KWALIFIKACJA PGF8 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 21.
Rozważasz użycie wizerunku znanej osoby w swojej kampanii reklamowej. Która z poniższych opcji jest prawidłowa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W reklamie wizerunek znanej osoby co do zasady wymaga jej zgody, bo wykorzystanie ma charakter promocyjny i może naruszać prawa tej osoby.
Wyjątki są wiązane z przekazem informacyjnym, a nie z samym twierdzeniem, że cel jest "zarobkowy", "niezarobkowy" czy "edukacyjny".

Pełne wyjaśnienie:

Wykorzystanie wizerunku osoby rozpoznawalnej w kampanii reklamowej jest obszarem wysokiego ryzyka: reklama ma cel promocyjny, wpływa na reputację oraz może sugerować poparcie produktu przez daną osobę. Dlatego podstawową zasadą jest działanie za zgodą osoby, której wizerunek ma być użyty (w praktyce: pisemna zgoda/umowa i precyzyjnie opisany zakres wykorzystania).

Odpowiedź "Wizerunek znanej osoby można używać tylko za zgodą tej osoby, chyba że jest to używane w kontekście informacyjnym" jest poprawna, bo wskazuje kluczową regułę: zgoda jest standardem, a wyjątki należy rozważać ostrożnie i zwykle dotyczą sytuacji, gdy materiał pełni funkcję informacyjną (np. relacja z wydarzenia) i nie staje się narzędziem promocji produktu lub usługi.

Dlaczego pozostałe opcje są błędne?

  • "Możesz używać wizerunku znanej osoby bez jej zgody, jeśli jest to w celach reklamowych." To odwraca logikę ochrony wizerunku: właśnie cel reklamowy zazwyczaj wymaga najmocniejszego zabezpieczenia w postaci zgody, bo reklama komercyjnie korzysta z rozpoznawalności osoby.
  • "Wizerunek znanej osoby można używać bez jej zgody, jeśli nie jest to w celach zarobkowych." Brak bezpośredniego zysku nie oznacza automatycznie legalności. Kampania może budować markę, zasięg lub wizerunek organizacji, a to nadal może naruszać prawa osoby przedstawionej.
  • "Wizerunek znanej osoby można używać bez jej zgody, jeśli jest to w celach edukacyjnych." Cel edukacyjny może być istotny w pewnych publikacjach, ale nie jest prostą "przepustką" do użycia czyjegoś wizerunku w materiałach kampanijnych. W reklamie granica między edukacją a promocją bywa cienka, więc bezpiecznym standardem jest zgoda i konsultacja prawna.

W praktyce egzaminacyjnej i zawodowej warto zapamiętać: reklama = zgoda + ustalony zakres użycia. Dodatkowo zawsze doprecyzuj w dokumentach pola eksploatacji (media), czas, terytorium, możliwość modyfikacji wizerunku oraz zasady wycofania kampanii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wyraźne upoważnienie osoby do użycia jej wizerunku w określonej kampanii. W praktyce ma formę umowy lub oświadczenia, które opisuje m.in. gdzie reklama będzie emitowana, jak długo i w jakim zakresie można modyfikować materiał.
Reklama ma cel promocyjny i może sugerować poparcie produktu przez osobę rozpoznawalną. Bez zgody rośnie ryzyko roszczeń (np. naruszenia dóbr osobistych) oraz kryzysu wizerunkowego. Zgoda porządkuje też zakres i warunki współpracy.
Co do zasady wtedy, gdy materiał pełni funkcję przekazania informacji (np. relacja z wydarzenia) i nie staje się promocją produktu/usługi. W reklamie granica jest wrażliwa, więc warto ocenić, czy przekaz nie ma jednak celu marketingowego.
Nie. Samo nazwanie materiału "edukacyjnym" nie gwarantuje legalności. Jeśli treść promuje markę, produkt lub usługę, może być traktowana jak reklama. W praktyce bezpieczniej jest mieć zgodę i jasno określone warunki użycia.
Najczęściej: zakres wykorzystania (media), czas, terytorium, cel kampanii, zasady modyfikacji materiału, wynagrodzenie, zgoda na sublicencje/podwykonawców oraz procedurę wycofania kreacji. Im precyzyjniej, tym mniejsze ryzyko sporu.
Nie musi. Kampania "niezarobkowa" może nadal promować organizację, budować rozpoznawalność lub wpływać na reputację osoby. To, czy ktoś zarabia bezpośrednio, nie jest jedynym kryterium oceny ryzyka i dopuszczalności użycia wizerunku.
Sprawdź intencję i formę: czy przekaz zachęca do zakupu, zawiera CTA, logo jako dominujący element, link do oferty lub komunikat promocyjny. Im bardziej "sprzedażowy" charakter, tym bardziej jest to reklama i tym bardziej potrzebujesz zgody.
Możliwe są roszczenia cywilne (np. żądanie zaniechania, przeprosin, zapłaty), konieczność wycofania kampanii oraz straty wizerunkowe marki. Dodatkowo koszty produkcji i emisji mogą zostać utracone, jeśli kreacje trzeba natychmiast zdjąć.
Wprowadź checklistę: pozyskanie zgód, weryfikacja praw do zdjęć/wideo, akceptacja działu prawnego/klienta, archiwizacja dokumentów oraz kontrola, czy zakres emisji nie wykracza poza umowę. To standardowe działanie compliance w kampanii.
Najczęściej: mylenie "informacyjnego" z "dowolnego" użycia, przekonanie, że osoba znana nie ma ochrony, oraz uznawanie, że "edukacyjnie" lub "niezarobkowo" zawsze wolno. Na egzaminie szukaj reguły: reklama wymaga zgody.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • UODO (Urząd Ochrony Danych Osobowych) – poradniki/wyjaśnienia dotyczące wizerunku jako danych osobowych: https://uodo.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Serwis Rzeczypospolitej Polskiej – informacje o ochronie dóbr osobistych (w tym wizerunku): https://www.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikimedia Commons – opis wymogów zgody na wykorzystanie wizerunku (Model release) jako praktyka rynkowa: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Photographs_of_identifiable_people (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z prawa w reklamie oraz etyki reklamy dla szkół branżowych/techników
  • Wytyczne i poradniki branżowe agencji dotyczące pozyskiwania zgód na wizerunek (model release)
  • Komentarze i artykuły edukacyjne kancelarii prawnych o wykorzystaniu wizerunku w marketingu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego