KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 8.
Rysunek przedstawia siłownik pneumatyczny o mocowaniu
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny siłownika pneumatycznego z mocowaniem kołnierzowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mocowanie kołnierzowe rozpoznaje się po płaskiej płycie (kołnierzu) ustawionej prostopadle do osi siłownika i posiadającej otwory do przykręcenia do płaszczyzny. Gwint widoczny na końcu tłoczyska służy do montażu osprzętu, a nie do mocowania korpusu siłownika.

Pełne wyjaśnienie:

W siłownikach pneumatycznych typ mocowania określa, w jaki sposób zamocowany jest korpus siłownika do konstrukcji maszyny (ramy, płyty, ściany). Na rysunku cechą wyróżniającą jest duża, płaska płyta umieszczona na tylnej pokrywie siłownika, ustawiona prostopadle do osi cylindra i wystająca poza obrys korpusu. Na płycie zaznaczone są osie otworów montażowych. Taki element jest typowy dla mocowania kołnierzowego (kołnierz przedni lub tylny), które pozwala na sztywne przykręcenie siłownika do płaszczyzny.

Odpowiedź "gwintowym" jest błędna, ponieważ w mocowaniu gwintowym gwint znajduje się na korpusie (lub specjalnym elemencie mocującym korpus), a nie na samym końcu tłoczyska. Gwint na tłoczysku jest bardzo częsty i służy do przykręcania osprzętu, np. widełek, przegubu, końcówki kulowej czy uchwytu – nie opisuje on sposobu montażu całego siłownika.

Odpowiedź "wahliwym" nie pasuje, bo mocowanie wahliwe ma element przegubowy umożliwiający obrót siłownika (np. jarzmo/przegub, czop, ucho z przegubem). Na rysunku nie widać żadnego przegubu ani osi obrotu mocowania – widać natomiast płaską tarczę do przykręcenia.

Odpowiedź "z uchem" również jest nieprawidłowa: "ucho" to zwykle pierścieniowy lub widełkowy element pod sworzeń, wykorzystywany do połączeń przegubowych. Rysunek nie pokazuje ucha ani miejsca na sworzeń, tylko płytę z otworami śrubowymi.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy element mocujący dotyczy korpusu (pokrywy, płytki, czopów), a dopiero potem analizuj końcówkę tłoczyska. To ogranicza typowy błąd mylenia gwintu tłoczyska z mocowaniem gwintowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mocowanie kołnierzowe to sposób zamocowania korpusu siłownika za pomocą płaskiej płyty (kołnierza) z otworami na śruby, ustawionej prostopadle do osi siłownika. Umożliwia sztywne przykręcenie siłownika do płyty lub ściany maszyny.
Szukaj płaskiej tarczy/płyty na przedniej lub tylnej pokrywie siłownika, wystającej poza obrys cylindra i mającej otwory montażowe. Kluczowe jest ustawienie płyty prostopadle do osi siłownika i przeznaczenie jej do przykręcenia śrubami.
Gwint na tłoczysku służy głównie do mocowania osprzętu na końcówce (np. przegubu, widełek, uchwytu), a nie do zamocowania całego korpusu. Mocowanie siłownika opisuje sposób przytwierdzenia korpusu/pokryw do maszyny, a nie zakończenie tłoczyska.
Mocowanie wahliwe (przegubowe) pozwala siłownikowi obracać się w pewnym zakresie, dzięki czemu kompensuje niewspółosiowość. Na rysunkach widać wtedy element przegubowy (oś obrotu, jarzmo, czop) zamiast sztywnej płyty kołnierzowej z otworami na śruby.
Mocowanie "z uchem" to rozwiązanie pod połączenie sworzniowe: ucho jest elementem z otworem, w którym pracuje sworzeń. Stosuje się je, gdy potrzebny jest ruch przegubowy lub gdy układ wymaga pracy z niewielkimi odchyłkami osi.
Najczęściej myli się gwint na końcu tłoczyska z mocowaniem gwintowym korpusu oraz utożsamia się dowolny wystający element z "uchem" lub "wahliwym" przegubem. Pomaga zasada: najpierw identyfikuj element montażowy na pokrywie/korpusie, a dopiero potem końcówkę tłoczyska.
Kołnierz tylny wykorzystuje się często do stałego, sztywnego zamocowania siłownika od strony tylnej pokrywy do ramy maszyny. Kołnierz przedni stosuje się, gdy korzystne jest sztywne podparcie od strony wysuwającego się tłoczyska. Dobór zależy od konstrukcji i obciążeń.
Kołnierz wygląda jak płaska płyta z kilkoma otworami na śruby (zwykle 2–4) i służy do przykręcenia do płaszczyzny. Ucho to najczęściej pojedynczy otwór pod sworzeń i kształt pierścieniowy/widełkowy, który sugeruje połączenie przegubowe, a nie sztywne przykręcanie.
Pośrednio tak: niewłaściwy dobór mocowania lub błędny montaż może wprowadzać naprężenia, przekoszenia i dodatkowe siły boczne na tłoczysko, co przyspiesza zużycie uszczelnień. Mocowanie powinno zapewniać osiowość i nie wymuszać pracy "na skręcanie" lub "na zginanie".
Ćwicz rozpoznawanie mocowań na rysunkach i w katalogach producentów: kołnierz (płyta z otworami), ucho (sworzeń), wahliwe (przegub/obrót), oraz rozwiązania gwintowe na korpusie. Dobrą metodą jest robienie fiszek: "cecha na rysunku" → "nazwa mocowania" + typowe zastosowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Mocowanie kołnierzowe rozpoznaje się po płaskiej płycie (kołnierzu) ustawionej prostopadle do osi siłownika i posiadającej otwory do przykręcenia do płaszczyzny."

Materiały:

  • Katalogi producentów pneumatyki (sekcje: akcesoria i typy mocowań siłowników)
  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki i automatyki (budowa i montaż siłowników)
  • Norma ISO dotycząca cylindrów o wymiarach znormalizowanych (tytuł i definicje mocowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego