KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 35.
Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu nie zawiera
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu dotyczy dokumentacji niearchiwalnej i służy jej identyfikacji (np. sygnatura, znaki kancelaryjne, nazwa komórki). Informacja o stanie zachowania materiałów archiwalnych jest typowa dla opisu archiwaliów, a nie dla spisu brakowania, dlatego nie stanowi jego standardowego elementu.

Pełne wyjaśnienie:

Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu jest narzędziem porządkującym i identyfikującym dokumentację niearchiwalną przeznaczoną do wycofania z zasobu jednostki. Jego rolą jest wskazanie, co ma zostać wybrakowane oraz umożliwienie jednoznacznego odnalezienia tych akt w archiwum zakładowym lub składnicy akt.

Dlatego w spisie pojawiają się informacje identyfikacyjne i porządkowe, takie jak:

  • sygnatura archiwalna brakowanej dokumentacji (pozwala wskazać dokładne jednostki/pozycje w układzie archiwum),
  • oznaczenie kancelaryjne (znak akt albo znak sprawy, jeżeli były stosowane) – wiąże dokumentację ze sposobem prowadzenia spraw w kancelarii,
  • nazwa jednostki organizacyjnej/komórki, której dokumentacja niearchiwalna jest brakowana – ułatwia przypisanie odpowiedzialności i kontekstu wytworzenia.

Natomiast odpowiedź "informacji o stanie zachowania materiałów archiwalnych" nie pasuje do celu spisu brakowania z dwóch powodów:

  • odnosi się wprost do materiałów archiwalnych, a brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej (czyli nie tej kategorii),
  • "stan zachowania" jest typowym elementem opisu, oceny konserwatorskiej lub ewidencji archiwaliów, ale nie jest kluczowym polem identyfikacyjnym w spisie przeznaczonym do procedury brakowania.

Pozostałe odpowiedzi są wiarygodne jako elementy spisu, bo pomagają zidentyfikować akta w systemie kancelaryjnym i archiwalnym oraz przypisać je do komórki organizacyjnej. W praktyce najczęstszy błąd polega na przenoszeniu wymagań z opisu materiałów archiwalnych na dokumentację niearchiwalną – warto zawsze sprawdzić, jakiej kategorii dokumentów dotyczy dana czynność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to formalny proces wycofania z zasobu jednostki dokumentacji niearchiwalnej, która utraciła wartość użytkową i upłynął jej okres przechowywania. Wymaga przygotowania wykazu/spisu, weryfikacji oraz wykonania czynności zgodnie z procedurą przyjętą w danej jednostce.
Spis zwykle zawiera dane pozwalające jednoznacznie wskazać akta: sygnaturę archiwalną, oznaczenia kancelaryjne (np. znak akt/znak sprawy), tytuł lub opis jednostki, daty skrajne, kategorię archiwalną oraz komórkę organizacyjną wytwarzającą dokumentację.
"Stan zachowania" kojarzy się z oceną archiwaliów (materiałów archiwalnych) i pracami konserwatorskimi. Spis brakowania ma przede wszystkim funkcję identyfikacyjną dla dokumentacji niearchiwalnej, więc koncentruje się na sygnaturach, znakach i przynależności organizacyjnej, a nie na opisie archiwaliów.
Zwracaj uwagę na słowa kluczowe: materiały archiwalne dotyczą trwałego zasobu archiwalnego, a dokumentacja niearchiwalna to akta o ograniczonym czasie przechowywania. W testach często pułapką jest odpowiedź, która brzmi profesjonalnie, ale dotyczy innej kategorii dokumentów.
Tak, bo sygnatura porządkuje dokumentację w archiwum zakładowym i pozwala szybko wskazać konkretne jednostki/teczki, które mają zostać wybrakowane. Bez sygnatury trudniej jest fizycznie zlokalizować akta i potwierdzić, że spis dotyczy właściwych pozycji.
Oznaczenia kancelaryjne łączą dokumentację z rejestracją i sposobem prowadzenia spraw w kancelarii. W spisie brakowania pomagają potwierdzić, z jakiego hasła klasyfikacyjnego lub jakiej sprawy pochodzą akta, co ogranicza ryzyko pomyłek przy selekcji i ocenie okresów przechowywania.
Nazwa komórki organizacyjnej wskazuje wytwórcę dokumentacji i ułatwia uzgodnienia, kto odpowiada za kompletowanie akt oraz akceptację brakowania. Jest też pomocna przy kontroli wewnętrznej, gdy trzeba ustalić kontekst powstania dokumentów i zakres odpowiedzialności.
Spis przygotowuje się, gdy dokumentacja osiągnęła koniec okresu przechowywania wynikającego z kwalifikacji archiwalnej i instrukcji obowiązujących w jednostce. W praktyce robi się to etapami (np. rocznie lub okresowo), po przeglądzie zasobu i wytypowaniu akt do wycofania.
Najczęstsze błędy to: mieszanie kategorii dokumentów (archiwalne vs niearchiwalne), brak spójnych oznaczeń (sygnatura/znak), niejednoznaczne tytuły jednostek, pomijanie komórki organizacyjnej oraz przepisywanie informacji, które nie służą identyfikacji (np. elementy typowe dla opisu archiwaliów).
Ucz się funkcji dokumentów w procesie: co służy identyfikacji (sygnatury, znaki, komórka), a co opisowi archiwaliów (np. stan zachowania). Pomaga praca na przykładach spisów i ćwiczenia z rozróżniania pojęć: dokumentacja niearchiwalna, materiały archiwalne, kwalifikacja, okresy przechowywania.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu dotyczy dokumentacji niearchiwalnej i służy jej identyfikacji (np. sygnatura, znaki kancelaryjne, nazwa komórki)."

Materiały:

  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne obowiązujące w danej jednostce (wzory spisów i wniosków)
  • Podręczniki z zakresu archiwistyki zakładowej (rozdziały o kwalifikacji i brakowaniu)
  • Materiały szkoleniowe z procedury brakowania (przykładowe spisy i najczęstsze błędy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego