KWALIFIKACJA EKA4 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 29.
Składki na ubezpieczenia społeczne potrącane pracownikowi w liście płac wynoszą łącznie
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z tematyką składek na ubezpieczenia społeczne, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składki na ubezpieczenia społeczne potrącane pracownikowi to suma składki emerytalnej (9,76%), rentowej (1,50%) i chorobowej (2,45%). Daje to łącznie 13,71% podstawy wymiaru. Składka zdrowotna (9%) jest odrębna i nie wchodzi do "społecznych", a wypadkową finansuje pracodawca.

Pełne wyjaśnienie:

W liście płac potrącenia z wynagrodzenia pracownika obejmują m.in. składki na ubezpieczenia społeczne, ale nie należy mylić tego pojęcia z potocznym "wszystkie składki do ZUS". W polskim systemie prawnym ubezpieczenia społeczne stanowią odrębną kategorię od ubezpieczenia zdrowotnego.

Po stronie pracownika (czyli potrącane z jego wynagrodzenia brutto) do ubezpieczeń społecznych zalicza się:

  • składkę emerytalną: 9,76%,
  • składkę rentową: 1,50%,
  • składkę chorobową: 2,45%.

Suma tych trzech składek wynosi: 9,76% + 1,50% + 2,45% = 13,71%. Dlatego odpowiedź "13,71%" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "22,71%" to typowy wynik powstający przez błędne doliczenie składki zdrowotnej 9% do składek społecznych (13,71% + 9% = 22,71%). Składka zdrowotna jest jednak rozliczana osobno i nie jest składką na ubezpieczenia społeczne.
  • "20,61%" i "29,61%" sugerują doliczanie innych obciążeń (np. składek finansowanych przez pracodawcę albo funduszy takich jak Fundusz Pracy czy FGŚP). Te pozycje nie są potrąceniami pracownika w ramach ubezpieczeń społecznych.

W praktyce na egzaminie warto zapamiętać dwie rzeczy: (1) 13,71% to społeczne pracownika, (2) 9% to zdrowotne – odrębne. W zadaniach z listy płac zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy potrąceń pracownika, czy kosztów pracodawcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W potrąceniach pracownika na ubezpieczenia społeczne mieszczą się: składka emerytalna, rentowa i chorobowa. To są składki "społeczne" finansowane przez pracownika. Składka zdrowotna jest odrębna i nie powinna być do nich doliczana.
Wynika to z sumy stawek finansowanych przez pracownika: emerytalna 9,76% + rentowa 1,50% + chorobowa 2,45%. Razem daje to 13,71% podstawy wymiaru. Inne obciążenia (np. zdrowotna) nie wchodzą do tej sumy.
Nie. Składka zdrowotna (9%) jest rozliczana oddzielnie i należy do innej kategorii niż ubezpieczenia społeczne. Częsty błąd polega na dodaniu 9% do 13,71% i uzyskaniu 22,71%, co nie odpowiada pytaniu o "społeczne".
W typowej liście płac pracownik finansuje trzy składki społeczne: emerytalną 9,76%, rentową 1,50% i chorobową 2,45%. Suma tych potrąceń społecznych wynosi 13,71%. Pozostałe pozycje mogą dotyczyć pracodawcy lub zdrowotnego.
W ubezpieczeniach społecznych składka wypadkowa jest finansowana przez pracodawcę (nie jest potrącana pracownikowi). Dodatkowo pracodawca może opłacać też inne fundusze (np. Fundusz Pracy, FGŚP), które nie są składkami społecznymi pracownika.
Zawsze sprawdź, czy pytanie mówi o "potrącanych pracownikowi". Wtedy interesuje Cię tylko część finansowana przez pracownika (13,71% społeczne). Koszty pracodawcy obejmują dodatkowe składki i fundusze, więc ich suma jest wyższa i nie pasuje do tego typu pytania.
Wartość 22,71% powstaje, gdy ktoś błędnie doda składkę zdrowotną 9% do składek społecznych pracownika 13,71%. To częsty skrót myślowy ("wszystko co potrącają"), ale formalnie zdrowotna jest odrębna, więc nie odpowiada na pytanie o społeczne.
To informacja, kto finansuje daną składkę. Kolumna "pracownik" oznacza potrącenie z wynagrodzenia brutto pracownika. Kolumna "pracodawca" oznacza koszt ponoszony przez pracodawcę ponad wynagrodzenie brutto. Mylenie kolumn prowadzi do zawyżania wyniku.
Najczęstsze błędy to: doliczanie składki zdrowotnej do społecznych, dodawanie składek finansowanych przez pracodawcę (np. wypadkowej) do potrąceń pracownika oraz bezrefleksyjne sumowanie wszystkich procentów z tabeli bez sprawdzenia, kto finansuje daną pozycję.
Pomaga reguła: "trzy składki pracownika" = emerytalna + rentowa + chorobowa, czyli 9,76 + 1,50 + 2,45 = 13,71. Osobno zapamiętaj "zdrowotne 9%". Na egzaminie to rozróżnienie zwykle decyduje o poprawnej odpowiedzi.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Składki na ubezpieczenia społeczne potrącane pracownikowi to suma składki emerytalnej (9,76%), rentowej (1,50%) i chorobowej (2,45%)."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 1, Dz.U. 2026 poz. 199

Materiały:

  • Tekst ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (zakres ubezpieczeń społecznych)
  • Materiały dydaktyczne z działu "lista płac – składki i potrącenia" dla technika ekonomisty
  • Oficjalne poradniki ZUS dotyczące składek i ich finansowania (sekcja o podziale na pracownika i pracodawcę)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego