformułowanie bywa mylone z typem struktury, ale w ujęciu klasycznym "podział pracy" to przede wszystkim zasada organizacji pracy i specjalizacji, a nie typ struktury gwarantujący podejmowanie decyzji najniżej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawiają się projekty, zespoły międzydziałowe i współdzielenie odpowiedzialności, najczęściej chodzi o macierz i większą decentralizację decyzji operacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to decentralizację: uprawnienia do decyzji operacyjnych są przekazywane bliżej osób wykonujących zadania. Zamiast każdorazowej zgody dyrekcji, decyzje mogą zapadać np. w zespołach lub u liderów niższego szczebla, co zwykle przyspiesza działanie.
Bo łączy wymiar funkcjonalny i projektowy, a wiele decyzji przenosi do zespołów projektowych i specjalistów. W macierzy koordynacja dzieje się w projektach, więc część decyzji nie musi "wędrować" na samą górę hierarchii, co zwiększa autonomię na niższych poziomach.
Struktura funkcjonalna opiera się na działach (np. finanse, marketing, kadry). Ułatwia specjalizację i kontrolę, ale często sprzyja centralizacji, bo decyzje przechodzą przez kierowników działów i wyższe szczeble. Może też utrudniać szybkie działania między działami.
W liniowo-sztabowej decyzje podejmują głównie przełożeni liniowi, a komórki sztabowe są doradcze (wspierają analizami, opiniami). W macierzowej występuje silny wymiar projektowy i częstsze delegowanie decyzji do projektów, co zwykle zwiększa elastyczność.
Niekoniecznie. Dwutorowe podporządkowanie (funkcyjne i projektowe) oznacza współdzielenie odpowiedzialności, ale w praktyce macierz bywa stosowana po to, aby przyspieszyć decyzje w projektach. To często prowadzi do większej decentralizacji decyzji operacyjnych.
Szukaj sygnałów: praca w projektach, zespoły międzydziałowe, równoległe podporządkowanie (np. kierownik działu i kierownik projektu), szybkie decyzje w zespole oraz współpraca specjalistów z różnych obszarów. To typowe elementy opisu struktury macierzowej.
Bo intuicyjnie "dwóch przełożonych" może kojarzyć się z większą kontrolą. W macierzy chodzi jednak o koordynację między funkcjami i projektami. Często część decyzji przenosi się do zespołów projektowych, co poprawia sprawność działania, mimo bardziej złożonych relacji.
Podział pracy to zasada organizacji polegająca na dzieleniu zadań i specjalizacji stanowisk. Może wpływać na kształt organizacji, ale sam w sobie nie musi oznaczać konkretnego typu struktury (jak funkcjonalna czy macierzowa). Dlatego bywa mylącą odpowiedzią w testach.
Najczęściej wtedy, gdy realizuje wiele równoległych projektów i potrzebuje elastycznego łączenia zasobów z różnych działów. Macierz bywa przydatna w organizacjach projektowych (np. IT, inżynieria, konsulting), gdzie liczy się szybkie podejmowanie decyzji w projektach.
Częsta pułapka to mylenie "jasnej hierarchii" z "najniższym poziomem decyzji". W strukturach hierarchicznych (funkcyjnej, liniowo-sztabowej) decyzje zwykle idą w górę. Druga pułapka: utożsamienie współpracy między działami z centralizacją zamiast z delegowaniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że struktura macierzowa sprzyja decentralizacji: część decyzji przenosi się na niższe poziomy (zespoły projektowe i specjalistów), aby działać elastycznie i szybko.

Źródła:

  • Griffin R.W., "Podstawy zarządzania", rozdział: Struktura organizacyjna i jej typy, (wydania polskie – część o strukturze macierzowej i decentralizacji).
  • Stoner J.A.F., Freeman R.E., Gilbert D.R., "Kierowanie", rozdział dotyczący projektowania organizacji (struktury: funkcjonalna, liniowo-sztabowa, macierzowa; centralizacja i decentralizacja).
  • Koźmiński A.K., Piotrowski W. (red.), "Zarządzanie. Teoria i praktyka", część: Struktury organizacyjne i mechanizmy koordynacji (ujęcie struktury macierzowej i delegowania uprawnień).

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw zarządzania (rozdziały o strukturach organizacyjnych)
  • Notatki/diagramy porównujące centralizację w różnych strukturach
  • Studia przypadków firm pracujących projektowo (np. IT, inżynieria, konsulting)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego