KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 10.
Spółka posiada maszynę produkcyjną, której wartość początkowa według zapisów w ewidencji wynosi 40 000,00 zł, a umorzenie do dnia bilansowego 28 000,00 zł. W związku ze zmianą technologii produkcji spółka planuje sprzedaż tej maszyny na początku następnego roku obrotowego. Zgodnie z wyceną rzeczoznawcy wartość rynkowa maszyny wynosi 5 000,00 zł, co oznacza, że wartość bilansowa jest wyższa niż możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto. Spółka postanowiła dokonać odpisu aktualizującego wartość maszyny. Oblicz kwotę tego odpisu na dzień bilansowy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość bilansowa netto maszyny to wartość początkowa pomniejszona o umorzenie: 40 000,00 zł − 28 000,00 zł = 12 000,00 zł.
Możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto wynosi 5 000,00 zł, więc odpis aktualizujący to nadwyżka 12 000,00 zł − 5 000,00 zł = 7 000,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić kwotę odpisu aktualizującego dla środka trwałego na dzień bilansowy, gdy jego wartość bilansowa jest wyższa niż kwota, którą realnie można odzyskać przy sprzedaży. Kluczowe jest to, że porównuje się kwoty netto, czyli po uwzględnieniu dotychczasowego umorzenia.

Krok 1: obliczenie wartości bilansowej netto (wartości księgowej netto)
Wartość początkowa z ewidencji: 40 000,00 zł
Umorzenie na dzień bilansowy: 28 000,00 zł
Zatem wartość bilansowa netto: 40 000,00 zł − 28 000,00 zł = 12 000,00 zł.

Krok 2: ustalenie wartości możliwej do odzyskania w tym scenariuszu
Spółka planuje sprzedaż maszyny, a rzeczoznawca wskazał wartość rynkową 5 000,00 zł, traktowaną w treści jako możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto. To oznacza, że jednostka nie odzyska z tej maszyny więcej niż 5 000,00 zł.

Krok 3: obliczenie odpisu aktualizującego
Odpis aktualizujący wyznacza się jako różnicę pomiędzy wartością bilansową netto a kwotą możliwą do odzyskania (tu: ceną sprzedaży netto):
12 000,00 zł − 5 000,00 zł = 7 000,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "12 000,00 zł" to sama wartość bilansowa netto maszyny (po umorzeniu), a nie kwota odpisu. Taki wynik pojawia się, gdy ktoś kończy obliczenia na kroku 1 i nie porównuje z ceną sprzedaży netto.
  • "35 000,00 zł" może wynikać z błędnego zestawienia wartości początkowej z wartością rynkową (40 000 − 5 000), czyli z pominięcia umorzenia. To typowe mylenie wartości brutto z wartością netto.
  • "40 000,00 zł" to wartość początkowa (brutto) z ewidencji, która nie jest ani wartością bilansową netto na dzień bilansowy, ani odpisem aktualizującym. Wybór tej odpowiedzi zwykle wynika z zakotwiczenia na pierwszej liczbie w treści zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: w podobnych zadaniach najpierw zawsze policz wartość bilansową netto (brutto minus umorzenie), a dopiero potem licz różnicę do kwoty możliwej do odzyskania. Dzięki temu unikasz najczęstszego błędu: odejmowania od wartości początkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość bilansowa netto (księgowa netto) to wartość początkowa pomniejszona o umorzenie na dany dzień. W praktyce: netto = brutto − umorzenie narastająco. To punkt wyjścia do sprawdzenia, czy potrzebny jest odpis aktualizujący.
Umorzenie to suma dotychczasowych odpisów amortyzacyjnych ujętych narastająco. Informuje, o ile zmniejszono już wartość księgową środka trwałego w czasie. Dlatego przy obliczeniach nie porównuje się ceny sprzedaży z 40 000 zł, tylko z kwotą po umorzeniu.
Odpis aktualizujący ma doprowadzić do tego, aby składnik aktywów nie był wykazany w bilansie wyżej, niż można z niego odzyskać. Skoro wartość bilansowa netto to 12 000 zł, a możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto to 5 000 zł, to trzeba skorygować nadwyżkę 7 000 zł.
Pośrednio tak, bo służy do wyliczenia wartości bilansowej netto, ale nie porównuje się bezpośrednio 40 000 zł z ceną sprzedaży. Najpierw trzeba odjąć umorzenie i dopiero wartość netto zestawić z kwotą możliwą do odzyskania.
Najczęstszy mechanizm to pominięcie umorzenia i policzenie: 40 000 − 5 000 = 35 000. To błąd, bo 40 000 zł to wartość brutto (historyczna), a bilans pokazuje wartość netto. Odpis aktualizujący odnosi się do wartości bilansowej netto, nie do brutto.
Stosuje się go, gdy istnieją przesłanki utraty wartości, np. zmiana technologii, spadek popytu, planowana sprzedaż, awarie lub spadek cen rynkowych. Wtedy jednostka sprawdza, czy wartość bilansowa nie przewyższa kwoty możliwej do odzyskania i w razie potrzeby ujmuje korektę.
To kwota, którą jednostka może realnie uzyskać ze sprzedaży składnika majątku po uwzględnieniu kosztów niezbędnych do doprowadzenia transakcji do skutku. W zadaniach egzaminacyjnych często jest podana wprost jako "cena sprzedaży netto" lub "możliwa do uzyskania cena".
Nie zawsze, bo cena sprzedaży netto powinna uwzględniać również koszty sprzedaży. W tym zadaniu treść wskazuje, że podana kwota oznacza możliwą do uzyskania cenę sprzedaży netto, więc można ją przyjąć bez dodatkowych korekt. Na egzaminie czytaj uważnie, jak zdefiniowano kwotę.
Zrób kontrolę logiczną: po odpisie nowa wartość bilansowa netto powinna zrównać się z kwotą możliwą do uzyskania. Tu: 12 000 − 7 000 = 5 000. Jeśli po korekcie wychodzi dokładnie 5 000, rachunek jest spójny z treścią zadania.
Ćwicz schemat: (1) policz wartość bilansową netto, (2) ustal kwotę możliwą do odzyskania, (3) odpis = nadwyżka netto nad odzyskiwalną, (4) zrób kontrolę po korekcie. Najczęściej gubi umorzenie albo myli brutto z netto, więc te elementy sprawdzaj podwójnie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IFRS Foundation, IAS 36 Impairment of Assets (standard text/overview) - https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-36-impairment-of-assets/ - accessed 2026-03-05
  • Deloitte IAS Plus, IAS 36 — Impairment of Assets (summary and key requirements) - https://www.iasplus.com/en/standards/ias/ias36 - accessed 2026-03-05
  • KPMG, IAS 36 Impairment of assets (guidance/insights page) - https://kpmg.com/xx/en/home/insights/2023/05/ias-36-impairment-of-assets.html - accessed 2026-03-05

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (działy: środki trwałe, amortyzacja, utrata wartości)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące wyceny aktywów na dzień bilansowy
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z obliczania wartości bilansowej netto i odpisów aktualizujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego