KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 5.
Rysunek przedstawia schemat blokowy, na którym znajdują się dwa bloki
Ilustracja przedstawia schemat blokowy, który jest typowym narzędziem używanym w programowaniu do wizualizacji algorytmów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W schemacie blokowym prostokąt oznacza blok operacyjny (przypisanie lub obliczenie), romb oznacza decyzję/warunek, a równoległobok wejście/wyjście.
Na rysunku prostokątne bloki występują dokładnie dwa razy ("i := 2" i "i := i + 2"), więc poprawna jest odpowiedź "operacyjne".

Pełne wyjaśnienie:

W schematach blokowych typ bloku rozpoznaje się przede wszystkim po kształcie, a nie po samym tekście w środku. To ważne, bo na egzaminie często trzeba nie tylko wskazać typ symbolu, ale też policzyć jego wystąpienia.

Blok operacyjny ma zwykle kształt prostokąta i oznacza wykonanie czynności, np. przypisanie wartości zmiennej lub obliczenie. Na przedstawionym schemacie dwa prostokąty zawierają operacje: "i := 2" (inicjalizacja) oraz "i := i + 2" (modyfikacja wartości). Ponieważ takich bloków jest dokładnie dwa, odpowiedź "operacyjne" pasuje do warunku z pytania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "decyzyjne" – bloki decyzyjne mają kształt rombu i zawierają warunek z rozgałęzieniem (np. ścieżki TAK/NIE). Na rysunku rombów jest więcej niż dwa, więc ta odpowiedź nie spełnia kryterium liczby wystąpień.
  • "warunkowe" – w praktyce to określenie jest używane jako synonim bloków decyzyjnych (również romb). Skoro rombów jest kilka, a nie dwa, ta odpowiedź również odpada.
  • "wprowadzania danych" – wprowadzanie (i ogólnie wejście/wyjście) oznacza się równoległobokiem. Na schemacie występuje blok "Wczytaj a", ale są też inne bloki I/O typu "Wypisz ...", więc łącznie równoległoboków jest więcej niż dwa.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie mówi o liczbie wystąpień, najpierw policz kształty (prostokąty/romby/równoległoboki/owale), a dopiero potem dobierz nazwę symbolu do kształtu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Schemat blokowy to graficzny zapis algorytmu, w którym kroki postępowania przedstawia się jako zestaw standardowych symboli połączonych strzałkami. Dzięki temu łatwiej analizować kolejność działań, warunki (TAK/NIE) oraz wejście i wyjście danych.
Blok operacyjny rozpoznasz po kształcie prostokąta. Oznacza on wykonanie czynności, np. obliczenia lub przypisania wartości zmiennej (np. "i := 2", "suma := a + b"). Nie jest to blok warunku ani wczytywania/wypisywania.
Romb jest symbolem decyzji, bo reprezentuje punkt rozgałęzienia sterowania na podstawie warunku logicznego. Z takiego bloku wychodzą zwykle dwie ścieżki (np. TAK/NIE). To wizualnie podkreśla, że algorytm może pójść różnymi drogami.
Równoległobok oznacza operacje wejścia/wyjścia (I/O): wczytanie danych (np. "Wczytaj a") albo wypisanie wyniku/komunikatu (np. "Wypisz wynik"). Częsty błąd to traktowanie wczytania i wypisania jako dwóch różnych kształtów.
W kontekście schematów blokowych najczęściej tak: oba określenia dotyczą rombu z warunkiem logicznym. Różne nazwy wynikają z języka potocznego i materiałów dydaktycznych, ale funkcja pozostaje ta sama: wybór ścieżki działania zależnie od spełnienia warunku.
Najpierw policz kształty (ile prostokątów, rombów, równoległoboków, owali), a dopiero potem przypisz im nazwy. Liczenie "po treści" bywa mylące, bo np. komunikaty "Wypisz ..." i "Wczytaj ..." to ten sam typ bloku I/O.
Najczęstsze błędy to: mylenie prostokąta (operacje) z rombem (warunek), pomijanie bloków START/STOP, traktowanie "wprowadzania" i "wyprowadzania" jako różnych symboli oraz nieuwzględnienie wymogu z treści pytania, np. "występuje dokładnie dwa razy".
Blok operacyjny stosuje się zawsze, gdy algorytm ma wykonać konkretną czynność: obliczenie, zmianę wartości zmiennej, przygotowanie danych do dalszych kroków. W kodzie odpowiada to zwykle pojedynczej instrukcji (np. przypisaniu) lub krótkiej sekwencji działań.
Mapuj symbole na konstrukcje języka: prostokąt → instrukcje/obliczenia, romb → if/else lub warunek pętli, równoległobok → wejście/wyjście (np. odczyt z klawiatury, wypisanie), owal → start/koniec programu. Potem zachowaj kierunek strzałek jako kolejność wykonywania.
Ćwicz rozpoznawanie symboli "na pierwszy rzut oka" i rób krótkie zadania: policz wystąpienia kształtów, wskaż, gdzie są warunki i gdzie jest I/O. Pomaga też przepisywanie schematu na pseudokod i odwrotnie, bo utrwala znaczenie każdego bloku.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • ISO 5807, "Information processing — Documentation symbols and conventions for data, program and system flowcharts" (opis podstawowych symboli: proces/operacja, decyzja, wejście/wyjście, terminator)
  • PN-EN ISO 5807, "Przetwarzanie informacji — Symbole dokumentacyjne i konwencje stosowane w schematach blokowych danych, programów i systemów" (odpowiedniki symboli schematu blokowego)
  • Wikipedia: "Schemat blokowy" (sekcja o symbolach i ich znaczeniu) https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_blokowy - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Dokumentacja normy ISO 5807 (symbole i konwencje schematów blokowych)
  • PN-EN ISO 5807 (polska wersja/adaptacja symboli schematów blokowych)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw algorytmiki (schematy blokowe i ich symbole)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego