To zadanie jest typowym przykładem planowania nakładów pracy w sadownictwie: najpierw ustala się łączną ilość produktu, następnie wymaganą wydajność dzienną, a na końcu przekłada się ją na liczbę osób.
Krok 1: Oblicz łączny plon z całego sadu.
Powierzchnia sadu wynosi 10 ha, a średni plon to 30 ton z 1 ha.
Zatem łączny plon: 10 × 30 = 300 ton.
Krok 2: Oblicz, ile ton trzeba zebrać dziennie, aby zmieścić się w 20 dniach.
Skoro cały zbiór (300 t) ma być zakończony w 20 dni, to dziennie trzeba zebrać: 300 / 20 = 15 ton dziennie.
Krok 3: Przelicz wymaganą wydajność na liczbę pracowników.
Jeden pracownik zbiera 1 tonę dziennie. Aby uzyskać 15 ton dziennie, potrzeba 15 pracowników.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Odpowiedź "10" oznaczałaby zbiór 10 t/dzień, czyli w 20 dni zebrano by tylko 200 t. Zbiór nie zakończyłby się w terminie.
- Odpowiedź "20" oznaczałaby 20 t/dzień, czyli zapas wydajności (300 t zebrano by w 15 dni). To więcej niż potrzeba, a pytanie dotyczy liczby niezbędnej do dotrzymania terminu.
- Odpowiedź "25" oznaczałaby jeszcze większy nadmiar pracowników (25 t/dzień), co skróciłoby czas do 12 dni. Nie wynika to z warunku "w ciągu 20 dni".
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "wydajność–czas–liczba osób" zawsze wykonuj trzy kroki: (1) policz całość, (2) podziel przez czas, (3) podziel przez wydajność jednej osoby. To minimalizuje ryzyko pomylenia działań.
