Tolerancja wymiaru to dopuszczalny zakres odchyleń od wymiaru nominalnego, czyli różnica między wymiarem maksymalnym a minimalnym. W praktyce (kontrola jakości, montaż) interesuje nas zwykle tolerancja całkowita, bo ona mówi, jak "szeroki" jest przedział akceptacji.
Dla tolerancji symetrycznej zapisanej jako ±X całkowity przedział ma szerokość 2X, ponieważ dopuszczamy odchyłkę zarówno "w górę", jak i "w dół" o tę samą wartość.
- Dla części o wymiarze 30 mm i tolerancji ±0,02 mm: wymiar minimalny to 29,98 mm, maksymalny 30,02 mm, więc tolerancja całkowita wynosi 0,04 mm.
- Dla części o wymiarze 70 mm i tolerancji ±0,03 mm: minimalny 69,97 mm, maksymalny 70,03 mm, więc tolerancja całkowita wynosi 0,06 mm.
Dla tolerancji asymetrycznej zapisanej jako +a/−b (np. +0,04/−0,02) odchyłki są różne po obu stronach nominalu. Wtedy liczymy szerokość przedziału jako różnicę między granicami: minimalny to nominalny minus b, a maksymalny to nominalny plus a.
- Dla wymiaru 50 mm i tolerancji +0,04/−0,02: minimalny 49,98 mm, maksymalny 50,04 mm, więc tolerancja całkowita wynosi 0,06 mm.
Wynik porównania jest jednoznaczny: 0,06 mm jest większe niż 0,04 mm, a wartość 0,06 mm występuje dla dwóch części. Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje jednocześnie część B i część C.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wskazanie "Część A" pomija fakt, że ±0,02 mm daje tylko 0,04 mm całkowitego zakresu. Wskazanie tylko "Część B" lub tylko "Część C" to błąd porównania: obie te części mają ten sam, największy przedział tolerancji.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przelicz tolerancję na jedną liczbę – szerokość przedziału (maks − min). To ogranicza pomyłki wynikające z porównywania samych odchyłek ±X lub +a/−b.
