KWALIFIKACJA INF1 + INF2 + INF8 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 41.
Rysunek przedstawia
Ilustracja przedstawia schemat rejestru przesuwnego, który jest istotnym elementem w dziedzinie elektroniki cyfrowej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rejestr przesuwny to układ sekwencyjny złożony zwykle z kaskady przerzutników, w którym bity danych są przesuwane między kolejnymi stopniami z taktem zegara.
Dekoder BCD przekształca kod na wyjścia, licznik asynchroniczny zlicza impulsy, a dzielnik częstotliwości redukuje częstotliwość sygnału.

Pełne wyjaśnienie:

Rejestr przesuwny jest układem sekwencyjnym, którego podstawową funkcją jest przesuwanie informacji binarnej (bitów) pomiędzy kolejnymi stopniami układu w rytmie sygnału zegarowego. Najczęściej realizuje się go jako łańcuch przerzutników, gdzie wyjście jednego stopnia jest podane na wejście następnego. Charakterystyczne jest więc to, że "stan" pojawia się kolejno na następnych wyjściach (np. Q0, Q1, Q2...), zgodnie z kolejnymi impulsami zegara.

Odpowiedź "rejestr przesuwny" pasuje do rysunku wtedy, gdy widać połączenia wskazujące na przekazywanie danych między stopniami (zwykle Q → D) oraz wspólny sygnał zegarowy, który powoduje przesuwanie zawartości. Taki układ bywa używany do konwersji danych szeregowych na równoległe i odwrotnie, do opóźniania sygnałów albo generowania sekwencji.

Odpowiedź "dekoder kodu BCD" jest nieadekwatna, ponieważ dekoder jest układem kombinacyjnym: ma kilka wejść (np. 4 bity BCD) i zestaw wyjść, z których jedno lub kilka jest aktywne w zależności od kombinacji na wejściu. W dekoderze nie występuje typowe "przesuwanie" bitów między stopniami ani magazynowanie stanu w kaskadzie przerzutników (o ile nie jest to dekoder z rejestracją, co musiałoby być wyraźnie zaznaczone).

Odpowiedź "licznik asynchroniczny" może kusić, bo licznik również składa się z przerzutników. Różnica polega na funkcji: licznik zlicza impulsy, a jego wyjścia reprezentują wartość liczby w kodzie binarnym. W liczniku asynchronicznym (tzw. ripple counter) kolejne przerzutniki są taktowane nie wspólnym zegarem, lecz sygnałem z poprzedniego stopnia. Na schemacie zwykle widać więc kaskadowe taktowanie i brak toru danych typu Q → D służącego do przesuwania.

Odpowiedź "dzielnik częstotliwości" także bywa realizowana przerzutnikami (np. przerzutnik T dzieli przez 2), ale cel jest inny: otrzymanie na wyjściu sygnału o niższej częstotliwości niż na wejściu. Na rysunku dzielnika kluczowe są zależności częstotliwości/impulsów, a nie przesuwanie słowa binarnego przez kolejne komórki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz kilka podobnych bloków/przerzutników, zawsze sprawdź, czy połączenia sugerują zliczanie (licznik/dzielnik) czy przekazywanie danych do następnego stopnia (rejestr przesuwny). To zazwyczaj najszybciej rozstrzyga wybór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rejestr przesuwny to układ sekwencyjny, który przechowuje bity i przesuwa je między kolejnymi stopniami przy kolejnych impulsach zegara. Stosuje się go m.in. do konwersji danych szeregowych/równoległych, opóźniania sygnałów oraz generowania sekwencji bitów.
Szukaj kaskady przerzutników z połączeniami typu wyjście jednego stopnia → wejście następnego oraz wspólnego zegara. Cechą charakterystyczną jest "wędrówka" stanu przez kolejne wyjścia po każdym takcie, a nie zliczanie wartości liczbowej.
Bo jego wyjścia zależą nie tylko od bieżących wejść, ale też od wcześniejszego stanu zapamiętanego w przerzutnikach. Zmiana na wyjściu następuje zwykle w określonych chwilach (zboczach) sygnału zegarowego, co odróżnia go od układów kombinacyjnych.
Rejestr przesuwny przenosi bity danych między stopniami, a licznik asynchroniczny zlicza impulsy i prezentuje rosnącą (lub malejącą) wartość w kodzie binarnym. W liczniku często widać kaskadowe taktowanie kolejnych przerzutników sygnałem z poprzedniego stopnia.
Dekoder BCD jest układem kombinacyjnym, który zamienia 4-bitowy kod BCD na zestaw sygnałów wyjściowych (np. sterowanie segmentami wyświetlacza). Nie służy do przesuwania danych w czasie, tylko do natychmiastowej transformacji kombinacji wejść na wyjścia.
Tak. Najprostszy dzielnik przez 2 to pojedynczy przerzutnik przełączający stan co impuls zegara. Jednak celem dzielnika jest uzyskanie wolniejszego przebiegu na wyjściu, a nie przechowywanie i przesuwanie słowa binarnego przez kilka stopni jak w rejestrze przesuwnym.
Najczęściej występują: wejście danych (szeregowe lub równoległe), sygnał zegarowy oraz wyjścia z poszczególnych stopni. Często spotyka się też wejście zerowania (reset). Kluczowe jest to, że zegar wyznacza moment przesunięcia danych.
Oba układy często wyglądają jak "łańcuch przerzutników", więc intuicyjnie mogą się kojarzyć podobnie. Rozstrzygające są połączenia: w rejestrze widać tor przekazywania danych między stopniami, a w liczniku dominują połączenia realizujące przełączanie stanów w celu zliczania.
Ćwicz na schematach: osobno rejestry (przesuwne, równoległe), liczniki (synchroniczne i asynchroniczne), dekodery i multipleksery. Zawsze identyfikuj: gdzie jest zegar, gdzie są dane, czy jest sprzężenie zwrotne oraz czy układ "zlicza", czy "przenosi" bity.
Częsty błąd to patrzenie tylko na liczbę przerzutników i ignorowanie kierunku połączeń (Q → D). Inny błąd to utożsamianie każdego układu z przerzutnikami z licznikiem. Pomaga analiza: co jest wejściem danych, a co pełni rolę zegara i resetu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Rejestr przesuwny to układ sekwencyjny złożony zwykle z kaskady przerzutników, w którym bity danych są przesuwane między kolejnymi stopniami z taktem zegara."

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z elektroniki cyfrowej: rejestry, liczniki i dekodery
  • Zestawy zadań: rozpoznawanie układów sekwencyjnych na schematach
  • Symulatory układów cyfrowych (ćwiczenia z rejestrami i licznikami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego