KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 1.
Rynek, na którym jest wielu kupujących i sprzedających, a ceny tworzą się pod wpływem popytu i podaży, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konkurencja doskonała to model rynku z wieloma kupującymi i sprzedającymi, gdzie żaden pojedynczy uczestnik nie ma istotnego wpływu na cenę. Cena kształtuje się jako wynik działania popytu i podaży. W monopolu i oligopolu sprzedawcy mają większą siłę rynkową, a w konkurencji monopolistycznej występuje zróżnicowanie produktu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "wielu kupujących i sprzedających, a ceny tworzą się pod wpływem popytu i podaży" odpowiada modelowi konkurencji doskonałej. W tym ujęciu pojedynczy sprzedawca ani pojedynczy nabywca nie jest w stanie samodzielnie zmienić ceny rynkowej, ponieważ na rynku działa bardzo wielu uczestników, a oferowany produkt jest traktowany jako jednorodny. W efekcie cena powstaje jako rezultat równowagi między łącznym popytem i łączną podażą.

Odpowiedź "konkurencja monopolistyczna" nie pasuje, ponieważ ten typ rynku zakłada zwykle wielu sprzedawców, ale sprzedających produkty zróżnicowane (np. marką, cechami, jakością), co daje firmom pewien wpływ na cenę i pozwala konkurować nie tylko ceną, lecz także cechami produktu i marketingiem.

Odpowiedź "monopol" jest błędna, bo monopol oznacza sytuację, w której działa jeden sprzedawca (lub podmiot dominujący) i to on ma znaczącą możliwość kształtowania ceny i warunków sprzedaży. Nie spełnia to warunku "wielu sprzedających".

Odpowiedź "oligopol" również nie pasuje: w oligopolu jest niewielu dużych sprzedawców, którzy obserwują swoje działania i mogą wpływać na cenę (np. poprzez ograniczanie podaży lub strategiczne decyzje cenowe). To odróżnia oligopol od rynku, gdzie cena jest w praktyce wynikiem anonimowego mechanizmu popytu i podaży.

W kontekście rolnictwa warto pamiętać, że wiele rynków skupu płodów rolnych bywa tylko zbliżonych do konkurencji doskonałej: rolnik często jest "biorcą ceny", ale lokalnie liczba odbiorców może być ograniczona, co przesuwa rynek w stronę oligopolu/oligopsonu. Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie definicji struktury rynku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konkurencja doskonała to model rynku, w którym działa bardzo wielu sprzedawców i kupujących, a pojedynczy uczestnik nie ma realnej siły, by samodzielnie zmienić cenę. Cena ustala się jako wynik równowagi popytu i podaży.
Bo jest "biorcą ceny": działa wielu konkurentów oferujących podobny towar, więc jeśli jedna firma podniesie cenę, klienci łatwo przejdą do innych. W efekcie opłaca się przyjąć cenę rynkową wynikającą z popytu i podaży.
Najważniejsze cechy to duża liczba uczestników po obu stronach rynku, brak dominacji pojedynczego podmiotu oraz cena kształtowana rynkowo. W modelu teoretycznym często zakłada się też jednorodność produktu i łatwe wejście/wyjście z rynku.
W monopolu sprzedawca jest jeden (lub zdecydowanie dominuje), więc ma dużą kontrolę nad ceną i warunkami sprzedaży. W konkurencji doskonałej sprzedawców jest wielu, a cena jest wypadkową popytu i podaży, więc pojedyncza firma nie narzuca ceny.
Oligopol to rynek, na którym działa niewielu dużych sprzedawców. Ponieważ jest ich mało, każdy z nich może wpływać na cenę i musi brać pod uwagę reakcje konkurentów. To różni oligopol od sytuacji "wielu sprzedających", typowej dla konkurencji doskonałej.
Konkurencja monopolistyczna to rynek z wieloma sprzedawcami, ale oferującymi produkty zróżnicowane (np. marką, jakością, opakowaniem). To zróżnicowanie daje firmom pewną kontrolę nad ceną, większą niż w konkurencji doskonałej.
Szukaj wskazówek: wielu kupujących i sprzedających, cena tworzona przez popyt i podaż oraz brak wpływu pojedynczego podmiotu na cenę. Jeśli w opisie pojawia się "jeden sprzedawca" albo "kilku dużych graczy", to nie będzie konkurencja doskonała.
Często są do niej zbliżone po stronie producentów (wielu rolników sprzedaje podobne produkty), ale po stronie skupu lokalnie może być mniej odbiorców, co zwiększa ich siłę rynkową. Na egzaminie liczy się jednak rozpoznanie definicji modelu rynku.
Najczęściej myli się konkurencję doskonałą z konkurencją monopolistyczną (bo nazwy są podobne), albo automatycznie wybiera "monopol", gdy mowa o cenach. Warto zawsze sprawdzić liczbę sprzedawców i to, czy pojedynczy podmiot może wpływać na cenę.
Przygotuj krótką tabelę: liczba sprzedawców, liczba kupujących, wpływ na cenę, zróżnicowanie produktu. Następnie ćwicz na opisach sytuacji rynkowych z rolnictwa (skup, handel hurtowy), dopasowując je do: monopol, oligopol, konkurencja monopolistyczna, konkurencja doskonała.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Konkurencja doskonała to model rynku z wieloma kupującymi i sprzedającymi, gdzie żaden pojedynczy uczestnik nie ma istotnego wpływu na cenę."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło: "konkurencja doskonała" (definicja i cechy rynku) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/konkurencja-doskonala;3923510.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN, hasło: "monopol" (definicja) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monopol;3942509.html (dostęp: 2026-03-02)
  • N. Gregory Mankiw, "Principles of Economics", rozdziały dotyczące konkurencji doskonałej i struktur rynku (wydanie zależne od edycji; część o firmach na rynkach konkurencyjnych)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw przedsiębiorczości i ekonomii (dział: struktury rynku)
  • Materiały dydaktyczne z mikroekonomii (modele rynku i mechanizm ceny)
  • Słowniki/encyklopedie ekonomiczne z definicjami: konkurencja doskonała, oligopol, monopol

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego