KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 6.
Przedsiębiorca prowadzi działalność produkcyjną w systemie dwuzmianowym zatrudniając 30 pracowników. W związku ze wzrostem zamówień planowane jest uruchomienie systemu trójzmianowego. O ile osób firma musi zwiększyć zatrudnienie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W systemie dwuzmianowym 30 osób oznacza średnio 30/2 = 15 pracowników na jedną zmianę. Po uruchomieniu systemu trójzmianowego, przy tej samej obsadzie na zmianę, potrzeba 3 × 15 = 45 osób. Przyrost zatrudnienia to 45 − 30 = 15.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność planowania zatrudnienia przy zmianie organizacji pracy na system zmianowy. Kluczowe jest założenie typowe dla takich zadań egzaminacyjnych: obsada na jednej zmianie pozostaje taka sama, a więc liczba pracowników rośnie proporcjonalnie do liczby zmian.

Krok 1: policz obsadę na jedną zmianę.
Skoro przedsiębiorstwo pracuje w systemie dwuzmianowym i zatrudnia 30 pracowników, to średnia liczba pracowników "na zmianę" wynosi:
30 / 2 = 15.

Krok 2: wyznacz zatrudnienie potrzebne dla 3 zmian.
Jeżeli uruchamiamy system trójzmianowy i chcemy utrzymać obsadę 15 osób na zmianę, to łączne zapotrzebowanie wyniesie:
15 × 3 = 45 pracowników.

Krok 3: policz, o ile trzeba zwiększyć zatrudnienie.
Firma ma obecnie 30 pracowników, a potrzebuje 45, więc różnica to:
45 − 30 = 15. Zatem poprawna odpowiedź to: O 15 osób.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • O 10 osób – wynika zwykle z "zgadywania" lub błędnego założenia, że trzecia zmiana wymaga znacznie mniejszej obsady, mimo że w zadaniu nie podano takiej informacji.
  • O 20 osób – częsty błąd przeliczenia proporcji (np. mylenie 2→3 jako wzrost o "2/3" bez kontroli wyniku liczbowego) albo nieuwzględnienie, że pytanie dotyczy przyrostu, nie stanu końcowego.
  • O 25 osób – zwykle efekt pomylenia obliczeń: ktoś wyznacza 45, ale odejmuje błędnie lub myli się w dzieleniu na obsadę zmianową.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się przejście z 2 na 3 zmiany i brak dodatkowych danych, najbezpieczniej przyjąć proporcję: zatrudnienie rośnie w stosunku 3/2, a następnie policzyć różnicę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz łączną liczbę pracowników przez liczbę zmian. Jeśli firma ma 30 osób i pracuje na 2 zmiany, to na jedną zmianę przypada średnio 30/2 = 15 osób. To założenie działa w zadaniach, gdy obsada jest stała na każdej zmianie.
Bo w typowym modelu zadaniowym zakłada się stałą obsadę na zmianę (te same stanowiska i ta sama liczba osób potrzebna do ich obsługi). Jeśli liczba zmian rośnie, a obsada na zmianę jest stała, to łączna liczba pracowników rośnie wprost proporcjonalnie do liczby zmian.
To pytanie o różnicę między stanem docelowym a obecnym, czyli o przyrost zatrudnienia. Najpierw liczysz, ilu pracowników potrzeba po zmianie (np. dla 3 zmian), a potem odejmujesz stan obecny. Nie podajesz liczby pracowników "łącznie", tylko wzrost.
Możesz użyć proporcji: nowe zatrudnienie = obecne × (3/2). Dla 30 osób: 30 × 3/2 = 45. Następnie liczysz przyrost: 45 − 30 = 15. Ta metoda jest szybka i ogranicza ryzyko błędu rachunkowego.
Nie zawsze. W realnym przedsiębiorstwie mogą wystąpić rezerwy kadrowe, automatyzacja, różna wydajność zmian, absencje, urlopy czy nadgodziny. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych, jeśli nie podano dodatkowych danych, zwykle przyjmuje się stałą obsadę na zmianę i prostą proporcję.
Najczęściej: (1) liczenie stanu końcowego zamiast przyrostu ("o ile"), (2) zgadywanie bez podziału na obsadę zmianową, (3) mylenie proporcji 2→3 i wykonywanie działań w złej kolejności, (4) dodawanie "na oko" 10 lub 20 osób, bo brzmi plausybilnie.
Najczęściej w działalnościach, gdzie proces produkcyjny jest ciągły lub wymaga wykorzystania maszyn przez całą dobę, np. w przetwórstwie rolno-spożywczym, chłodnictwie, magazynowaniu lub tam, gdzie liczy się szybka realizacja zamówień. Wtedy planowanie obsady zmian ma duże znaczenie kosztowe.
Wykonaj kontrolę sensowności: przejście z 2 na 3 zmiany to wzrost liczby zmian o połowę (z 2 do 3), więc przy stałej obsadzie zatrudnienie też powinno wzrosnąć o około 50%. Dla 30 osób oznacza to okolice 45, czyli wzrost ok. 15.
Przydatne byłyby informacje o absencji, urlopach, rezerwie etatowej, nierównej obsadzie na różnych zmianach, normach czasu pracy i potrzebie zastępstw. Wtedy obliczenia nie byłyby czystą proporcją, tylko planowaniem z buforem kadrowym i kosztami pracy.
Do tego typu prostego przeliczenia zwykle wystarcza matematyka i rozumienie pojęcia "zmiana". Przepisy o czasie pracy stają się kluczowe dopiero wtedy, gdy zadanie pyta o normy dobowe/tygodniowe, nadgodziny, odpoczynki lub rozliczanie czasu pracy w okresie rozliczeniowym.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W systemie dwuzmianowym 30 osób oznacza średnio 30/2 = 15 pracowników na jedną zmianę."

Źródła:

  • Wikipedia: Proporcja (matematyka) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: Praca zmianowa – https://pl.wikipedia.org/wiki/Praca_zmianowa - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw ekonomiki i organizacji przedsiębiorstwa w agrobiznesie (dział: zasoby pracy)
  • Zadania rachunkowe z proporcji i procentów dla szkół branżowych/technikum
  • Notatki z zarządzania personelem: planowanie zatrudnienia i obsady stanowisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego