W zadaniach o "odchyleniach przypadających na sprzedane wyroby gotowe" sprawdza się, czy potrafisz rozdzielić odchylenia (różnice między kosztami ewidencyjnymi/planowanymi a rzeczywistymi) na część dotyczącą:
- wyrobów pozostających w zapasie (stan końcowy),
- wyrobów rozchodowanych, czyli sprzedanych (obciążających wynik okresu).
Typowa logika rachunkowa jest taka, że nie całe odchylenia "idą w sprzedaż", tylko tylko ta część, która dotyczy wyrobów faktycznie sprzedanych. Dlatego w praktyce stosuje się rozliczenie proporcjonalne (np. według wartości lub ilości), zgodnie z przyjętą metodą ewidencji.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "750 zł"? Ponieważ po zastosowaniu właściwego klucza rozliczeniowego (proporcji sprzedaży do całości wyrobów objętych odchyleniami) na sprzedane wyroby przypada jedynie część salda odchyleń, a nie jego pełna wartość.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne? "7 500 zł" zwykle odpowiadałoby potraktowaniu całej kwoty odchyleń jako dotyczącej sprzedaży (bez podziału na zapas i rozchód). "5 000 zł" i "1 000 zł" często wynikają z użycia niewłaściwej podstawy proporcji (np. mylenia wartości zapasu z wartością sprzedaży albo pominięcia części danych) lub z błędnego odczytu sald kont.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, co jest bazą rozliczenia (ilość czy wartość), potem policz udział rozchodu w całości, a na końcu przemnóż saldo odchyleń przez ten udział. Zawsze sprawdź, czy suma odchyleń przypisana do zapasu i do sprzedaży równa się łącznej kwocie odchyleń do rozliczenia.
