Konto "Koszty działalności podstawowej" w ewidencji produkcyjnej gromadzi w ciągu okresu sprawozdawczego koszty wytwarzania (np. materiały bezpośrednie, robociznę bezpośrednią oraz koszty pośrednie produkcji). Typowo jest to konto aktywno-wynikowe: na stronie Wn narastają koszty poniesione na produkcję, a na stronie Ma ujmuje się rozliczenie tych kosztów.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "produkcji niezakończonej na dzień ustalenia tego salda"?
Na koniec okresu rozlicza się koszty produkcji zakończonej. Zakończone wyroby są przyjmowane do magazynu (na konto "Wyroby gotowe" lub analogiczne), a ich koszt wytworzenia jest przeksięgowany z konta kosztów działalności podstawowej. W efekcie na koncie pozostaje tylko ta część kosztów, która dotyczy produkcji jeszcze niezakończonej (produkcji w toku). To saldo Wn odpowiada wartości produkcji niezakończonej, ujmowanej następnie jako zapasy w aktywach obrotowych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "produktów przekazanych na własne cele przedsiębiorstwa" – przekazanie na własne cele jest rozchodem efektów produkcji i powoduje rozliczenie (zmniejszenie) kosztów na koncie kosztów działalności podstawowej; nie stanowi salda końcowego.
- "wyrobów gotowych przyjętych do magazynu po planowanym koszcie wytworzenia" – przyjęcie wyrobów gotowych do magazynu dotyczy konta wyrobów gotowych oraz wyceny tych wyrobów, a nie salda pozostającego na koncie kosztów działalności podstawowej po rozliczeniu.
- "wyrobów gotowych przyjętych do magazynu po rzeczywistym koszcie wytworzenia" – analogicznie, dotyczy rozliczenia zakończonej produkcji i ujęcia jej w zapasach wyrobów gotowych, a nie wartości produkcji niezakończonej. Po przeksięgowaniu kosztów zakończonej produkcji saldo nie powinno "opisywać" wyrobów gotowych.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pada "saldo konta kosztów działalności podstawowej na koniec okresu", myśl o tym, co zostaje po rozliczeniu. W produkcji zostaje produkcja w toku, a wyroby gotowe są już na odrębnym koncie zapasów.
