KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 17.
Rozważ zbiór danych składający się z następujących liczb: {2, 4, 4, 4, 5, 5, 7, 9}. Która z poniższych odpowiedzi poprawnie identyfikuje modę tego zbioru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moda (dominanta) to wartość, która w zbiorze danych występuje najczęściej. W zbiorze {2, 4, 4, 4, 5, 5, 7, 9} liczba 4 pojawia się 3 razy, liczba 5 pojawia się 2 razy, a pozostałe wartości po 1 razie. Dlatego modą jest 4.

Pełne wyjaśnienie:

Moda (dominanta) to taka wartość cechy, która ma największą częstość wystąpień w zbiorze danych.

Rozpatrzmy zbiór: {2, 4, 4, 4, 5, 5, 7, 9}. Aby znaleźć modę, porównujemy, ile razy pojawia się każda liczba:

  • 2 – 1 raz
  • 4 – 3 razy
  • 5 – 2 razy
  • 7 – 1 raz
  • 9 – 1 raz

Największą częstość ma liczba 4 (występuje 3 razy), więc to ona jest modą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Moda to 5." – 5 występuje 2 razy, ale nie jest to największa częstość w zbiorze (większą ma 4).
  • "Moda to 7." – 7 pojawia się tylko 1 raz, więc nie może być dominantą przy istnieniu wartości częstszej.
  • "Zbiór nie ma mody." – brak mody zachodzi, gdy wszystkie wartości występują z jednakową częstością (np. każda po 1 razie) lub gdy nie ma jednoznacznego maksimum częstości. Tutaj maksimum istnieje (dla liczby 4), więc moda jest wyznaczalna.

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl mody ze średnią i medianą. Moda dotyczy powtórzeń. Najszybciej ją znaleźć, zliczając wystąpienia lub tworząc krótką tabelę częstości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moda (dominanta) to wartość, która występuje w zbiorze danych najczęściej. Nie jest to ani średnia, ani "wartość środkowa", tylko element o największej liczbie powtórzeń. W praktyce wyznacza się ją przez zliczenie częstości każdej wartości.
Najprościej policz powtórzenia: przejrzyj listę i zlicz, ile razy pojawia się każda liczba. W krótkich zbiorach wystarczy policzyć "na oko"; w dłuższych warto zrobić mini tabelę częstości albo posortować dane i liczyć kolejne identyczne wartości.
Moda to wartość o największej częstości. W tym zbiorze liczba 4 występuje 3 razy, liczba 5 występuje 2 razy, a 2, 7 i 9 po 1 razie. Najwięcej powtórzeń ma 4, więc jest dominantą.
Tak. Gdy dwie (lub więcej) wartości mają tę samą, największą częstość, zbiór jest wielomodalny (np. dwumodalny). W testach jednokrotnego wyboru zwykle dobiera się dane tak, aby była jedna moda albo wprost pyta o przypadek wielomodalny.
Najczęściej wtedy, gdy wszystkie wartości występują z jednakową częstością (np. każda tylko raz), więc nie ma jednej wartości "najczęstszej". W zależności od definicji w materiałach dydaktycznych, brak mody może też oznaczać brak jednoznacznego maksimum częstości.
Moda to wartość najczęstsza (najwięcej powtórzeń). Mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu danych (a przy parzystej liczbie elementów – średnia z dwóch środkowych). To różne miary i mogą wskazywać inne liczby w tym samym zbiorze.
To typowa pomyłka, bo wszystkie te miary nazywa się "miarami tendencji centralnej". Uczniowie automatycznie wybierają wartość "typową" rozumianą jako średnia. Moda jednak nie wymaga sumowania, tylko analizy częstości, czyli powtórzeń.
Zlicz częstości każdej wartości. Jeśli nie ma wartości o większej częstości niż pozostałe (np. wszystkie występują po 1 razie albo kilka wartości ma identyczne maksimum), wtedy "brak mody" lub "wiele mód" może być uzasadnione. Gdy jest jedno maksimum, moda istnieje.
Nie trzeba, ale sortowanie często ułatwia pracę: identyczne wartości stoją obok siebie, więc szybciej policzyć ich liczbę. W arkuszu kalkulacyjnym można też użyć tabeli przestawnej lub funkcji zliczających, aby dostać częstości bez ręcznego sortowania.
Najczęściej są to krótkie pytania o wskazanie mody z listy liczb, interpretację "najczęściej występującej wartości" w danych (np. kwoty, ceny, liczby sztuk) oraz porównanie mody z medianą i średnią. Kluczowe jest pewne rozpoznanie pojęcia i szybkie liczenie częstości.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Moda (dominanta) to wartość, która w zbiorze danych występuje najczęściej."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Dominanta (statystyka)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(statystyka) - dostęp 2026-02-26
  • Encyclopaedia Britannica: "Mode (statistics)" https://www.britannica.com/science/mode-statistics - dostęp 2026-02-26
  • Khan Academy: "Mean, median, and mode" https://www.khanacademy.org/math/statistics-probability/summarizing-quantitative-data/mean-median-mode/v/mean-median-and-mode - dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Podręcznik do statystyki opisowej dla szkół średnich/technikum (rozdział: miary tendencji centralnej)
  • Materiały ćwiczeniowe z arkusza kalkulacyjnego: funkcje statystyczne i tabele częstości
  • Hasła encyklopedyczne dot. mody/dominanty i miar położenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego