KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Schemat połączeń uzwojeń silnika obcowzbudnego prądu stałego przedstawiony jest na rysunku
Ilustracja przedstawia schemat połączeń uzwojeń silnika obcowzbudnego prądu stałego, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik obcowzbudny ma uzwojenie wzbudzenia zasilane z niezależnego źródła, więc obwód wzbudzenia nie łączy się elektrycznie z obwodem twornika. Poprawny jest schemat, na którym widać dwa odseparowane obwody: twornik (A1–A2) oraz wzbudzenie (F1–F2), bez połączeń między nimi.

Pełne wyjaśnienie:

W maszynach prądu stałego sposób wzbudzenia rozpoznaje się po tym, jak uzwojenie wzbudzenia jest połączone względem obwodu twornika i źródła zasilania.

Odpowiedź "A" jest poprawna, ponieważ przedstawia silnik obcowzbudny: obwód twornika (zaciski A1–A2) jest zasilany oddzielnie, a uzwojenie wzbudzenia (zaciski F1–F2) tworzy drugi, niezależny obwód. Kluczową cechą silnika obcowzbudnego jest to, że wzbudzenie pochodzi od zewnętrznego, niezależnego źródła, dlatego na schemacie nie powinno być elektrycznego połączenia między obwodami twornika i wzbudzenia.

Pozostałe schematy odpowiadają silnikom samowzbudnym, gdzie wzbudzenie jest zasilane z tego samego źródła co twornik (bez "drugiego zasilacza"):

  • Odpowiedź "B" pokazuje uzwojenie (E1–E2) połączone równolegle do twornika. Taki układ jest charakterystyczny dla silnika bocznikowego (wzbudzenie bocznikowe).
  • Odpowiedź "C" przedstawia uzwojenie (D1–D2) włączone szeregowo z twornikiem. To typowy silnik szeregowy (wzbudzenie szeregowe).
  • Odpowiedź "D" jest układem złożonym: jedno uzwojenie jest w szeregu z twornikiem (D1–D2), a drugie równolegle (E1–E2). To odpowiada silnikowi szeregowo-bocznikowemu (compound).

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu obcowzbudnego nie skupiaj się wyłącznie na tym, że "jest dodatkowa cewka". Sprawdź, czy ta cewka ma oddzielny obwód zasilania i czy nie ma połączeń elektrycznych z obwodem twornika wewnątrz schematu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To silnik DC, w którym uzwojenie wzbudzenia jest zasilane z niezależnego źródła (oddzielnie od twornika). Dzięki temu prąd wzbudzenia można regulować niezależnie od prądu twornika, co ułatwia sterowanie prędkością i momentem.
Szukaj dwóch odseparowanych obwodów: jednego dla twornika (np. A1–A2) i drugiego dla wzbudzenia (np. F1–F2). Najważniejsze jest to, że między tymi obwodami nie ma połączenia elektrycznego w maszynie.
Oddzielne zasilanie wzbudzenia pozwala niezależnie sterować strumieniem magnetycznym stojana. W praktyce daje to większą elastyczność: można zmieniać wzbudzenie bez zmiany zasilania twornika, co poprawia regulację parametrów napędu.
W bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest podłączone równolegle do twornika i oba są zasilane z tego samego źródła. W obcowzbudnym wzbudzenie ma oddzielny obwód zasilania, niezależny od obwodu twornika.
Zwykle oznaczają zaciski twornika (obwodu wirnika) maszyny prądu stałego. To do nich doprowadza się napięcie zasilające część twornikową, przez co płynie prąd twornika odpowiedzialny za wytwarzanie momentu.
Najczęściej są to zaciski uzwojenia wzbudzenia obcego. Jeśli na schemacie F1–F2 stanowi osobny obwód, sugeruje to silnik obcowzbudny, czyli taki, gdzie wzbudzenie jest zasilane niezależnie od twornika.
Silnik szeregowy ma uzwojenie wzbudzenia włączone szeregowo z twornikiem. Na schemacie widać jedną gałąź, w której cewka wzbudzenia i twornik są w tym samym torze prądowym.
Tak. Układ złożony ma dwa uzwojenia wzbudzenia: jedno szeregowe (w torze prądu twornika) i drugie bocznikowe (równolegle). Na schemacie będzie to widoczne jako kombinacja połączeń szeregowego i równoległego.
Najczęstsze to mylenie obcowzbudnego z bocznikowym (bo oba mają "osobną cewkę") oraz nieuwzględnianie, czy obwody są faktycznie odseparowane. Warto zawsze sprawdzić, czy wzbudzenie jest połączone równolegle, szeregowo czy całkiem oddzielnie.
Ćwicz rozpoznawanie trzech topologii: oddzielne obwody (obcowzbudny), równoległe połączenie cewki (bocznikowy) i szeregowe połączenie cewki (szeregowy), a potem wariant złożony. Pomaga rysowanie własnych schematów z opisem prądu.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że silnik obcowzbudny ma uzwojenie wzbudzenia zasilane z niezależnego źródła, więc obwód wzbudzenia nie łączy się elektrycznie z obwodem twornika.

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium do przedmiotu: maszyny elektryczne (dział: maszyny prądu stałego)
  • Zeszyty ćwiczeń z czytania schematów elektrycznych i identyfikacji połączeń szeregowych/równoległych
  • Instrukcje/DTR napędów prądu stałego stosowanych w przemyśle (sekcje o wzbudzeniu i zaciskach uzwojeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego