KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 32.
Ile spisów dokumentacji powinna dołączyć jednostka organizacyjna występująca do archiwum państwowego z wnioskiem o wydanie zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej o symbolach B, BE i BC?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W procedurze uzyskania zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej do wniosku dołącza się spisy dokumentacji w określonej liczbie egzemplarzy.
W tym ujęciu wymagane są 3 spisy, aby zapewnić prawidłowy obieg dokumentów i potwierdzenie decyzji archiwum państwowego.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy formalnego wymogu w procedurze brakowania, czyli zniszczenia (po uzyskaniu zgody) dokumentacji niearchiwalnej oznaczonej kategoriami B, BE i BC. Kluczowe jest tu rozumienie, że "spis dokumentacji" to wykaz jednostek aktowych/pozycji przewidzianych do brakowania, stanowiący podstawowy załącznik do wniosku kierowanego do archiwum państwowego.

Odpowiedź "3 spisy" jest poprawna w tym ujęciu, ponieważ procedura wymaga przygotowania spisów w liczbie pozwalającej na obsłużenie obiegu między stronami postępowania (jednostka organizacyjna oraz archiwum państwowe) i pozostawienie egzemplarzy w aktach sprawy. W praktyce liczba egzemplarzy wynika z potrzeby: złożenia spisu jako załącznika, prowadzenia oceny/akceptacji oraz archiwizacji dokumentacji postępowania po zakończeniu sprawy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "1 spis" jest zwykle zbyt małą liczbą egzemplarzy na potrzeby obiegu i utrwalenia rozstrzygnięcia; w praktyce prowadziłoby to do braku kompletu w aktach sprawy po stronie jednostki lub organu.
  • "2 spisy" bywa intuicyjną odpowiedzią (jak w korespondencji "w dwóch egzemplarzach"), ale nie odpowiada wymaganiu wskazanemu w tym pytaniu; często wynika z przenoszenia nawyków z innych procedur.
  • "4 spisy" zawyża wymóg i może wynikać z błędnego założenia, że każda kategoria (B, BE, BC) wymaga osobnego kompletu egzemplarzy albo że trzeba przygotować dodatkowe kopie "na zapas".

Wskazówka egzaminacyjna: warto uczyć się procedur wraz z listą typowych załączników (wniosek, spisy, ewentualne opinie/uzasadnienia) oraz wymaganiami formalnymi (liczba egzemplarzy, podpisy, pieczęcie). To ogranicza błędy pamięciowe i mylenie podobnych trybów postępowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to procedura wycofania z zasobu jednostki dokumentacji niearchiwalnej, która utraciła wartość użytkową i upłynął dla niej okres przechowywania. Zwykle wymaga przygotowania spisu oraz uzyskania wymaganej zgody, a dopiero potem fizycznego zniszczenia akt w sposób kontrolowany.
Są to kategorie dokumentacji niearchiwalnej w klasyfikacji archiwalnej/jednolitym rzeczowym wykazie akt. Określają, że akta nie stanowią materiałów archiwalnych, ale podlegają przechowywaniu przez wskazany czas i mogą być brakowane po spełnieniu warunków formalnych oraz po ewentualnej ocenie archiwalnej.
Spis jest podstawą oceny, co dokładnie ma zostać wybrakowane: identyfikuje pozycje, daty skrajne, symbole klasyfikacyjne i inne dane. Bez spisu organ rozpatrujący nie ma możliwości sprawdzenia, czy dokumentacja spełnia warunki brakowania i czy nie zawiera akt wymagających dłuższego przechowywania.
Najpierw wybierz akta, dla których upłynął okres przechowywania. Następnie ułóż je zgodnie z klasyfikacją i opisz w spisie (np. hasło, symbol, daty skrajne, liczba teczek). Na końcu sprawdź kompletność danych i zgodność z ewidencją archiwum zakładowego, aby uniknąć zwrotu wniosku.
To zależy od przyjętej praktyki i wymagań formalnych w danej procedurze. Często sporządza się spis według przyjętego układu (np. klasyfikacyjnego) z wyszczególnieniem kategorii przy pozycjach. Na egzaminie zawsze trzymaj się brzmienia pytania: czy chodzi o jedną procedurę dla wskazanych kategorii łącznie.
Dopiero po dopełnieniu formalności, czyli po uzyskaniu wymaganej zgody i po zakończeniu etapu oceny/akceptacji. W praktyce oznacza to, że samo przygotowanie spisu i wysłanie wniosku nie uprawnia jeszcze do zniszczenia dokumentacji. Niszczenie powinno być udokumentowane i wykonane w sposób zabezpieczający dane.
Typowe problemy to: niepełne lub nieczytelne spisy, brak wymaganych podpisów, niezgodność danych w spisie z ewidencją, ujęcie akt, dla których nie upłynął okres przechowywania, oraz błędne oznaczenia kategorii. Często zawodzi też kontrola formalna: brak wymaganej liczby egzemplarzy załączników.
Może dotyczyć, ale wymaga zachowania zasad właściwych dla dokumentacji prowadzonej w systemach teleinformatycznych. Kluczowe jest, aby proces był kontrolowany, udokumentowany i zgodny z przyjętą w jednostce organizacją zarządzania dokumentacją. W praktyce usuwa się dane w sposób uniemożliwiający ich odtworzenie, z zachowaniem śladów audytowych.
Materiały archiwalne mają trwałą wartość historyczną lub dowodową i co do zasady nie podlegają brakowaniu, natomiast dokumentacja niearchiwalna ma znaczenie czasowe i po upływie okresu przechowywania może zostać zniszczona po procedurze. W praktyce rozróżnienie wynika z klasyfikacji i kwalifikacji archiwalnej stosowanej w jednostce.
Ucz się procedur "pakietami": definicja + cel + dokumenty/załączniki + kolejność czynności + typowe błędy. Zrób listę wymagań formalnych (np. spisy, podpisy, egzemplarze) i ćwicz na przykładowych sprawach. Dobre są też fiszki z kategoriami archiwalnymi i sytuacjami, kiedy wolno brakować.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i archiwalna obowiązująca w jednostce (akty wewnętrzne)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące brakowania
  • Podręczniki z zakresu archiwistyki i zarządzania dokumentacją

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego