KWALIFIKACJA MEP3 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Soczewka o zapisie sph -3,25 cyl -3,25 axe 90° koryguje astygmatyzm krótkowzroczny,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby sklasyfikować astygmatyzm, przelicz zapis sph/cyl/axe na moce w dwóch prostopadłych merydianach.
Dla sph -3,25 cyl -3,25 axe 90°: w 90° jest -3,25 D, a w 180° suma sph+cyl daje -6,50 D. Oba merydiany są krótkowzroczne, więc astygmatyzm jest złożony, a większa moc minus w 180° oznacza przeciw regule.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie sferocylindrycznym sph/cyl/axe oś cylindra wskazuje merydian, w którym moc cylindryczna jest równa zero. Dlatego do klasyfikacji astygmatyzmu najpierw ustala się moce refrakcyjne w dwóch prostopadłych merydianach (głównych).

Dla soczewki sph -3,25 cyl -3,25 axe 90°:

  • w merydianie 90° (oś cylindra) moc wynosi -3,25 D,
  • w merydianie prostopadłym 180° moc wynosi sph + cyl, czyli -3,25 + (-3,25) = -6,50 D.

Zwykły czy złożony? Astygmatyzm zwykły ma jeden merydian emetropowy (0 D), a drugi z wadą. Tutaj oba merydiany mają wartości ujemne (-3,25 D i -6,50 D), czyli oba są krótkowzroczne. To oznacza astygmatyzm krótkowzroczny złożony.

Z regułą czy przeciw regule? O kierunku decyduje to, w którym merydianie jest większa moc minus (silniejsza krótkowzroczność). Jeśli większy minus wypada w merydianie pionowym (około 90°), mówi się "z regułą". Jeśli większy minus wypada w merydianie poziomym (około 180°), mówi się "przeciw regule". W tym przykładzie moc -6,50 D jest w 180°, więc jest to przeciw regule.

Dlatego poprawna klasyfikacja to złożony przeciw regule. Odpowiedzi z "zwykły" są błędne, bo nie ma merydianu 0 D. Odpowiedź "złożony z regułą" jest błędna, bo większy minus nie jest w merydianie 90°, tylko w 180°.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal dwa prostopadłe merydiany: ten zgodny z osią cylindra ma moc równą sph, a prostopadły ma moc równą sph + cyl. To szybki sposób na "zapis dwumerydianowy", potrzebny do rozpoznania typu astygmatyzmu.
W zapisie z cylindrem oś wskazuje merydian, w którym cylinder nie działa (moc cylindryczna = 0). Największa zmiana mocy pojawia się w merydianie prostopadłym do osi. To częsty powód błędnej oceny "z regułą/przeciw regule".
To sytuacja, gdy oba główne merydiany mają moc ujemną (oba są krótkowzroczne), ale różnią się wartością. Nie ma merydianu emetropowego (0 D), dlatego nie jest to astygmatyzm zwykły.
W astygmatyzmie zwykłym jeden merydian jest emetropowy (0 D), a drugi ma wadę (np. krótkowzroczność). Jeśli po przeliczeniu wychodzą dwie wartości "minus", to nie jest zwykły, tylko złożony.
"Z regułą" oznacza, że większa moc minus (silniejsza krótkowzroczność) wypada w merydianie pionowym, czyli w okolicy 90° (zwykle przyjmuje się zakres 90° ± 30°). Porównuj moce w dwóch merydianach, a nie samą oś cylindra.
"Przeciw regule" jest wtedy, gdy większa moc minus znajduje się w merydianie poziomym, czyli w okolicy 180° (często 180° ± 30°). To wynika z porównania mocy w 90° i 180° po przeliczeniu sph oraz sph+cyl.
Dodanie sph + cyl daje moc w merydianie prostopadłym do osi cylindra. Bez tego kroku widzisz tylko jedną moc (sph) i łatwo błędnie uznać astygmatyzm za "zwykły" lub źle określić kierunek (z regułą/przeciw regule).
Nie. Sam znak minus nie przesądza o "złożony" vs "zwykły". Decyduje, czy jeden z merydianów wynosi 0 D. Jeśli jeden merydian jest 0 D, a drugi ujemny, to zwykły krótkowzroczny; jeśli oba są ujemne, to złożony krótkowzroczny.
Najczęstsze to: mylenie osi cylindra z osią największej mocy, pomijanie przeliczenia na dwa merydiany oraz ocenianie "z regułą/przeciw regule" na podstawie samej osi zamiast na podstawie tego, gdzie wypada większy minus.
Policz dwie moce: sph oraz sph+cyl. Jeśli jedna z nich jest równa 0 D, masz astygmatyzm zwykły. Jeśli obie są dodatnie albo obie ujemne, masz astygmatyzm złożony (odpowiednio nadwzroczny lub krótkowzroczny).
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby sklasyfikować astygmatyzm, przelicz zapis sph/cyl/axe na moce w dwóch prostopadłych merydianach.Dla sph -3,25 cyl -3,25 axe 90°: w 90° jest -3,25 D, a w 180° suma sph+cyl daje -6,50 D."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z podstaw optyki okularowej (zapis sferocylindryczny, merydiany główne)
  • Materiały dydaktyczne z optometrii dotyczące klasyfikacji astygmatyzmu (zwykły/złożony, z regułą/przeciw regule)
  • Zestawy zadań rachunkowych: przeliczenia sph/cyl/axe na moce w merydianach 90° i 180°

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego