Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2018 (test 2)



PYTANIE NR 19.
Rysunek przedstawia montaż
Ilustracja przedstawia proces montażu łożyska tocznego, co jest związane z kwalifikacją zawodową technika mechanizacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożysko toczne rozpoznaje się na rysunku po dwóch pierścieniach (wewnętrznym i zewnętrznym) oraz elementach tocznych (kulki/wałeczki) między bieżniami. Koła pasowe i zębate mają wieńce/rowki lub zęby, a łożysko ślizgowe jest zwykle tuleją/panewką bez elementów tocznych.

Pełne wyjaśnienie:

Łożysko toczne jest elementem węzła łożyskowego, którego zadaniem jest podparcie wału i umożliwienie ruchu obrotowego przy możliwie małych oporach. Na rysunkach montażowych i przekrojach typowo widać:

  • pierścień wewnętrzny (osadzony na wale),
  • pierścień zewnętrzny (osadzony w oprawie),
  • elementy toczne (kulki lub wałeczki) między bieżniami, często pokazane jako powtarzalne elementy w przekroju,
  • czasem także koszyk, uszczelnienia lub pokrywę oprawy.

Dlatego odpowiedź "łożyska tocznego" jest właściwa, gdy rysunek przedstawia zespół dwóch pierścieni z widocznymi elementami tocznymi albo typowy kształt łożyska w oprawie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Koło pasowe rozpoznaje się po rowkach lub powierzchniach pod pas (klinowy, wielorowkowy itp.). Jego funkcją jest przeniesienie napędu pasem, a nie podparcie wału w oprawie.
  • Koło zębate ma wyraźny wieniec z zębami (prostymi, skośnymi itp.) i służy do przenoszenia momentu w przekładni. Samo koło zębate nie ma konstrukcji dwóch pierścieni z elementami tocznymi.
  • Łożysko ślizgowe (tuleja/panewka) nie ma elementów tocznych; współpraca odbywa się po powierzchniach ślizgowych, zwykle z filmem smarnym. Na rysunku byłaby widoczna gładka tuleja lub panewka zamiast kulek/wałeczków.

W praktyce egzaminacyjnej warto porównywać elementy przez cechy funkcjonalne: łożysko toczne zawsze "ma toczenie" (kulki/wałeczki), koła mają element roboczy do przeniesienia napędu (zęby/rowki), a łożysko ślizgowe jest gładką powierzchnią współpracującą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest łożysko toczne i do czego służy?
Łożysko toczne to element podpierający wał, w którym tarcie ślizgowe zastąpiono toczeniem. Składa się z pierścienia wewnętrznego i zewnętrznego oraz kulek lub wałeczków. Stosuje się je w węzłach obrotowych maszyn rolniczych, aby zmniejszyć opory ruchu i zużycie.
Jak rozpoznać na rysunku łożysko toczne w przekroju?
Szukaj dwóch współosiowych pierścieni oraz powtarzalnych elementów między nimi (kulki/wałeczki). Często widać bieżnie i charakterystyczny "wieniec" elementów tocznych. W odróżnieniu od tulei łożyska ślizgowego, w łożysku tocznym występują osobne elementy ruchome.
Jaka jest różnica między łożyskiem tocznym a ślizgowym?
W łożysku tocznym ruch odbywa się przez toczenie kulek/wałeczków między pierścieniami, a w ślizgowym przez ślizg powierzchni wału po panewce/tulei. Łożyska ślizgowe nie mają elementów tocznych, zwykle wymagają innego smarowania i inaczej zużywają się w eksploatacji.
Dlaczego koło pasowe nie jest łożyskiem?
Koło pasowe służy do przenoszenia napędu pasem, więc ma rowki lub powierzchnię współpracy z pasem. Nie jest elementem do podpierania wału w oprawie i nie ma pierścieni oraz elementów tocznych. Na rysunku koło pasowe zwykle widać jako tarczę/rolkę z rowkami.
Co wyróżnia koło zębate na rysunku technicznym?
Koło zębate ma wieniec z zębami, które zazębiają się z innym kołem lub listwą. Na rysunku widać zarysy zębów lub ich uproszczone oznaczenie. Funkcja koła zębatego to przeniesienie momentu i zmiana przełożenia, a nie zmniejszanie tarcia w węźle łożyskowym.
Jakie błędy najczęściej robi się przy rozpoznawaniu elementów na rysunku?
Najczęstsze pomyłki to: branie każdego okrągłego elementu za koło, ignorowanie przekroju (np. kulek/wałeczków), oraz mylenie tulei z pierścieniami łożyska. Pomaga porównywanie cech: zęby/rowki wskazują koło, a elementy toczne wskazują łożysko toczne.
Czy łożysko toczne zawsze ma kulki?
Nie. Elementami tocznymi mogą być kulki, wałeczki, igiełki lub baryłki (zależnie od typu łożyska). Na rysunku mogą być pokazane jako okręgi lub prostokątne kształty w przekroju. Kluczowe jest to, że występują oddzielne elementy toczne między bieżniami.
Kiedy w maszynach rolniczych stosuje się łożyska ślizgowe?
Łożyska ślizgowe spotyka się m.in. tam, gdzie liczy się prostota, odporność na udary lub praca przy dużych obciążeniach i niewielkich prędkościach. W praktyce często są to tuleje/panewki wymagające smarowania. Na egzaminie rozpoznasz je po braku kulek/wałeczków.
Jakie narzędzia i zasady pomagają w prawidłowym montażu łożysk?
W praktyce stosuje się odpowiednie tuleje/nasadki do wprasowania, prasy, ściągacze oraz podgrzewanie pierścieni (jeśli dopuszczalne). Zasada kluczowa: siłę montażu przykłada się do tego pierścienia, który jest wciskany (na wał lub do oprawy), aby nie uszkodzić elementów tocznych.
Jak przygotować się do zadań z rozpoznawania części w kwalifikacji ROL.2?
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych elementów (łożyska, koła, sprzęgła, połączenia) na zdjęciach i przekrojach. Ucz się "cech odróżniających" (zęby, rowki, elementy toczne, tuleje). Warto też przeglądać katalogi części i schematy maszyn rolniczych, bo mają typowe rysunki montażowe.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Łożysko toczne rozpoznaje się na rysunku po dwóch pierścieniach (wewnętrznym i zewnętrznym) oraz elementach tocznych (kulki/wałeczki) między bieżniami."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy maszyn i elementów maszyn (łożyska, przekładnie, połączenia)
  • Instrukcje obsługi i katalogi części maszyn rolniczych (schematy montażowe)
  • Materiały dydaktyczne o łożyskach: budowa, oznaczenia, typowe uszkodzenia
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego