KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 42.
Spadek napięcia na rezystorze R = 1 000 Ω, ograniczającym prąd w obwodzie sterownika PLC, jest równy U = 50 V. Natężenie prądu płynącego przez cewkę przekaźnika P jest równe
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z układem sterowania PLC, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z prawa Ohma: I = U/R. Dla U = 50 V i R = 1000 Ω otrzymujemy I = 50/1000 A = 0,05 A. Po przeliczeniu na miliampery: 0,05 A = 50 mA. Taki prąd płynie przez elementy połączone szeregowo w tym obwodzie.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu podano spadek napięcia na rezystorze oraz jego rezystancję. To klasyczna sytuacja do zastosowania prawa Ohma, które łączy napięcie, prąd i rezystancję zależnością: I = U / R.

Podstawiamy dane:

  • U = 50 V
  • R = 1000 Ω (czyli 1 kΩ)

Obliczenie prądu:

I = 50 V / 1000 Ω = 0,05 A

Następnie trzeba poprawnie przeliczyć ampery na miliampery. Ponieważ 1 A = 1000 mA, to:

0,05 A = 0,05 · 1000 mA = 50 mA

Dlatego odpowiedź "50 mA" jest zgodna z obliczeniami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "500 mA" odpowiadałoby prądowi 0,5 A, czyli dziesięciokrotnie większemu. Przy R = 1000 Ω dawałoby to spadek napięcia U = I·R = 0,5·1000 = 500 V, a nie 50 V.
  • "5 mA" jest dziesięciokrotnie za małe (0,005 A). Dla takiego prądu spadek napięcia na 1000 Ω wyniósłby tylko 5 V.
  • "0,5 mA" jest stukrotnie za małe (0,0005 A). Wtedy spadek napięcia na 1000 Ω wynosiłby 0,5 V.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj szybki "test sensowności" rzędu wielkości. Dla 50 V na 1 kΩ prąd musi wyjść w dziesiątkach miliamperów, bo 1 kΩ "mocno" ogranicza prąd, ale nie aż do ułamków miliampera.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się prawo Ohma: I = U / R. Wstaw napięcie w woltach i rezystancję w omach, a otrzymasz prąd w amperach. Na końcu często trzeba przeliczyć wynik na mA: 1 A = 1000 mA.
Rezystor 1 kΩ ma dużą wartość, więc ogranicza prąd. Dla kilkudziesięciu woltów na 1 kΩ prąd będzie rzędu setnych ampera, czyli dziesiątek miliamperów. To typowy zakres dla wielu obwodów sterowania.
Oznacza, że rezystancja wynosi 1000 omów, czyli 1 kΩ. W obliczeniach można użyć 1000 Ω bezpośrednio. Uważaj, by nie pomylić 1000 Ω z 100 Ω lub 10 000 Ω, bo wtedy prąd zmieni się odpowiednio 10×.
Wystarczy pomnożyć przez 1000: 0,05 A × 1000 = 50 mA. Praktyczna metoda: przesuwasz przecinek o trzy miejsca w prawo, bo mA to tysięczna część ampera.
Tak, jeśli znasz rezystancję tego rezystora. Wtedy prąd wynika bezpośrednio z prawa Ohma. W obwodzie szeregowym ten sam prąd płynie przez wszystkie elementy, więc prąd obliczony z rezystora jest prądem całego gałęzi.
Najczęstsze są: pomylenie wzoru (mnożenie zamiast dzielenia), pomyłka w jednostkach (A vs mA) oraz błąd rzędu wielkości przy kΩ. Pomaga kontrola sensowności: 50 V na 1 kΩ nie da ani 0,5 mA, ani 500 mA.
Bo zawiera "50" w postaci 500 i łatwo o błąd skali. Sprawdzenie wsteczne obnaża pomyłkę: przy 0,5 A i 1000 Ω napięcie wyniosłoby 500 V. Skoro w zadaniu jest 50 V, to prąd musi być 10× mniejszy.
Cewka przekaźnika to element wykonawczy, który po przepływie prądu wytwarza pole magnetyczne i przełącza styki. W zadaniach egzaminacyjnych często liczy się prąd cewki, aby sprawdzić, czy obwód sterowania i elementy ograniczające prąd są dobrane poprawnie.
Stosuje się go m.in. przy diodach LED, wejściach/wyjściach sygnałowych, układach pomiarowych i elementach sterowania, gdy trzeba ograniczyć prąd do bezpiecznej wartości. Pozwala to chronić elementy oraz dopasować obciążenie do możliwości wyjścia sterującego.
Użyj przybliżeń: 50/1000 to 5/100, czyli 0,05 A. Następnie zamień na mA, mnożąc przez 1000: 0,05 A to 50 mA. Ten sposób opiera się na prostym skracaniu ułamków i kontroli miejsc dziesiętnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korzystamy z prawa Ohma: I = U/r. Dla U = 50 V i R = 1000 Ω otrzymujemy I = 50/1000 A = 0,05 A.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Prawo Ohma", https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - accessed 2026-03-01
  • Khan Academy – "Ohm's law", https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-ohms-law - accessed 2026-03-01
  • All About Circuits – "Ohm’s Law", https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: prawo Ohma, obwody DC, jednostki
  • Zadania rachunkowe z podstaw elektrotechniki (I, U, R, moc)
  • Notatki/arkusze maturalno-zawodowe z przeliczania jednostek (kΩ, mA)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego