KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 5.
Rysunek przedstawia fragment szkicu z sytuacyjnego pomiaru terenowego wykonanego metodą
Ilustracja przedstawia fragment szkicu z sytuacyjnego pomiaru terenowego wykonanego metodą biegunową, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda biegunowa polega na wyznaczaniu punktów szczegółów z jednego stanowiska przez pomiar kierunku (kąta) i odległości do punktu. Szkic charakterystycznie pokazuje promieniste "wiązki" pomiarów od stanowiska do punktów, co odróżnia ją od domiarów prostokątnych (ortogonalnych) oraz od wcięć wykonywanych z kilku punktów.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach sytuacyjnych rozpoznanie metody często opiera się na tym, jak na szkicu przedstawiono sposób wyznaczenia punktów szczegółów względem punktów osnowy/stanowisk pomiarowych.

Metoda biegunowa (tachimetryczna) polega na wyznaczeniu położenia punktu szczegółu przez pomiar dwóch wielkości z jednego stanowiska instrumentu: kierunku (czyli kąta/azymutu względem przyjętego kierunku odniesienia) oraz odległości (zwykle skośnej lub poziomej). Na szkicu polowym często widać wtedy "promienie" wychodzące ze stanowiska do wielu punktów szczegółowych oraz opisy/oznaczenia odnoszące się do kierunków i długości.

Dlatego odpowiedź "biegunową" jest właściwa, gdy rysunek sugeruje pomiar wielu punktów z jednego miejsca poprzez serie celowych i pomiar odległości, a nie przez domiary prostokątne ani przez przecięcia.

  • Odpowiedź "ortogonalną" jest błędna, gdy szkic nie pokazuje domiarów w układzie prostokątnym (prostopadłych odkładanych od linii bazowej/ciągu), tylko zależności kątowo-odległościowe od stanowiska.
  • Odpowiedź "wcięć kątowych" nie pasuje, jeśli punkt nie jest wyznaczany jako przecięcie kierunków mierzonych z co najmniej dwóch różnych stanowisk/punktów, lecz z pojedynczego stanowiska.
  • Odpowiedź "wcięć liniowych" jest nieprawidłowa, gdy brak konstrukcji opartej na przecięciu odległości (np. łuków/odcinków) z kilku punktów, a dominują pomiary "od stanowiska do punktu".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy na szkicu punkty "zbiegają się" do jednego stanowiska (biegunowa), czy mają domiary prostopadłe od linii (ortogonalna), czy wynikają z przecięć z kilku punktów (wcięcia). Dopiero potem wybieraj odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda biegunowa to wyznaczanie położenia punktu szczegółu z jednego stanowiska przez pomiar kierunku (kąta) oraz odległości do tego punktu. W praktyce realizuje się ją najczęściej tachimetrem, a na szkicu widać promieniste połączenia stanowiska z punktami.
Najczęściej widać jedno stanowisko (lub kolejne stanowiska) i wiele linii celowych do punktów szczegółów. Opisy pomiarów odnoszą się do kierunków i długości, a nie do domiarów prostopadłych. Taki układ "promieni" od stanowiska jest typowy dla metody biegunowej.
W metodzie biegunowej punkt wyznacza się z jednego stanowiska przez kierunek i odległość. W metodzie ortogonalnej punkt odkłada się względem linii odniesienia, zwykle przez domiar wzdłuż linii oraz domiar prostopadły. Na szkicu ortogonalnym dominują prostopadłe domiary, a nie promienie ze stanowiska.
Wcięcie kątowe polega na wyznaczeniu punktu jako przecięcia kierunków (kątów) mierzonych z co najmniej dwóch znanych punktów/stanowisk. Jest to metoda "z przecięć", inna niż biegunowa, bo nie wystarcza pojedynczy pomiar kierunku i odległości z jednego miejsca.
Wcięcie liniowe to wyznaczenie punktu jako przecięcie odległości mierzonych z co najmniej dwóch znanych punktów. Stosuje się je, gdy można wiarygodnie zmierzyć odległości, a pomiar kątów lub praca z jednego stanowiska jest utrudniona. Na szkicu powinno być widać zależności od kilku punktów.
Sam kąt mówi tylko o kierunku, a sama odległość mówi tylko, jak daleko jest punkt, ale nie w którą stronę. Dopiero para: kierunek + odległość jednoznacznie określa położenie punktu względem stanowiska w planie. To sedno metody biegunowej w pomiarach sytuacyjnych.
Najczęściej używa się tachimetru (total station), bo umożliwia szybki pomiar kierunku i odległości do wielu punktów. W zależności od technologii można też spotkać rozwiązania z dalmierzem i teodolitem, ale zasada pozostaje ta sama: stanowisko, kierunki i odległości do szczegółów.
Częsty błąd to utożsamienie każdej "sieci linii" z wcięciami, mimo że wcięcia wymagają zależności z kilku punktów. Inny błąd to szukanie domiarów prostokątnych tam, gdzie rysunek pokazuje promienie od stanowiska. Pomaga sprawdzić, czy punkt ma odniesienie do jednego czy wielu stanowisk.
W praktyce metoda ortogonalna opiera się na linii odniesienia (np. odcinku ciągu pomiarowego), od której odkłada się domiary: wzdłuż linii i prostopadle do niej. Bez takiej linii trudno ją jednoznacznie zrealizować i przedstawić. Jeśli szkic nie pokazuje tej konstrukcji, zwykle nie jest to ortogonalna.
Najpierw ustal, czy punkty szczegółów są wyznaczane z jednego stanowiska (kierunek + odległość) czy z przecięć kilku stanowisk/punktów. Potem sprawdź, czy występują domiary prostopadłe od linii odniesienia. Dopiero na końcu dopasuj nazwę metody do konstrukcji na szkicu.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Metoda biegunowa polega na wyznaczaniu punktów szczegółów z jednego stanowiska przez pomiar kierunku (kąta) i odległości do punktu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji: rozdział o metodach pomiaru sytuacyjnego i szkicach polowych
  • Instrukcje/poradniki do ćwiczeń terenowych (tachimetria, pomiary szczegółów)
  • Zestawy przykładowych szkiców polowych do rozpoznawania metody (biegunowa vs ortogonalna vs wcięcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego