KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2022 (test 2)

PYTANIE NR 4.
Spadek ciśnienia oleju w układzie smarowania silnika spalinowego, przy sprawnej pompie olejowej świadczy o zużyciu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy sprawnej pompie oleju spadek ciśnienia w układzie smarowania najczęściej wynika ze wzrostu wewnętrznych przecieków. Powodują je powiększone luzy na łożyskach ślizgowych wału korbowego, zwłaszcza łożyskach głównych. Zużycie zaworów lub pierścieni tłokowych wpływa głównie na szczelność cylindra i pracę rozrządu, a nie bezpośrednio na ciśnienie oleju.

Pełne wyjaśnienie:

Ciśnienie oleju w silniku spalinowym powstaje, gdy pompa oleju tłoczy olej do magistrali i kanałów smarujących. Wartość ciśnienia nie zależy wyłącznie od "siły" pompy, lecz także od oporu przepływu i od tego, czy układ ma nadmierne upływy wewnętrzne.

Jeżeli przyjęto warunek, że pompa olejowa jest sprawna, to typową przyczyną spadku ciśnienia staje się zwiększenie luzów w miejscach, gdzie olej pracuje w cienkiej szczelinie smarnej. Takimi elementami są przede wszystkim łożyska ślizgowe wału korbowego (łożyska główne i korbowodowe). Gdy łożyska główne wału korbowego są zużyte, luz rośnie, a olej łatwiej "ucieka" z magistrali smarowania, przez co manometr pokazuje niższe ciśnienie, szczególnie po rozgrzaniu, gdy lepkość oleju spada.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do mechanizmu spadku ciśnienia oleju?

  • "przylgni zaworów ssących" oraz "przylgni zaworów wydechowych" dotyczą szczelności zaworów w komorze spalania. Ich zużycie powoduje spadek sprężania, gorszy rozruch, nierówną pracę, strzały w dolot/wydech czy spadek mocy, ale nie jest typowym, bezpośrednim powodem obniżenia ciśnienia w układzie smarowania.
  • "pierścieni tłokowych" odpowiadają za uszczelnienie przestrzeni między tłokiem a cylindrem i kontrolę filmu olejowego na ściankach cylindra. Zużyte pierścienie częściej skutkują przedmuchami do skrzyni korbowej, dymieniem i zwiększonym zużyciem oleju. Nie są jednak główną przyczyną samego spadku ciśnienia oleju w magistrali, gdy pompa jest sprawna.

W praktyce diagnostycznej, gdy pojawia się niskie ciśnienie oleju, warto pamiętać o kolejności weryfikacji: poziom i stan oleju, filtr, realny pomiar manometrem, a następnie ocena elementów powodujących upływy (m.in. łożyska wału). Warunek "sprawna pompa" kieruje uwagę właśnie na nadmierne luzy łożyskowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza wzrost upływów wewnętrznych w silniku, czyli ucieczkę oleju przez zbyt duże luzy w elementach smarowanych ciśnieniowo. Typowym miejscem są łożyska ślizgowe wału korbowego. Pompa tłoczy, ale ciśnienie nie buduje się przez "przecieki".
Łożyska główne pracują na bardzo małej szczelinie olejowej. Gdy luz rośnie, olej przepływa przez łożysko zbyt łatwo i spada opór w magistrali. W efekcie manometr pokazuje niższe ciśnienie, szczególnie na ciepłym oleju o mniejszej lepkości.
Zwykle nie są główną przyczyną spadku ciśnienia w układzie smarowania. Zużyte pierścienie częściej powodują przedmuchy do skrzyni korbowej, dymienie i wzrost zużycia oleju. Na ciśnienie oleju bardziej wpływają luzy w łożyskach i upływy w kanałach.
W praktyce mierzy się rzeczywiste ciśnienie manometrem i obserwuje zachowanie na zimnym i ciepłym silniku. Przy zużytych łożyskach ciśnienie często wyraźnie spada po rozgrzaniu. Dodatkowo mogą pojawić się stuki wału. Diagnozę potwierdza kontrola luzów łożyskowych.
Często po rozgrzaniu silnika i oleju. Gdy temperatura rośnie, lepkość oleju maleje, więc przy powiększonych luzach łożyskowych olej łatwiej "ucieka" przez szczeliny. Wtedy kontrolka ciśnienia może zapalać się na wolnych obrotach.
Poza niskim ciśnieniem oleju mogą wystąpić metaliczne stuki (zwłaszcza pod obciążeniem), pogorszenie kultury pracy i przyspieszone zużycie oleju. W skrajnych przypadkach dochodzi do uszkodzenia panewek i zatarcia. Sama kontrolka ciśnienia to sygnał do natychmiastowej diagnostyki.
Przylgnie zaworów odpowiadają za szczelność komory spalania (sprężanie i wymianę ładunku). Układ smarowania to osobny obieg: pompa, kanały i elementy smarowane. Nieszczelne zawory mogą obniżać moc i kompresję, ale nie są typowym źródłem spadku ciśnienia oleju.
Najpierw sprawdza się poziom i stan oleju oraz filtr, a potem wykonuje pomiar manometrem w miejsce czujnika. Ważne są odczyty na zimno i na ciepło oraz przy różnych obrotach. Jeśli pompa jest sprawna, kolejnym krokiem bywa kontrola luzów łożysk wału.
Tak. Olej o zbyt małej lepkości (np. przegrzany lub nieodpowiednio dobrany) łatwiej przepływa przez szczeliny, co obniża ciśnienie. W silniku z zużytymi łożyskami efekt jest silniejszy. Dlatego ważne jest stosowanie oleju zgodnego z zaleceniami producenta maszyny.
Najczęściej myli się spadek ciśnienia oleju ze spadkiem sprężania: wybiera się pierścienie tłokowe lub zawory, bo kojarzą się z "zużyciem silnika". Tymczasem pytanie dotyczy mechanizmu hydraulicznego w układzie smarowania: ciśnienie spada, gdy rosną luzy i upływy w łożyskach.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy sprawnej pompie oleju spadek ciśnienia w układzie smarowania najczęściej wynika ze wzrostu wewnętrznych przecieków."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", 10th Edition, rozdział dotyczący układu smarowania silnika (Engine lubrication) oraz zależności ciśnienia od luzów łożyskowych, Wiley (wydanie książkowe).
  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", 2nd Edition, rozdziały o układach smarowania i przepływie oleju w łożyskach ślizgowych, McGraw-Hill (wydanie książkowe).
  • William H. Crouse, Donald L. Anglin, "Automotive Mechanics", rozdział o układzie smarowania i przyczynach niskiego ciśnienia oleju (m.in. zużyte łożyska/panewki), McGraw-Hill (wydanie książkowe).

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (działy: smarowanie, łożyskowanie wału korbowego)
  • Instrukcje serwisowe/obsługowe producentów silników rolniczych (procedury pomiaru ciśnienia oleju)
  • Katalogi i materiały szkoleniowe dotyczące panewek i łożysk ślizgowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego