KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 33.
Rysunek przedstawia sposób
Ilustracja przedstawia schemat przepływu powietrza w tunelu, co jest związane z pomiarem prędkości powietrza w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "pomiaru prędkości powietrza", ponieważ przedstawiony na rysunku sposób dotyczy wyznaczania prędkości strumienia powietrza w wyrobisku (typowo z użyciem przyrządu anemometrycznego ustawianego w przepływie). Pozostałe odpowiedzi opisują pobór próbek lub inny parametr mikroklimatu.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnych wyrobiskach jednym z podstawowych działań kontrolnych jest pomiar prędkości powietrza, bo od niej zależy skuteczność przewietrzania, usuwanie zanieczyszczeń oraz bezpieczeństwo pracy. Jeżeli rysunek pokazuje przyrząd lub sposób jego ustawienia w strumieniu powietrza (np. typowe ułożenie w przekroju wyrobiska, przenoszenie punktów pomiarowych, kierunek przepływu), to interpretacja prowadzi do odpowiedzi "pomiaru prędkości powietrza".

Odpowiedź "pobierania prób gazowych" jest nieprawidłowa, ponieważ pobór prób polega na zassaniu/zgromadzeniu próbki do analizy (np. do pojemnika, worka lub analizatora) i zwykle wymaga elementów takich jak przewód poboru, sonda, pojemnik próbkowy albo układ zasysający. Sama idea jest inna: nie mierzy się bezpośrednio prędkości przepływu, tylko pobiera materiał do późniejszego oznaczenia składu.

Odpowiedź "pomiaru temperatury" również nie pasuje do typowego schematu pomiaru prędkości. Temperaturę mierzy się czujnikiem termometrycznym (termometrem, sondą) umieszczonym w powietrzu, bez konieczności orientowania przyrządu na kierunek przepływu czy wykonywania serii odczytów w punktach przekroju z myślą o średniej prędkości.

Odpowiedź "pobierania prób geologicznych" jest błędna, bo dotyczy materiału skalnego (rdzeń, próbki urobku, okruchy) i narzędzi geologicznych, a nie czynności wentylacyjnych. Na takich rysunkach występują zwykle elementy wiercenia, urabiania lub oznaczeń geologicznych, a nie układ charakterystyczny dla kontroli przepływu powietrza.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się "pomiary" i "pobieranie prób", najpierw ustal, czy na rysunku widać przyrząd pomiarowy dający natychmiastowy odczyt (często prędkość/parametry mikroklimatu), czy raczej czynność pozyskania próbki do analizy laboratoryjnej. To zwykle pozwala szybko wyeliminować niewłaściwe odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anemometr służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza (a pośrednio także do wyznaczania wydatku powietrza w wyrobisku po uwzględnieniu przekroju). W praktyce odczyt wykonuje się w strumieniu powietrza, dbając o właściwe ustawienie przyrządu i reprezentatywne punkty pomiarowe.
Pomiar prędkości zwykle pokazuje przyrząd trzymany/ustawiony w przepływie i wykonywanie odczytu "na miejscu". Pobór prób gazowych kojarzy się z sondą, przewodem zasysającym i pojemnikiem na próbkę lub analizatorem, bo celem jest pobranie mieszaniny do oznaczenia składu, a nie odczyt prędkości.
Prędkość powietrza jest kluczowa dla skuteczności przewietrzania: wpływa na rozcieńczanie i usuwanie zanieczyszczeń oraz na warunki pracy (mikroklimat). Pomiary pomagają wykryć miejsca o zbyt słabym przepływie, ocenić działanie urządzeń wentylacyjnych i wspierać bezpieczeństwo robót.
Częste błędy to: pomiar w przypadkowym miejscu (niereprezentatywny punkt), niewłaściwe ustawienie względem kierunku przepływu oraz zbyt mała liczba odczytów w przekroju. Błąd powoduje zaniżenie lub zawyżenie wyniku, co może prowadzić do błędnej oceny skuteczności wentylacji.
Pomiary wykonuje się w ramach kontroli przewietrzania: okresowo zgodnie z przyjętymi procedurami oraz doraźnie po zmianach organizacyjnych i technicznych (np. przestawienie lutniociągu, uruchomienie/wyłączenie urządzeń, zmiana frontu robót). Celem jest potwierdzenie właściwych warunków wentylacyjnych.
Reprezentatywny pomiar oznacza, że miejsce i sposób odczytu oddają rzeczywisty rozkład prędkości w wyrobisku. W praktyce często wymaga to wykonania kilku odczytów w różnych punktach przekroju i uśrednienia, zamiast jednego przypadkowego odczytu przy ociosie lub w strefie zaburzonego przepływu.
Odpowiedni przepływ powietrza sprzyja rozcieńczaniu i odprowadzaniu metanu oraz innych gazów, ograniczając ryzyko przekroczeń dopuszczalnych stężeń. Dlatego kontrola prędkości jest ważnym elementem oceny, czy przewietrzanie działa prawidłowo, zwłaszcza w rejonach potencjalnych wydzieleń gazów.
Nie do końca. Temperaturę mierzy się sondą/termometrem umieszczonym w powietrzu, bez konieczności ustawiania względem kierunku przepływu i bez typowego "zamiatania" przekroju. Pomiar prędkości częściej wymaga właściwej orientacji przyrządu i doboru punktów, bo prędkość w przekroju bywa nierównomierna.
Nie zaleca się opierania wyniku na odczycie w miejscu zaburzeń przepływu, np. tuż przy przeszkodach, w pobliżu obudowy z elementami powodującymi zawirowania albo w strefach "martwych". Takie miejsca mogą dać wynik niereprezentatywny dla całego przekroju, co utrudnia ocenę przewietrzania.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie na schematach: pomiaru prędkości (anemometr), pomiarów mikroklimatu (temperatura/wilgotność) oraz poboru prób (gazowych i innych). Pomaga też opanowanie podstawowego słownictwa: prędkość, wydatek, przekrój, punkt pomiarowy, kierunek przepływu oraz typowe zastosowania w wyrobiskach.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi opisują pobór próbek lub inny parametr mikroklimatu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z aerologii górniczej i wentylacji kopalń (skrypty szkolne/branżowe)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące pomiarów wentylacyjnych i prowadzenia kontroli parametrów powietrza
  • Karty katalogowe oraz instrukcje obsługi anemometrów i przyrządów do pomiarów mikroklimatu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego