KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 20.
Rozważ układ z diodą LED i rezystorem o wartości 220Ω podłączonymi szeregowo do źródła napięcia o wartości 5V. Jaki jest prąd płynący przez diodę LED, jeżeli jej spadek napięcia wynosi 2V?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz napięcie na rezystorze: 5 V − 2 V = 3 V.
Następnie zastosuj prawo Ohma dla elementu liniowego: I = U/R = 3 V / 220 Ω ≈ 0,0136 A, czyli po zaokrągleniu 0,014 A (około 14 mA).

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu szeregowym ten sam prąd płynie przez rezystor i diodę LED. Aby go obliczyć, trzeba najpierw ustalić, jakie napięcie "zostaje" na rezystorze, bo to rezystor ogranicza prąd.

Krok 1: napięcie na rezystorze
Źródło ma 5 V, a na LED odkłada się 2 V (tak podaje treść). Z prawa sumy spadków napięć w obwodzie szeregowym napięcie na rezystorze wynosi:
UR = 5 V − 2 V = 3 V.

Krok 2: prawo Ohma
Dla rezystora 220 Ω prąd wynosi:
I = UR / R = 3 V / 220 Ω = 0,013636… A.
Po zaokrągleniu do trzech miejsc po przecinku dostajemy 0,014 A, czyli ok. 14 mA.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 0,022 A odpowiadałaby sytuacji, jakby na rezystorze było ok. 4,8–5 V (czyli pominięto spadek napięcia na LED). To typowy błąd polegający na nieuwzględnieniu elementu nieliniowego w szeregu.
  • Wartość 0,036 A sugeruje zbyt duże napięcie na rezystorze lub znacznie mniejszy opór (np. pomylenie 220 Ω z 82 Ω). Jest to niezgodne z danymi z zadania.
  • Stwierdzenie "Nie można tego określić bez dodatkowych informacji" bywa prawdziwe w realnym świecie (LED ma charakterystykę prądowo-napięciową, spadek zależy od prądu i temperatury), ale tutaj zadanie daje uproszczony model: spadek 2 V jest znany, a opór 220 Ω i zasilanie 5 V są podane. To wystarcza do obliczeń.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z LED niemal zawsze robisz krok "odejmij spadek na diodzie od zasilania", a dopiero potem liczysz prąd z U/R. Wynik często wygodnie podać w mA: 0,014 A ≈ 14 mA.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz napięcie na rezystorze: UR = Uzasilania − ULED. Potem użyj prawa Ohma: I = UR/R. W typowych zadaniach egzaminacyjnych spadek na LED jest podany, więc obliczenie jest jednoznaczne.
Bo 2 V to spadek napięcia na diodzie LED. W połączeniu szeregowym suma spadków napięć równa się napięciu źródła, więc pozostała część napięcia musi odłożyć się na rezystorze. To właśnie rezystor "przyjmuje" resztę napięcia i ogranicza prąd.
0,014 A to 14 mA. Taki prąd jest typowy dla wielu diod sygnalizacyjnych. W praktyce oznacza to pobór prądu z zasilacza oraz obciążenie wyjścia sterownika/układu alarmowego, jeśli LED jest użyta jako kontrolka stanu.
W uproszczonych zadaniach szkolnych potrzebujesz spadku napięcia (lub prądu znamionowego i charakterystyki). Bez tych danych nie da się jednoznacznie wyznaczyć prądu, bo LED nie jest elementem liniowym. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych spadek napięcia zwykle jest podany.
Najczęściej: (1) liczenie I = 5 V / 220 Ω i pomijanie spadku na LED, (2) mylenie jednostek (A vs mA), (3) zły zapis oporu (np. odczyt 220 Ω jako 220 kΩ), (4) zaokrąglanie zbyt wcześnie. Pomaga stały schemat: odejmij → podziel.
Oszacuj: 3 V / 300 Ω ≈ 0,01 A, a ponieważ opór jest mniejszy (220 Ω), prąd będzie większy niż 10 mA, czyli ok. 14 mA. Taka kontrola "z grubsza" pozwala szybko odrzucić wyniki rzędu 30–40 mA jako podejrzanie wysokie.
W praktyce technika gazownictwa LED-y występują m.in. w sygnalizatorach, panelach sterujących, centralach detekcji gazu czy modułach z elektrozaworami (kontrolki zasilania, awarii, alarmu). Umiejętność oszacowania prądu pomaga ocenić obciążenie zasilaczy i wyjść sterujących.
Nie. Spadek napięcia zależy od koloru (technologii), prądu i temperatury. Czerwone LED często mają ok. 1,8–2,2 V, a białe/niebieskie zwykle wyższy spadek. W zadaniu egzaminacyjnym przyjmujesz wartość podaną w treści jako obowiązującą do obliczeń.
Stosuje się wzór: R = (Uzasilania − ULED) / I. Przykładowo dla 5 V, spadku 2 V i prądu 10 mA: R ≈ 300 Ω. Następnie dobiera się najbliższą wartość z szeregu i sprawdza moc rezystora (P = I²R).
Bo egzamin często używa modelu uproszczonego: podaje spadek na LED i wartość rezystora, więc prąd da się policzyć jednoznacznie. W realnym układzie LED ma nieliniową charakterystykę, ale to nie jest celem tego typu pytania. Klucz to czytać, jakie dane podano.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oblicz napięcie na rezystorze: 5 V − 2 V = 3 V.

Źródła:

  • All About Circuits, "Ohm’s Law" (prawo Ohma, zależność I=V/R), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Prawo Ohma" (podstawowa zależność między napięciem, prądem i oporem), https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Dioda elektroluminescencyjna" (informacja o typowym spadku napięcia i zastosowaniu rezystora ograniczającego prąd), https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioda_elektroluminescencyjna - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki/elektroniki (prawo Ohma, obwody DC)
  • Notatki z obliczeń obwodów szeregowych i równoległych
  • Karty katalogowe LED (spadek napięcia, zalecany prąd) jako kontekst praktyczny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego