KWALIFIKACJA SPC5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 16.
Składnik Ilość
Ocet 100 ml
Sól 2 łyżeczki
Cukier 1 łyżeczka
Woda 200 ml
Analizując powyższą tabelę, która z poniższych odpowiedzi najlepiej opisuje proporcje składników w przygotowywanej przez Ciebie marynacie do ryb?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć stosunek wody do octu, porównaj wartości z tabeli: woda 200 ml, ocet 100 ml. Stosunek 200:100 upraszcza się przez podzielenie obu liczb przez 100, co daje 2:1. Odpowiedzi o soli i cukrze nie pasują do tych danych, a odwrócony zapis zmienia znaczenie.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano tabelę ze składem marynaty: ocet 100 ml, woda 200 ml, sól 2 łyżeczki, cukier 1 łyżeczka. Trzeba wskazać zdanie, które najlepiej opisuje proporcje na podstawie tych ilości.

Poprawna odpowiedź: "Stosunek wody do octu wynosi 2:1". Liczymy go tak:

  • stosunek wody do octu = 200 ml : 100 ml
  • upraszczamy 200:100, dzieląc obie liczby przez 100
  • otrzymujemy 2:1

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Stosunek octu do wody wynosi 1:2" – matematycznie opisuje te same wielkości, ale w odwrotnej kolejności. Pytanie i odpowiedź mówią o konkretnym kierunku: woda do octu, więc zapis musi zaczynać się od wody.
  • "Stosunek soli do cukru wynosi 1:2" – z tabeli wynika sól 2 łyżeczki i cukier 1 łyżeczka, więc sól:cukier to 2:1, nie 1:2.
  • "Stosunek cukru do soli wynosi 2:1" – to również odwrócenie; dla cukier:sól byłoby 1:2 (bo 1 łyżeczka do 2 łyżeczek).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w głowie kolejność w poleceniu ("A do B") i dopiero potem podstawiaj liczby. To minimalizuje typowy błąd odwrócenia stosunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis porównania ilości dwóch składników w ustalonej kolejności. Jeśli woda ma 200 ml, a ocet 100 ml, to stosunek woda:ocet wynosi 200:100, czyli po uproszczeniu 2:1. Kolejność jest kluczowa, bo odwrócenie zmienia zapis.
Najpierw zapisz stosunek jako 200:100. Następnie uprość go, dzieląc obie liczby przez ten sam wspólny dzielnik (tu przez 100). Otrzymasz 2:1. To standardowa metoda upraszczania stosunków w zadaniach recepturowych.
Bo w tabeli woda ma 200 ml, a ocet 100 ml. Oznacza to, że wody jest dwa razy więcej niż octu. Stosunek woda:ocet ma więc postać 200:100, czyli po uproszczeniu 2:1. Ten zapis mówi "dwie części wody na jedną część octu".
Nie w zapisie "A do B". Liczbowo opisują odwrotne relacje. Jeśli woda:ocet to 2:1, to ocet:woda będzie 1:2. Na egzaminie trzeba pilnować kolejności składników w treści pytania, bo ona decyduje o poprawności.
Odczytaj wartości: sól 2 łyżeczki, cukier 1 łyżeczka. Zapisz sól:cukier jako 2:1. Jeśli pytanie dotyczyłoby cukru do soli, wtedy byłoby 1:2. To częsty punkt, w którym zdający mylą kolejność w zapisie.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie kolejności (A:B zamiast B:A), mieszanie jednostek (ml z łyżeczkami) oraz brak uproszczenia stosunku. Pomaga zapisanie najpierw pary składników z treści, a dopiero potem podstawienie liczb.
Proporcje liczy się przy przygotowaniu zalew i marynat do ryb, szczególnie gdy trzeba powtórzyć recepturę w kolejnych partiach albo przeliczyć ją na większą produkcję. Zachowanie stałych proporcji wpływa na powtarzalność smaku i procesu technologicznego.
Utrzymaj tę samą relację: na każdą "1 część" octu przypadają "2 części" wody. Przykładowo: 150 ml octu wymaga 300 ml wody, 250 ml octu wymaga 500 ml wody. Skalowanie polega na mnożeniu obu wartości przez ten sam współczynnik.
Oznacza, że odpowiedź ma wynikać z danych podanych w tabeli, bez dopisywania założeń. Trzeba poprawnie odczytać wartości, porównać właściwe składniki i wykonać proste działania (np. stosunek lub proporcję). To typowe zadanie na dokładność.
W zadaniach egzaminacyjnych proporcje ilościowe wynikają bezpośrednio z liczb i jednostek (ml, g, łyżeczki). Proporcje "smakowe" to ocena subiektywna i nie da się ich policzyć. Jeśli jest tabela z ilościami, prawie zawsze chodzi o proporcję ilościową.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby wyznaczyć stosunek wody do octu, porównaj wartości z tabeli: woda 200 ml, ocet 100 ml.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stosunek (matematyka)" – definicja i upraszczanie stosunków, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Proporcja" – podstawy pojęcia proporcji i relacji a:b, https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy matematyki: stosunki i proporcje (materiały szkolne na poziomie podstawowym)
  • Receptury technologiczne marynat i zalew do ryb (skrypty zawodowe, materiały branżowe)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek i skalowania receptur w technologii żywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego