KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 19.
Rysunek przedstawia przebieg oscyloskopowy napięcia wyjściowego alternatora. Wynika z niego, że uszkodzona jest dioda
Ilustracja przedstawia wykres oscyloskopowy napięcia wyjściowego alternatora.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszkodzenie pojedynczej diody w mostku prostowniczym alternatora powoduje charakterystyczny ubytek części impulsów i wzrost tętnień napięcia wyjściowego.
Wskazany przebieg odpowiada sytuacji, gdy nie przewodzi jedna z diod po stronie dodatniej, dlatego poprawna jest odpowiedź "mostka dodatniego."

Pełne wyjaśnienie:

Alternator w pojeździe wytwarza prąd przemienny (zwykle trójfazowy), a następnie jest on prostowany w mostku diodowym, aby na wyjściu (B+) uzyskać napięcie stałe do ładowania akumulatora. Dlatego przebieg napięcia ładowania oglądany na oscyloskopie ma postać napięcia stałego z nałożonymi tętnieniami.

Jeżeli uszkodzona jest pojedyncza dioda, część prądu z jednego kierunku prostowania przestaje płynąć. W praktyce daje to powtarzalne "uby tki"/zniekształcenia w przebiegu (brak fragmentu "paczki" impulsów), a jednocześnie zwiększa się amplituda tętnień. Takie zjawisko jest typowe dla niesprawności w gałęzi prostownika, a nie dla problemów stricte z regulatorem napięcia.

Odpowiedź "mostka dodatniego" jest prawidłowa, ponieważ wskazany na rysunku typ ubytku odpowiada braku przewodzenia po stronie dodatniej prostowania (dla dodatnich półokresów/gałęzi dodatniej).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo:

  • "mostka ujemnego" odnosi się do przeciwnej gałęzi prostownika i dawałaby inny charakter zniekształcenia względem poziomu napięcia odniesienia.
  • "wzbudzenia" dotyczy obwodu wirnika/regulatora; typowe objawy to raczej niewłaściwy poziom napięcia ładowania lub niestabilna regulacja, a nie ubytek impulsów wynikający z prostowania jednej fazy.
  • "mostka dodatniego i ujemnego" sugeruje uszkodzenie wieloelementowe; zwykle prowadzi do znacznie większych zaburzeń i problemów z uzyskaniem poprawnego napięcia/obciążalności niż przy pojedynczej diodzie.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać zasadę: poważne tętnienia i cykliczne braki fragmentów przebiegu często wskazują na diody prostownika, a dopiero potem rozważa się regulator, połączenia masowe i przewód B+.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej pokazuje napięcie ładowania na zacisku B+ jako napięcie stałe z nałożonymi tętnieniami (składową zmienną). Kształt i amplituda tętnień pomagają ocenić prostowanie w mostku diodowym, obciążenie oraz stabilność regulacji napięcia.
Typowe są zwiększone tętnienia napięcia, spadek wydajności prądowej alternatora, możliwe migotanie świateł i niedoładowanie akumulatora. Na oscyloskopie często widać cykliczny ubytek fragmentu "paczki" impulsów wynikający z braku przewodzenia jednej gałęzi prostowania.
Dioda odpowiada za przewodzenie w określonym kierunku. Gdy przestaje przewodzić, część energii z uzwojeń stojana nie jest prostowana i "nie dokłada się" do napięcia na wyjściu. Skutkiem są większe wahania (tętnienia) oraz charakterystyczne przerwy w powtarzalnym wzorcu przebiegu.
Wymaga analizy, czy braki/uby tki dotyczą fragmentów przebiegu "podnoszących" napięcie na wyjściu czy odpowiadają przewodzeniu do masy w odpowiedniej fazie. W praktyce porównuje się wzór z prawidłowym przebiegiem referencyjnym i zwraca uwagę na powtarzalność co obrót/okres pracy alternatora.
Zwykle nie. Problemy w obwodzie wzbudzenia (wirnik, regulator) częściej powodują niewłaściwy poziom napięcia ładowania, jego "pływanie" lub brak ładowania, a nie typowe ubytki impulsów wynikające z prostowania. Diagnostyka wymaga też sprawdzenia prądu wzbudzenia i sterowania regulatorem.
Sondę podłącza się do B+ (plus alternatora/akumulatora), masę sondy do masy pojazdu, dobiera odpowiednią podstawę czasu i zakres napięcia oraz wykonuje pomiar przy różnych obrotach i obciążeniu (światła, ogrzewanie szyby). Ważne są bezpieczne połączenia i dobra masa pomiarowa.
Zwiększone tętnienia mogą wynikać także ze słabych połączeń masy, dużych spadków napięć na przewodach, nietypowego obciążenia lub zakłóceń od innych odbiorników. Dlatego oprócz oscyloskopu warto wykonać pomiary spadków napięć na przewodach, test obciążeniowy i kontrolę złączy.
Najczęściej myli się mostek dodatni z ujemnym, bo oba dotyczą diod i "prostowania". Inny błąd to zgadywanie po słowie "wzbudzenie" bez powiązania z tym, co mierzone (napięcie wyjściowe). Pomaga zapamiętanie, że charakterystyczne ubytki impulsów zwykle wskazują na prostownik.
To układ kilku diod (w praktyce zestaw diod dodatnich i ujemnych), który zamienia prąd przemienny z uzwojeń stojana na prąd stały na wyjściu alternatora. Sprawność mostka wpływa na jakość napięcia ładowania, poziom tętnień i zdolność do oddania prądu przy obciążeniu.
Ćwicz rozpoznawanie typowych przebiegów: prawidłowego ładowania, uszkodzenia diody, problemów z regulatorem i zakłóceń od połączeń masy. Ucz się, co jest mierzone (B+, prąd wzbudzenia) i w jakich warunkach (obroty, obciążenie). Pomaga praca na przykładach wykresów i pytaniach testowych.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Bosch: Automotive Handbook, rozdział dotyczący układu ładowania (alternator, prostownik, tętnienia napięcia) – źródło książkowe
  • DENSO: materiały szkoleniowe/serwisowe dotyczące alternatorów (rectifier/diodes, ripple voltage) – źródło producenta

Materiały:

  • Instrukcje diagnostyki układu ładowania producentów części (materiały szkoleniowe alternatorów)
  • Podręczniki z elektrotechniki samochodowej (rozdziały: alternator, prostownik, tętnienia)
  • Ćwiczenia warsztatowe z użyciem oscyloskopu w układach ładowania (procedury pomiarowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego