KWALIFIKACJA HGT2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 8.
Spadek wilgotności powietrza w magazynie ziemniaków do poziomu 60-70% spowoduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zbyt niska wilgotność względna powietrza w magazynie (ok. 60–70%) nasila parowanie wody z bulw. Ziemniaki szybciej tracą masę, więdną i marszczą się, co w praktyce oznacza większe ubytki naturalne podczas przechowywania. Pozostałe efekty (rozkład skrobi, wzrost wit. C, pochłanianie pary) nie są typowym skutkiem spadku wilgotności.

Pełne wyjaśnienie:

Wilgotność względna powietrza w magazynie wpływa przede wszystkim na bilans wody przechowywanego surowca. Gdy wilgotność spada do poziomu około 60–70%, powietrze staje się "bardziej chłonne" na parę wodną, więc zwiększa się tempo parowania wody z powierzchni bulw oraz ucieczki wody związanej z oddychaniem i transpiracją. Skutkiem jest spadek masy ziemniaków, pogorszenie jędrności, a z czasem także marszczenie skórki. To właśnie opisuje odpowiedź: duże ubytki naturalne ziemniaków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do skutku niskiej wilgotności?

  • "rozkład skrobi w ziemniakach" – zmiany węglowodanów (np. słodzenie, przemiany skrobi) są kojarzone raczej z innymi czynnikami przechowalniczymi, zwłaszcza z temperaturą oraz fizjologią bulwy (oddychanie, kiełkowanie). Sama informacja o spadku wilgotności powietrza nie wskazuje na to jako główny, bezpośredni skutek.
  • "pochłanianie pary wodnej przez ziemniaki" – przy niskiej wilgotności kierunek zjawiska jest odwrotny: to ziemniaki oddają wodę do powietrza, a nie ją pobierają. Pochłanianie wilgoci mogłoby zachodzić w środowisku o bardzo wysokiej wilgotności, gdy produkt ma możliwość adsorpcji wody na powierzchni, ale nie jest to typowe przy spadku do 60–70%.
  • "zwiększenie zawartości witaminy C w ziemniakach" – przechowywanie zwykle nie powoduje realnego "wytworzenia" dodatkowej witaminy C. Przy przesuszeniu może co najwyżej zmieniać się stężenie wynikające z utraty wody, ale to nie jest standardowo opisywany, pożądany efekt technologiczny i nie stanowi podstawowej konsekwencji niskiej wilgotności w magazynie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "spadek wilgotności w magazynie", najczęściej testowana jest znajomość zjawiska wysychania surowca i wynikających z tego strat masy (ubytek naturalny), a nie przemian chemicznych skrobi czy witamin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wilgotność względna to informacja, jak bardzo powietrze jest "nasycone" parą wodną w danej temperaturze. Im niższa wilgotność względna w magazynie, tym łatwiej powietrze odbiera wodę z bulw, co zwiększa ich wysychanie i straty masy.
Przy niskiej wilgotności powietrze ma większą zdolność do pochłaniania pary wodnej, więc woda szybciej paruje z powierzchni bulw. W praktyce ziemniaki tracą masę, więdną i gorzej znoszą dłuższe składowanie, co zwiększa ubytki naturalne.
Typowe objawy to spadek masy, utrata jędrności, wiotczenie oraz marszczenie skórki. W kuchni skutkuje to gorszym wyglądem surowca i większą ilością odpadów przy obieraniu, a także trudniejszym uzyskaniem dobrej jakości potraw.
W praktyce, przy spadku wilgotności do 60–70%, dominującym zjawiskiem jest oddawanie wody przez bulwy (parowanie). Pochłanianie wilgoci nie jest typowym skutkiem takiego spadku; wymagałoby środowiska o bardzo wysokiej wilgotności i sprzyjających warunków kontaktu z wodą.
Ubytki naturalne to zmniejszenie masy surowca podczas przechowywania wynikające z procesów fizycznych i fizjologicznych, głównie utraty wody (parowanie) oraz oddychania. Nie są to straty spowodowane zepsuciem, lecz "normalne" ubytki zależne od warunków magazynowania.
Zbyt niska wilgotność sprzyja więdnięciu i pogorszeniu jędrności, co może obniżać atrakcyjność surowca i zwiększać odpady. Dla kucharza oznacza to gorszą powtarzalność obróbki (np. obieranie) i potencjalnie słabszą jakość dań, mimo że ziemniaki nie muszą być zepsute.
Pytanie dotyczy skutków spadku wilgotności powietrza, a to przede wszystkim zmienia tempo utraty wody i masy bulw. Rozkład skrobi kojarzy się bardziej z innymi czynnikami przechowywania (np. temperaturą, procesami fizjologicznymi), a nie z samą suchością powietrza jako główną przyczyną.
Nie jest to typowy, oczekiwany skutek przechowywania. Przechowywanie częściej wiąże się ze stratami składników odżywczych niż z ich przyrostem. Spadek wilgotności przede wszystkim powoduje utratę wody i masy, a nie "wytwarzanie" większej ilości witaminy C w bulwie.
Najczęściej pomaga utrzymanie stabilnych warunków przechowalniczych: właściwej temperatury, odpowiednio wysokiej wilgotności oraz wentylacji bez nadmiernego przesuszania. W praktyce gastronomicznej ważna jest też rotacja zapasów i unikanie długiego składowania w zbyt suchych pomieszczeniach.
Najpierw rozpoznaj, czy pytanie dotyczy temperatury, wilgotności czy światła. Następnie przypisz dominujący skutek: wilgotność zwykle łączy się z utratą/pochłanianiem wody i ubytkami masy, temperatura z przemianami fizjologicznymi i trwałością. Na końcu odrzuć odpowiedzi "atrakcyjne", ale bez mechanizmu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Zbyt niska wilgotność względna powietrza w magazynie (ok. 60–70%) nasila parowanie wody z bulw."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa żywności (dział: warzywa, ziemniaki, przechowywanie)
  • Materiały dydaktyczne z przechowalnictwa surowców roślinnych dla gastronomii
  • Notatki z lekcji o ubytkach naturalnych i czynnikach wpływających na masę produktów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego